II SA/Po 264/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...]lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. /-/ Wiesława Batorowicz Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 10 kwietnia 2009 r. wezwano skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie wymeldowania. Pismo doręczono skarżącej w dniu 23 kwietnia 2009 r. (czwartek). W konsekwencji termin do uiszczenia wpisu od skargi lub do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy minął w dniu 30 kwietnia 2009 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o przywrócenie terminu do “złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych", skarżąca nadała drogą pocztową w dniu 6 maja 2009 r. (k. 3-15 akt sądowych), zatem już po upływie terminu do uiszczenia wpisu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 4 czerwca 2009 r. (k. 23-24) skarżąca już po wyznaczonym terminie w piśmie z dnia 18 czerwca 2009 r. podała jako przyczyny nieuiszczenia wpisu – trudną sytuację materialną, rodzinną i osobistą (k. 25-28). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl zaś art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, Przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu Przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługuje uprawnienie do ubiegania się o prawo pomocy. Może być jej przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.) na jej wniosek, złożony w toku postępowania lub przed jego wszczęciem ( art. 243 § 1 p.p.s.a.) . Ustawodawca określił dane, jakie strona winna podać we wniosku, zastrzegł również, iż wniosek taki musi być złożony na urzędowym formularzu ( art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem, iż zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 10 kwietnia 2009 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia – doręczono jej w dniu 23 kwietnia 2009 r. odpis zarządzenia wraz z pismem przewodnim z dnia 21 kwietnia 2009 r., w którym pouczono również skarżącą o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy oraz, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać złożony na urzędowym formularzu. Niewątpliwie w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 30 kwietnia 2009 r. skarżąca nie uiściła wpisu, ani też nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy. Taki wniosek został złożony przez skarżącą dopiero w dniu 6 maja 2009 r. (bez zachowania wymaganej formy urzędowego formularza, który to brak został następnie przez skarżącą usunięty). W przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidziano bezpośrednio żadnego terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak wyżej wskazano wniosek taki może być złożony w toku całego postępowania. Zatem nie można instytucji przywrócenia terminu odnosić do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie sposób jednak nie zauważyć, że skarżąca w istocie domaga się przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w wyniku czego mógłby zostać rozpoznany jej wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 6 maja 2009 r., bowiem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przed upływem siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu skutkuje tym, że termin na uiszczenie wpisu zostaje przerwany i nie rozpocznie swojego biegu do czasu rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Art. 86 § 1 p.p.s.a stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). W rozpatrywanej natomiast sprawie uchybienie terminu do uiszczenia wpisu skutkowałoby odrzuceniem skargi. Uchybienie terminu do uiszczenia wpisu (wynoszące 6 dni) skarżąca wytłumaczyła tym, że z uwagi na sytuację osobistą (zdrowotną), rodzinną i materialną zapomniała, że minął termin do złożenia wniosku zwolnienie jej od kosztów sądowych, a ponadto podała, że nie uiściła wyznaczonej kwoty wpisu w terminie z powodu bardzo trudnej sytuacji jej rodziny. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała braku winny w uchybieniu terminu. Wprawdzie podała przekonujące powody, dla których nie uiściła w terminie wpisu (przede wszystkim trudna sytuacja materialna), ale podana przez nią przyczyna przekroczenia terminu nie stanowi usprawiedliwienia, bowiem w terminie do uiszczenia wpisu skarżąca mogła złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych). Wniosek taki skarżąca złożyła jednakże już po upływie terminu do uiszczenia wpisu. Nie mając środków na opłacenie wpisu skarżąca powinna była wykazać większą staranność o własne sprawy, by pomimo nieuiszczenia wymaganej opłaty jej skarga została rozpoznana przez Sąd. Wobec tego fakt, iż skarżąca zapomniała złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy w terminie do uiszczenia wpisu, nie może być uznany za okoliczność niezawinioną przez stronę, niezależną od skarżącej. W tym stranie rzeczy na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. /-/ Wiesława Batorowicz