II SA/Po 2657/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-02-10

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich, opierając się na braku dowodów potwierdzających udział w walkach z UPA, mimo istnienia zeznań świadka i niepełnego zebrania materiału dowodowego przez organ?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego, opierając się jedynie na braku potwierdzenia w jednym dokumencie (zaświadczeniu Archiwum Straży Granicznej), który z natury rzeczy nie mógł potwierdzić udziału w walkach z UPA. Sąd uchylił decyzję, wskazując na naruszenie art. 77 § 1 kpa i konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym zwrócenia się o dodatkową dokumentację.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił S.W. przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że nie udowodnił on swojego udziału w walkach z UPA po zakończeniu II wojny światowej, pomimo posiadania zeznań świadka. Organ powołał się na brak potwierdzenia w dokumentacji Archiwum Straży Granicznej. S.W. zaskarżył decyzję, argumentując, że organ bezzasadnie nie uwzględnił zeznań świadka i nieprawidłowo zinterpretował brak informacji w dokumentach wojskowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As.sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...][...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ J.Stankowski /-/ A.Łasakrzewska Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania uprawnień kombatanckich S.W. na podstawie art.21 w zw. z art.1 ust.1 i ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. 97/142/950 ). W uzasadnieniu podano, że Wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania uprawnień kombatanckich określonych w powołanych przepisach. S.W. we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podniósł, że organ administracyjny nie ustosunkował się do przedstawionych przez niego dowodów na okoliczność brania udziału w walkach z bandami UPA. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ powołał się na przepisy art.1 ust.2 pkt 1 i pkt 6 cyt. ustawy, według których za działalność kombatancką po zakończeniu działań wojennych może być uznane tylko takie pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim, które łączyło się z uczestnictwem w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Organ uznał, że Wnioskodawca udowodnił swoją służbę w Wojsku Polskim w latach 1950 - 1952 , ale jednocześnie brak jest dowodów jego udziału w walkach z UPA. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem , zdaniem organu, oprócz zeznań świadka , żadnego urzędowego potwierdzenia udziału w tych walkach. Okoliczności te nie zostały udowodnione w szczególności przez pismo Archiwum Straży Granicznej w K. z dnia [...] maja 1994 r. Organ stwierdził ponadto, że również analiza akt kombatanckich świadka B.I. nie wskazuje na to, że Wnioskodawca walczył wraz z nim z oddziałami UPA w podanym w tych aktach czasie i miejscu. Jako , że Wnioskodawca nie pełnił służby w Wojsku Polskim w czasie trwania działań wojennych ani też nie zdołał udowodnić, że po zakończeniu wojny walczył z bandami UPA, należało orzec o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. S.W. w skardze podniósł, że organ bezzasadnie nie dał wiary zeznaniom świadka B.I. Skarżący wskazał też, że nie wszystkie potyczki z bandami UPA miały odzwierciedlenie w dokumentacji wojskowej, w związku z czym nie powinien on ponosić ujemnych konsekwencji zaistniałych braków. S.W. zwrócił też uwagę na fakt, że pismo Archiwum Straży Granicznej w K. potwierdza jedynie okres służby wojskowej Skarżącego i nie zajmuje się udziałem jego jednostki w walkach z bandami UPA. Brak informacji na ten temat nie może być, zdaniem Skarżącego, interpretowany w ten sposób, że walki z UPA nie miały w ogóle miejsca. Skarżący zwrócił też uwagę na to, że we wcześniejszym postępowaniu podał dokładne i wyczerpujące informacje na okoliczność swego udziału w walkach z bandami UPA, co zostało potwierdzone przez Wojskową Komendę Uzupełnień w G. w dniu [...] września 1986 r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoja dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Zgodnie z art.1 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represjo wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. 97/142/950 ) za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie. Brzmienie tego przepisu wskazuje więc, że do uzyskania uprawnień kombatanckich konieczne jest wykazanie odbywania służby wojskowej podczas działań wojennych. Skarżący odbywał tę służbę w latach 1950 - 1952. W związku z tym przyznanie mu uprawnień kombatanckich możliwe byłoby jedynie na podstawie art.1 ust.2 pkt 6 cyt. ustawy, według którego przyznanie tych uprawnień uzależnione jest od uczestnictwa w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Słusznie więc przyjęto w sprawie Skarżącego, że w rozpatrywanym przypadku przyznanie uprawnień kombatanckich powinno być uzależnione od ustalenia uczestnictwa Skarżącego w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią . Skarżący przedstawił w postępowaniu administracyjny dowód z zeznań świadka B.I., złożonych [...].12.1986 r. i ponownie [...].06.1988 r., z których wynika, że Skarżący w okresie pełnienia służby wojskowej brał czynny udział w walkach z UPA. Organ odmawiając przyznania uprawnień kombatanckich zwrócił uwagę na fakt, że zeznania świadka nie znajdują potwierdzenia w zebranej dokumentacji, w szczególności w zaświadczeniu wydanym przez Kierownika Archiwum Straży Granicznej w K. Należy zwrócić uwagę, że zaświadczenie to zawiera jedynie określenie czasu i miejsca pełnienia służby wojskowej oraz wskazanie jednostek, w których Skarżący służbę odbywał. Zgodnie z art.76 § 1 kpa dokument ten stanowi dowód jedynie tych okoliczności, które zostały w nim stwierdzone. Niedopuszczalne jest więc wnioskowanie z niego treści, o których dokument nie wspomina. Stwierdzenie organu, że pismo Archiwum Straży Granicznej w K. nie potwierdza okoliczności podanych w zeznaniach świadka i stanowi podstawę do zakwestionowania wiarygodności informacji, jakoby Skarżący rzeczywiście walczył z bandami UPA narusza art.77 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dotychczasowe rozważenie istniejących w sprawie dowodów nie można uznać za wyczerpujące. Przede wszystkim organ powinien był bowiem zwrócić się do Archiwum Straży Granicznej o nadesłanie odpowiedniej dokumentacji, na podstawie której można by wiarygodnie stwierdzić, czy okoliczność podnoszona przez Skarżącego znajduje potwierdzenie w dotyczących sprawy dokumentach. Art. 80 kpa stanowi bowiem, że udowodnienie danej okoliczności może nastąpić jedynie w oparciu o całokształt materiału dowodowego, który jest dostępny w sprawie. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji ma podstawie art.145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ). /-/ E.Podrazik /-/ J.Stankowski /-/ A.Łaskarzewska JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło