II SA/Po 267/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2006r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500,-zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/B.Drzazga Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...] (k. 22 akt administracyjnych), na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art.. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), po rozpatrzeniu sprawy budowy grobli betonowej zlokalizowanej na przepływie jeziora [...] do jeziora [...] na terenie Parku [...] , zrealizowanej przez E. B. nakazał skarżącemu rozbiórkę grobli zlokalizowanej na przepływie jeziora [...] do jeziora [...] na terenie Parku [...], w obszarze gminy K. , działka nr ewid. [...]. Uzasadniając wskazano, że na podstawie zebranych materiałów i dokumentów oraz wizji lokalnej ustalono, że na przepływie między jeziorem [...] a jeziorem [...], na działce nr [...], wybudowano groblę betonową o szerokości ok. 50 cm, wysokości od lustra wody ok. 30 cm oraz długości ok. 17 m. Groblę wybudowano w 2003r. Grobla została wykonana bez pozwolenia na budowę, bez pozwolenia wodnoprawnego oraz bez zgody Parku [...]. W przewidzianym ustawą terminie skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, że wbrew ustaleniom organu I instancji grobla została wykonana 30 lat temu, a skarżący w 2003r. podjął działania, które miały na celu umocnienie już istniejącego urządzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż E. B. wykonał groblę w 2003r., w miejscu istniejącego od 1972r. przepustu na rowie łączącym jezioro [...] i jezioro [...]. Grobla zamykając swobodny przepływ wód, służy kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a więc należy traktować ją jako hydrotechniczny obiekt budowlany – urządzenie wodne melioracji szczegółowej. Roboty budowlane związane z realizacją tego typu obiektu można rozpocząć po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego oraz prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę, wydanej przez właściwy organ administracji budowlanej. Wskazano na art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2001r, Nr 115, poz. 1229) zabraniający utrudniania przepływu wody przy wykonywaniu lub utrzymywaniu urządzeń wodnych. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 48 prawa budowlanego oraz art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi zatem w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub czynności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z powodów w niej wskazanych. Wskazać bowiem należy, że w art. 52 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) określone zostały podmioty, które mogą być adresatami decyzji, o których mowa w art. 48 prawa budowlanego. Tymi podmiotami mogą być: inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wymienienie kilku podmiotów nie oznacza jednak, że właściwy organ może dowolnie spośród nich wybierać adresata decyzji. Kryterium wyboru jednego spośród trzech wskazanych podmiotów to posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Zgodnie z ugruntowanym poglądem, zobowiązanym do poniesienia kosztów dokonania czynności, o których mowa w art. 48 prawa budowlanego, w trakcie budowy obiektu budowlanego lub jego części jest inwestor. Natomiast po wybudowaniu obiektu, zobowiązanym staje się z reguły właściciel (ewentualnie zarządca) wybudowanego obiektu budowlanego. Do wykonania bowiem obowiązków administracyjnych związanych z utrzymaniem obiektów budowlanych w należytym stanie jest obowiązany zawsze ich aktualny właściciel lub zarządca. Nie można bowiem obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nałożyć na inwestora, który stracił już (bądź w ogóle nie posiadał) tytuł prawny do obiektu. Nie będzie on miał bowiem możliwości wykonania tego obowiązku (patrz: Z.Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2005; J.Siegień, Prawo budowlane. Komentarz, 4 wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2003). Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, iż to skarżący był inwestorem przedmiotowej grobli. Jak wynika z treści decyzji organu pierwszej instancji, przedmiotowa grobla została wybudowana na terenie Parku [...], w obszarze gminy K., na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Z kolei z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2004r., dokonanych przez pracowników organu nadzoru budowlanego wynika, że grobla znajduje się na działce nr [...]. W piśmie skarżącego z dnia [...] sierpnia 2004r. pojawia się jeszcze jeden odmienny numer działki, a mianowicie [...]. Powyższe rozbieżności (nie wyjaśnione przez organy orzekające w sprawie) pozwalają jednak na rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem jak wynika z załączonych dokumentów (zmiana rejestru gruntów) stan prawny wszystkich w/w działek jest identyczny. Właścicielem tych działek, a więc ich części składowych jest Skarb Państwa, a trwały zarząd nad nimi został ustanowiony na rzecz Parku [...]. Zarówno z powyższych dokumentów, jak i z oświadczenia skarżącego wynika, że skarżący E. B. nie ma żadnego tytułu prawnego do działki, na której zlokalizowana została przedmiotowa grobla. Zatem nie ma on możliwości wykonania obowiązku określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że zgodnie z art. 61 prawa budowlanego, za właściwe utrzymanie i użytkowanie obiektu budowlanego odpowiada właściciel lub zarządca obiektu. Za właściwe utrzymanie obiektu uznaje się użytkowanie zgodne z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymanie w należytym stanie technicznym (art. 5 ust. 2 prawa budowlanego). Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, iż to nie skarżący, ale ewentualnie właściciel bądź zarządca gruntu, na którym pobudowano groblę winien być adresatem decyzji rozbiórkowej wydanej na podstawie art. 48 prawa budowlanego i stąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/B.Drzazga MarK