II SA/Po 264/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-05-13
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której sytuacja materialna jest trudna, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona z kosztów sądowych i otrzymała pełnomocnika z urzędu, ponieważ jej sytuacja materialna, mimo posiadania pewnego majątku, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Emerytura w wysokości pozwalającej jedynie na podstawowe utrzymanie, a także fakt, że majątek i oszczędności są przedmiotem postępowania o podział majątku, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, powołując się na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika. Utrzymuje się z emerytury, posiada majątek nieruchomy i oszczędności, które są jednak przedmiotem postępowania o podział majątku z byłym mężem. Sąd uznał, że sytuacja skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono E. K. z kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla E. K. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia 1. zwolnić E. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie (k. 16). W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie opłat sądowych oraz wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z wyboru. Skarżąca podała, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Na potwierdzenie tej okoliczności załączyła kopię decyzji o wysokości emerytury.
Skarżąca podała, że posiada działkę o powierzchni [...] m², na której stoi budynek mieszkalny o powierzchni [...] m² oraz budynek gospodarczy o powierzchni [...] m², nadto wskazała na oszczędności w kwocie [...] tys. zł i [...] tys. Euro, które znajdują się w posiadaniu byłego męża. Wnioskodawczyni podała, że aktualnie toczy się postępowanie przed sądem powszechnym o podział wspólnego majątku małżeńskiego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Gospodarstwo domowe wnioskodawczyni prowadzi samodzielnie, sama więc z emerytury w wysokości [...] zł musi ponieść wszystkie koszty swojego koniecznego utrzymania. Kwota otrzymywanego świadczenia wskazuje, że w całości przeznacza ją na pokrycie niezbędnych bieżących wydatków.
Posiada wprawdzie majątek nieruchomy, który mógłby być źródłem dodatkowego dochodu, ale jest on przedmiotem postępowania o podział majątku. Ograniczone są więc możliwości jego swobodnego dysponowania. Wnioskodawczyni nie korzysta także z oszczędności finansowych, które znajdują się w posiadaniu byłego męża i które także są przedmiotem postępowania sądowego.
Przedstawiona przez skarżącą w niniejszej sprawie sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym bardziej na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w całości.
Zaznaczyć należy, że wiosek o prawo pomocy rozpoznawany jest w każdej sprawie odrębnie na podstawie aktualnego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wraz z dokumentami źródłowymi złożonymi przez stronę do akt danej sprawy. Na rozstrzygniecie wniosku skarżącej o prawo pomocy w niniejszej sprawie nie mają zatem wpływu rozstrzygnięcia podobnych wniosków złożonych w toku innych spraw sądowych, także przed sądami powszechnymi.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło