II SA/Po 2595/03

WyrokWSA w Poznaniu2006-01-26

Skład orzekający: Bożena Popowska, Ewa Makosz-Frymus, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił datę rozpoczęcia działalności gospodarczej przez osobę ubiegającą się o status bezrobotnego i prawo do zasiłku, opierając się jedynie na zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, bez należytego zweryfikowania dokumentów i wyjaśnienia wątpliwości dotyczących kolejnych wpisów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie zweryfikowały dokumentów dotyczących daty rozpoczęcia działalności gospodarczej przez skarżącego. Brak było ustaleń co do treści zgłoszenia o wpisie do ewidencji oraz tego, czy poprzednie wpisy zostały wykreślone. W konsekwencji doszło do naruszenia przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku przez M. B. z powodu rozpoczęcia działalności gospodarczej. Starosta uchylił wcześniejsze decyzje i orzekł o utracie statusu od dnia 26.06.2001 r., opierając się na kontroli i zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował datę rozpoczęcia działalności, wskazując na wcześniejszy wpis z 1997 r. i późniejsze zmiany w rejestracji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...]. r. Nr [...]. w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z [...]. r. nr [...]., 2. określa że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza na rzecz skarżącego od Wojewody kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Frymus MB Starosta P. decyzją z dnia [...].. 09. 2003r. orzekł o uchyleniu dwóch swoich wcześniejszych decyzji podjętych wobec M. B.: z dnia [...].. 07. 2002r. o utracie z dniem 12. 06. 2002r. prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania i z dnia [...].. 10. 2002r.o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 16. 08. 2002r. z powodu otrzymania renty z tyt. niezdolności do pracy, a także orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 26. 06. 2001r. z powodu rozpoczęcia działalności gospodarczej. Powyższa decyzja podjęta została na podstawie art. 151 §1 pkt. 2 ustawy z 14. 06. 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U.2000r.,Nr. 98, poz. 1071 ze zm.- dalej kpa ) oraz art. 2. ust. 1 pkt. 2 lit f i art. 6 pkt 6 lit a oraz lit b ustawy z 14. 12. 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t. jedn. Dz. U. 2003r., Nr 58, poz. 514- dalej Ustawa), po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5, art.147, art. 149 §1 oraz art. 150 § 1 kpa. Nową okolicznością w sprawie, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt.5 kpa, było ujawnienie podczas kontroli przeprowadzonej przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki, że M. B. prowadził działalność gospodarczą od dnia 26. 06. 2001r. W odwołaniu Strona podała, że jej działalność została zarejestrowana 01. 10. 1997r. jako Taxi NR [...], natomiast w czerwcu 2001r. " (...) Urząd Miasta zmienił numery taksówek i datę zarejestrowania działalności." W międzyczasie ze względu na stan zdrowia M. B. " wyrejestrował" działalność w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i ponownie ją w ZUS-ie "zarejestrował" 01. 06. 2003r; obecna nazwa: Taxi NR [...].. Wojewoda decyzją z dnia [...].. 10. 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ dokonał ustaleń faktycznych i prawnych, dochodząc do wniosku, że skoro działalność gospodarczą Strona rozpoczęła 26. 06. 2001r.(dowodem jest zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z 28. 06 2001r.), to właśnie od tego dnia nie spełniała warunków wynikających z definicji osoby bezrobotnej, zawartej w art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. f Ustawy. W skardze M. B. przedstawił chronologię zdarzeń, wskazując jako datę pierwszego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej- dzień 24. 09. 1997r. Skarżący doprecyzował też fakty podane w odwołaniu odnośnie do "zawieszenia" działalności gospodarczej. w ZUS-ie i w Urzędzie Skarbowym, załączając jako dowody: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z 24. 09. 1997r.( k-4 ) oraz zaświadczenie z ZUS-u potwierdzające okresy ubezpieczenia społecznego ( k-6 ).Skarżący potwierdził, że 02. 06. 2003r. podjął na nowo działalność gospodarczą. M. B. zarzucił organom brak " zagłębienia się w meritum sprawy", dodając, że w aktach nie ma jego wniosku o rejestrację działalności z dniem 26. 06 2001r. Skarżący powołał się także na orzecznictwo i wyraźne rozróżnianie w ustawie: wpisu do ewidencji oraz faktycznego podjęcia działalności, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył ustalenia podane w zaskarżonej decyzji, dodając, że zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z 28. 06. 2001r., Nr [...]. wydane zostało na wniosek Skarżącego z 26. 06. 2001 r.(k- 44). W związku z tym organ przyjął, że Skarżący oświadczył prawdę, podając jako datę podjęcia działalności-28. 06. 2001r.Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, zarówno z powodów proceduralnoprawnych jak i materialnoprawnych. . Zgodnie z zasadą oficjalności, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Decyzją z dnia [...].. 09. 2003r. Starosta P. w stosunku do M. B. orzekł o uchyleniu dwóch swoich wcześniejszych decyzji podjętych w przedmiocie utraty prawa do zasiłku i utraty statusu osoby bezrobotnej oraz na nowo orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia 26. 06. 2001r. z powodu rozpoczęcia działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie sporną kwestią jest data rozpoczęcia działalności gospodarczej przez M. B., a także w związku z treścią art. 2. ust. 1 pkt. 2 lit f i art. 6 pkt 6 lit a oraz lit b ustawy z 14. 12. 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t. jedn. Dz. U. 2003r., Nr 58, poz. 514- ze zm.- dalej Ustawa), to czy Skarżący podjął działalność od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania działalności. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności nie zostały w sposób należyty wyjaśnione ani w postępowaniu przed organem I instancji ani w postępowaniu przed organem II instancji, przez co doszło do naruszenia następujących artykułów Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z 14. 06. 1960r.; t.jedn. Dz. U. 2000r., Nr. 98, poz. 1071 ze zm.- dalej kpa ):7; 77 par.1; 80 oraz 107 par.3. Ustalając datę rozpoczęcia działalności gospodarczej przez M. B. na dzień 26. 06. 2001r., Starosta P. oparł się na zawiadomieniu o przeprowadzonej kontroli przez Wielkopolski Urząd Wojewódzki, z której wynika, że M. B. prowadził działalność gospodarczą od dnia 26. 06. 2001r (k-34) oraz na załączonym do w/w zawiadomienia – Zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 28. 06 2001r., w którym wskazano dzień 26. 06. 2001r- jako datę rozpoczęcia przez Stronę działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu TAXI NR [...]. Jednak w odwołaniu M. B. wyraźnie stwierdza, że jego działalność gospodarcza, polegająca na prowadzeniu TAXI NR [...]. –" została zarejestrowana" 01. 10. 1997r., a następnie wyrejestrowana w ZUS-ie dnia 01. 10. 2000r. Skarżący wyjaśnił też, że w czerwcu 2001r. " Urząd Miasta zmienił numery taksówek i datę zarejestrowania działalności", a także, że działalność ponownie zarejestrował w ZUS-ie dnia 01. 06. 2003. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji zamieścił przytoczone w odwołaniu dane, ale w ogóle nie odniósł się do nich, ograniczając się do ustaleń z kontroli oraz do przytoczenia treści art. 2. ust. 1 pkt. 2 lit f i art. 6 pkt 6 lit a oraz lit b Ustawy. W związku z treścią w/w przepisu organ nawet nie ustalił, czy M. B., po dokonaniu wpisu do ewidencji w dniu 28. 06 2001r., podjął działalność gospodarczą. Tymczasem dopiero ta ostatnio wymieniona okoliczność upoważnia do stwierdzenia, że osoba nie jest bezrobotnym w rozumieniu w/w przepisu. Należy dodać, że po wydaniu zaskarżonej decyzji uzyskano w Urzędzie Miasta w P. informację, że Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 28. 06 2001r. wydano na wniosek M. B. ( notatka służbowa-k-44). Tę informację Wojewoda zawarł w odpowiedzi na skargę, jako kolejny argument wspierający zapadłe rozstrzygnięcia. Problem polega jednak na tym, zdaniem Sądu, że ani ta ostatnio wymieniona informacja ani oświadczenia M. B., złożone w odwołaniu, nie zostały zweryfikowane poprzez odnośne dokumenty, z uwzględnieniem obowiązujących wówczas właściwych przepisów prawnych, tj. ustawy z 19. 11. 1999r. Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.- dalej Pdg ).Dopiero do skargi M. B. dołączył Zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 24. 09.1997r., w dokumentacji zebranej przez organ, nie ma natomiast wniosku, o którym mowa wyżej. W oparciu o tak selektywny materiał dowodowy trudno o prawidłowe ustalenia oraz rozstrzygnięcie. Nie leży w kompetencjach Sądu dokonywanie takich ustaleń, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie zebrano w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Sąd zwraca natomiast uwagę, że z oświadczeń Skarżącego i zebranych dowodów wynika, iż w obrocie prawnym są trzy zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej dotyczące aktywności zawodowej M. B. Pierwszego wpisu dokonano dnia 24. 09. 1997r., ze wskazaniem NR TAXI 520 (zaświadczenie k-4 akt sądowych); drugiego wpisu dokonano dnia 28. 06. 2001r.r., ze wskazaniem NR TAXI 36 (zaświadczenie k-33 akt administracyjnych), a -według relacji Skarżącego- trzeci wpis wskazuje na podjęcie działalności od dnia 02. 06. 2003r. (k-3 akt sądowych).Z akt sprawy nie wynika natomiast, czy kolejnych wpisów dokonywano w odpowiedzi na zgłoszenie zmian stanu faktycznego i prawnego odnoszących się do przedsiębiorcy, co przewiduje art. 88d Pdg, ani czy w międzyczasie organ nie dokonał wykreślenia wcześniejszego wpisu, co przewiduje art. 88e Pdg . Dla prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie konieczne jest ustalenie obu w/w okoliczności w odniesieniu do drugiego wpisu, tj. z dnia 28. 06. 2001r. Zdaniem Sądu , z notatki (k-44 )nie wynika, że owego wpisu dokonano w odpowiedzi na zgłoszenie M. B. jego "nowej" działalności. W notatce mowa bowiem o "wniosku o wydanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej", a to nie przesądza ani treści "wpisu do ewidencji", ani treści zaświadczenia o wpisie. Wpisu dokonuje się i odpowiedniej treści zaświadczenie wydaje się także, gdy wnioskodawca zgłosi odnoszące się do niego zmiany stanu faktycznego i prawnego ( art. 88d Pdg ). Zdaniem Sądu, w świetle przepisów Pdg, nie może być jednak tak, że w obrocie prawnym istnieją dwa ( a może trzy ) zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej konkretnego przedsiębiorcy, każdy wskazujący inną datę rozpoczęcia przez niego działalności gospodarczej, bez podjęcia przez właściwy organ , w myśl art. 88e ust.1 pkt.1 Pdg, decyzji o wykreśleniu poprzedniego wpisu. Zgodnie z w/w przepisem: Wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Rzeczą organu będzie zatem dokonanie, w oparciu uzupełniające materiały dowodowe, ustaleń także co do treści zgłoszenia o wpisie dokonanego dnia 28. 06. 2001r. i wyciągnięcie na podstawie całego materiału dowodowego wniosków odnośnie do sytuacji Skarżącego w świetle obowiązującej wówczas ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podzielając w związku z powyższym odnośne zarzuty skargi, Sąd nie może jednak zgodzić się z argumentacją Skarżącego, dotyczącą "zawieszenia" jego działalności gospodarczej w ZUS-ie i w Urzędzie Skarbowym. Ustawa z 19. 11. 1999r. Prawo działalności gospodarczej nie zna takiej kategorii, a nie ma wątpliwości, że właśnie do tej ustawy nawiązuje definicja bezrobotnego zamieszczona w art. 2. ust. 1 pkt. 2 lit f ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Owo "zawieszenie działalności gospodarczej" ma znaczenie jedynie w sprawach związanych z działalnością gospodarczą, rozstrzyganych w ZUS-ie i w Urzędzie Skarbowym. W świetle Pdg takie "zawieszenie" nie ma znaczenia, co oznacza, że podmiot ciągle prowadzi działalność gospodarczą, tzn. że jest przedsiębiorcą , do momentu wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. Skarżący ma natomiast rację, powołując się na rozróżnienie w art. 2. ust. 1 pkt. 2 lit f Ustawy: "wpisu do ewidencji działalności gospodarczej" i faktycznego podjęcia działalności gospodarczej. Należy powtórzyć, że tej okoliczności organy w ogóle nie badały. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm. dalej- ppsa), w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1271 ze zm.), orzeczono jak w pkt. 1 sentencji. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 ppsa. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Frymus MB .

Powołane przepisy

art. 151 §1art. 2art. 6 pkt 6art. 145 § 1art.147art. 149 §1art. 150 § 1 kpart. 2 ust. 1art. 88dart. 88eart. 88e ust.1art. 145 § 1 pkt 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło