II SA/Po 2592/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-11-25

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Stanisław Małek, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego posiadają kompetencje do zajęcia stanowiska w trybie art. 106 kpa w sprawie nakazania przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu na podstawie ustawy o ochronie dóbr kultury, jeśli przepisy te nie przewidują takiego obowiązku współdziałania?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do wydawania postanowień w trybie art. 106 kpa w sprawach dotyczących nakazania przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu na podstawie ustawy o ochronie dóbr kultury, jeśli przepisy te nie przewidują obowiązku zajęcia stanowiska przez te organy. Kompetencja do zajęcia stanowiska musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie tylko z przepisów proceduralnych Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zajęcie stanowiska w trybie art. 106 kpa w sprawie nakazania F.J. przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu poprzez usunięcie dobudowanej konstrukcji. PINB pozytywnie zaopiniował projekt decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB po rozpatrzeniu zażalenia F.J. Skarżący F.J. złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień organów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. Zasądzono na rzecz skarżącego zwrot wpisu. Określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2005r. sprawy ze skargi F.J. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]r. Nr [...]; II. zasądza na rzecz skarżącego od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu wpisu; III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. /-/E. Podrazik /-/W. Batorowicz /-/St. Małek Pismem z dnia [...]07.2003 r. Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. o zajęcie stanowiska w trybie art. 106 kpa przesyłając projekt decyzji nakazującej, na podstawie art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury, F.J. przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu poprzez usunięcie drewnianej konstrukcji zadaszenia i drewnianego pawilonu dobudowanych do budynku Domku Parkowego znajdującego się na terenie zabytkowego parku miejskiego w K. w terminie do dnia 29.08.2003r. Postanowieniem z dnia [...]08.2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., na podstawie art. 106 kpa, pozytywnie zaopiniował projekt decyzji przedłożony przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w P. Delegatura w K. z uwagami: - w podstawie prawnej decyzji należy dodatkowo powołać art. 108 kpa - ustalić nowy termin wykonania obowiązku rozbiórki - zobowiązać F.J. do uporządkowania terenu po wykonaniu rozbiórki. Organ na podstawie art. 107 § 4 kpa odstąpił od uzasadnienia postanowienia. Postanowieniem z dnia [...]10.2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., po rozpatrzeniu zażalenia F.J., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uwagi o ustaleniu nowego terminu wykonania obowiązku rozbiórki, w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków P. Delegatura w K. przesłał projekt decyzji i zwrócił się z wnioskiem do PINB dla Miasta K. o zajęcie stanowiska w trybie art. 106 kpa. Zgodnie z art. 106 kpa jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Organ I instancji pozytywnie zaopiniował projekt decyzji. Zaskarżone postanowienie należy uchylić w części dotyczącej ustalenia nowego terminu wykonania obowiązku rozbiórki. Art. 108 kpa nadaje rygor natychmiastowej wykonalności i zobowiązuje F.J. Wyjaśnienia zawarte w zażaleniu są nie do przyjęcia. PINB dla Miasta K. sprawę załatwił zgodnie z obowiązującymi przepisami. Od powyższego postanowienia skargę złożył F.J., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w przedmiotowym budynku od grudnia 2002 r. prowadzi działalność gastronomiczną. Budynek ten wyremontował jego ojciec przed 8 laty, obiekt przedstawiał się wówczas katastrofalnie. Wówczas ojciec skarżącego uzyskał informację, że obiekt nie jest zabytkiem. W zeszłym roku skarżący wykonał drewniane zadaszenie-pergolę, aby zapobiec zawilgoceniu znacznej części ścian obiektu. O zamiarze realizacji powyższego obiektu organy administracji nie były zawiadamiane, bowiem ustawa Prawo budowlane tego nie wymaga. Skarżący zadeklarował natychmiastową rozbiórkę wykonanego drewnianego ekranu ochronnego od strony ulicy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały bez podstawy prawnej i z naruszeniem art. 106 § 1 kpa. Jako podstawę prawną ich wydania organy wskazały na przepis art. 106 kpa. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie) decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek organu załatwiającego sprawę i przybiera formę postanowienia. Przepis art. 106 kpa reguluje kwestie proceduralne związane ze współdziałaniem organów, nie zawiera jednak samodzielnego upoważnienia dla organów administracji do zajmowania stanowiska w sprawie prowadzonej przez inny organ. Taka kompetencja musi wynikać z innych przepisów prawa administracyjnego. W przedmiotowej sprawie brak takiego umocowania dla organów nadzoru budowlanego. Z akt sprawy wynika, iż wojewódzki konserwator zabytków prowadził postępowanie w trybie art. 28 ustawy z dnia 15.02.1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 98 poz. 1150 z 1999 r. z póź. zm.), która obowiązywała w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku wykonania robót budowlanych na zabytku lub w jego otoczeniu bez zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, konserwator może nakazać przywrócenie zabytku lub jego otoczenia do poprzedniego stanu. Cytowany przepis nie zawiera unormowania, z którego wynikałaby konieczność uzyskania, przed wydaniem decyzji przewidzianych tym przepisem, stanowiska (opinii, uzgodnienia, porozumienia) organów nadzoru budowlanego. Natomiast obowiązek współdziałania organów konserwatorskich i organów nadzoru budowlanego przewidziany w art. 30 ustawy o ochronie dóbr kultury dotyczy zupełnie innego przedmiotu i trybu postępowania. Organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie nie miały więc kompetencji do wydania opisanych wyżej postanowień z art. 106 kpa. Dodatkowo należy zauważyć, iż organ I instancji odstąpił od uzasadnienia postanowienia z naruszeniem art. 107 § 4 kpa, zaś uzasadnienie zaskarżonego postanowienie jest bardzo lakoniczne i nie zawiera elementów koniecznych z art. 107 § 3 kpa. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie PINB dla Miasta K. z dnia [...]08.2003 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Oba postanowienia należało więc uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien prawidłowo ocenić, czy ma kompetencje do wyrażenia stanowiska w ramach art. 106 kpa, biorąc pod uwagę wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu, jak i aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące ochrony zabytków. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). O wykonalności zaskarżonego postanowienia postanowiono na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ S. Małek kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło