II SA/Po 2623/03
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-02
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maciej Dybowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, w szczególności organ drugiej instancji, jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku strony o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, nawet jeśli w toku postępowania pierwotnie rozpatrywano jedynie wniosek o zasiłek dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji, mając świadomość, że strona domaga się przyznania świadczenia przedemerytalnego, a nie tylko zasiłku dla bezrobotnych, jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania tego wniosku. Zaniechanie takiego działania stanowi naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej i obowiązku zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części, w jakiej nie orzeczono o wniosku strony.Stan faktyczny
Z. M. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji (Starosta Powiatu) wydał decyzje dotyczące przyznania i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie orzekając o świadczeniu przedemerytalnym. Organ drugiej instancji (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, lakonicznie stwierdzając brak prawa do świadczenia przedemerytalnego. Skarżąca podniosła w skardze, że organ naruszył prawo i że posiada ponad trzydzieści lat pracy, co uprawnia ją do świadczenia przedemerytalnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu w zakresie, w jakim nie orzeczono o wniosku Z. M. w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zasądzono od Wojewody na rzecz Z. M. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent – stażysta Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia[...] . nr \[...] w zakresie w jakim nie orzeczono o wniosku Z. M. w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z\. M. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych /-/ B.Popowska /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ M.Dybowski
W dniu [...] r. Z. M. złożyła wniosek od Starosty Powiatu \[...] o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Starosta Powiatu w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] roku orzekł o uznaniu Z. M., z dniem [...] r., za osobę bezrobotną i o przyznaniu wnioskodawczyni prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] r., w kwocie 579,90 zł miesięcznie.
Jako materialno prawną podstawę organ wskazał art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. )
W związku z podjęciem pracy przez Z. M., w dniu [...] r. Starosta Powiatu w [...] decyzją nr [...] orzekł o utracie przez Z. M., z dniem [...] r., statusu osoby bezrobotnej i o utracie prawa do zasiłku dla [...] bezrobotnych, z dniem 11 marca 2003 r.
Jako materialno prawną podstawę organ wskazał art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. )
W dniu [...] r. Z. M. ponownie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...].
Starosta Powiatu w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] roku orzekł o uznaniu Z. M., z dniem [...] r., za osobę bezrobotną i o przyznaniu wnioskodawczyni prawa do zasiłku dla bezrobotnych, od dnia [...] r., w kwocie 603,90 zł miesięcznie.
Jako materialno prawną podstawę organ wskazał art. 25 ust. 8 i 11 , art. 23 ust. 1 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. )
Od decyzji tej w dniu [...] r. Z. M. złożyła odwołanie podnosząc, że z przedłożonych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia przedemerytalnego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] roku Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację organu pierwszej instancji i lakonicznie stwierdził, że nie przysługuje skarżącej świadczenie przedemerytalne.
W skardze z dnia 19 listopada 2003 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu skarżąca podniosła, ze organ I instancji rozpoznając sprawę naruszył prawo i że posiada ponad trzydzieści lat pracy, co uprawnia ją do świadczenia przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda[...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga w części zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze. zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 majm1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją- zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
W odwołaniu od decyzji, w skardze, skarżąca wskazywała, że domagała się przyznania jej świadczenia przedemerytalnego. Na rozprawach wskazywała na przebieg rejestracji, a także w jakiej części wypełniała druk urzędowy " Kartę Rejestracji Bezrobotnego ". Sąd dał wiarę twierdzeniom skarżącej, w których twierdzi, że to urzędniczka wpisała w druku z dnia [...] r., że domaga się przyznania zasiłku dla bezrobotnych, i że w dniu [...] r. złożyła kolejny wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, który nie został rozpoznany. Świadczą za tym nie tylko konsekwentne i zdaniem Sądu szczere twierdzenia skarżącej, ale także treść kserokopii wniosku z [...] r. Sąd nie dał wiary twierdzeniom Wojewody zawartym w piśmie z dnia [...] r., przesłanym w odpowiedzi na wezwanie Sądu, o przesłanie kompletnych akt administracyjnych, że oryginał całych akt znajduje się w Sądzie. W Sądzie brak bowiem dokumentów wymaganych przy rejestracji, a które umożliwiają zarejestrowanie osoby jako bezrobotnej i przyznanie jej zasiłku dla bezrobotnych, a także orzeczenie o utracie statusu osoby bezrobotnej i pozbawieniu prawa do zasiłku.
Z zasady ochrony zaufania obywateli do prawidłowych działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się do niego działania organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu ( patrz: wyrok SN z 23 lipca 1992 r., Pip 8/93/116 ). Organ II instancji znając doskonale sytuację skarżącej : wiek, okresy zatrudnienia, okresy pobytu na zasiłku dla bezrobotnych, sposób rozwiązania umowy o pracę z ostatnim pracodawcą nie podjął niezbędnych kroków celem ustalenia rzeczywistego żądania wniosku i nie rozpoznał sprawy co do jej istoty.
Obowiązkiem organu II instancji było rozstrzygnąć o prawie Z. M. o prawie do świadczenia przedemerytalnego decyzją, od której przysługiwały by jej środki odwoławcze ( odpowiednio: wyrok NSA z 14 lipca 1994 r. z glosa W. Sanetry, OSP 2/96/24).
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w części, w której nie orzeka o wniosku skarżącej.
Z uwagi na treść rozstrzygnięcia, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie zastosowano.
W postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej winny kierować się zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i obowiązane są zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1kpa). Dlatego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien zwrócić się do organu I instancji o nadesłanie kompletnych akt administracyjnych, celem przeprowadzenia dowodu z dokumentów, złożonych do akt sprawy, bądź , gdyby było to niemożliwe, o nadesłanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów, złożonych do akt. Winien także rozważyć, czy nie przeprowadzić dowodu z zeznań strony, ewentualnie świadków, celem ustalenia treści złożonego w dniu [...] r. wniosku.
/-/B .Popowska /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/M.Dybowski
jf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło