II SA/Po 2673/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi E. N., J.N., Ed.N., A.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta G. z dnia [...]r. Nr [...]; I. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/B. Drzazga /-/J. Szaniecka /-/Stanisław Małek II SA/Po 2673/02 UZASADNIENIE E.N., J.N., Ed.N. i A.N. wnieśli [...] lutego 2002r. o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości gruntowej, której są wieczystymi użytkownikami w trybie przepisów ustawy z dnia 9 października 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych praw własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113). Nieruchomość o powierzchni 5169 m- położona jest w G. przy ul. W., stanowi własność Miasta. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. odmówił uwzględnienia wniosku. Ustalono, że umową notarialną z [...] stycznia 1968r. przedmiotowa nieruchomość została przez Skarb Państwa oddana w użytkowanie wieczyste Ew. i C. małżonkom N. W drodze dziedziczenia po C.N. prawo wieczystego użytkowania nabyli A.N., Ed.N. i J.N. każdy po 1/8 oraz E.N. w 5/8 udziału. W ocenie organu orzekającego, stwierdzone okoliczności faktyczne i prawne - posiadanie przez wnioskodawców, w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu 24 października 2001r., prawa użytkowania wieczystego działki zabudowanej domem mieszkalnym położonej na obszarze Ziem Odzyskanych Państwa Polskiego - nie dają podstawy do nabycia prawa własności nieruchomości, bowiem wnioskodawcy nie przedstawili dowodów świadczących o objęciu przedmiotowej nieruchomości nadaniem w trybie osadnictwa rolniczego. Tymczasem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209) - roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi tych nieruchomości: 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne, które zostały wymienione w dekrecie z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm.). E.N., J.N., Ed.N. i A.N. w odwołaniu zakwestionowali prawidłowość dokonanej wykładni art. 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Ich zdaniem, chybione jest stwierdzenie, iż nieodpłatne nabycie własności nieruchomości przysługuje tylko tym osobom fizycznym, które nabyły prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretu z dnia 06 września 1951r., ponieważ dekret ten nie przewiduje w ogóle nabywania prawa wieczystego użytkowania , a jedynie nabywanie prawa własności. Ustawa o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości z 2001r. odwołuje się do dekretu z dnia 06 września 1951r. jedynie w celu określenia obszarów Państwa Polskiego, na których ustawa ma zastosowanie. Zgodnie z art. 1 i art. 13 ust. 2 dekretu są to Ziemie Odzyskane i obszar byłego Wolnego Miasta Gdańska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż użyty w art. 1 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości - zwrot: "nieruchomości wymienione w dekrecie" oznacza jedynie gospodarstwa rolne oraz działki gruntowe nadane w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Zachodnich i byłego Wolnego Miasta Gdańsk. Ustawa ma więc zastosowanie jedynie do osób, na rzecz których ustanowiono użytkowanie wieczyste na gruntach, które z mocy dekretu z 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46 poz. 340) stały się ich własnością, a później trafiły na własność do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy stwierdził, iż prawo wieczystego użytkowania istniało zarówno w dniu 26 maja 1990r. jak i w dniu 24 października 2001r. a wniosek złożyli wszyscy współużytkownicy wieczyści. Nieruchomość została zabudowana budynkiem mieszkalnym. Brak było jednak podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skoro przedmiotowa nieruchomość nie jest nieruchomością wymienioną w dekrecie z 6 września 1951r. E.N., J.N., A.N. i Ed.N. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji. Skarżący podtrzymali zarzut błędnej wykładni przepisu art. 1 ustawy z 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organy administracyjne obu instancji, przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209) w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji: "osobom fizycznym będącym 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340, z 1957r. Nr 39, poz. 172, z 1969r. Nr 13, poz. 95 i z 1998r. Nr 106, poz. 668): 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości" - nie zawęża zakresu stosowania ustawy do osób będących użytkownikami wieczystymi jedynie nieruchomości wymienionych w dekrecie z dnia 06 września 1951r. Sformułowanie, że omawiany przepis dotyczy osób fizycznych będących użytkownikami wieczystymi "nieruchomości położonych" na konkretnych terenach należy rozumieć tylko jako ograniczenie zasięgu stosowania ustawy z dnia 26 lipca 2001r. (w pierwszym brzmieniu) do terytorium objętego powołanym wyżej dekretem z dnia 06 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (patrz: uzasadnienie postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2003r. sygn. K 10/02). Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/B. Drzazga /-/J. Szaniecka /-/St. Małek MP