II SA/Po 2676/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-10-18
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę nadbudowy budynku mieszkalnego może zostać wydana, gdy istniejący budynek znajduje się w odległości mniejszej niż wymagana przepisami odległość od granicy sąsiedniej działki, a projektowana nadbudowa przewiduje okna w połaci dachowej skierowane w stronę tej granicy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy administracji nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego w kluczowej kwestii zachowania przepisanych odległości od granicy działki. Istniały rozbieżności w interpretacji przepisów dotyczących odległości zabudowy od granicy, w szczególności w kontekście obecności okien w istniejącym budynku i planowanej nadbudowie, a także w odniesieniu do odległości okien w połaci dachowej od granicy działki. Sąd podkreślił, że nie może wyręczać organów w ustaleniach faktycznych i wskazał na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem tych wątpliwości.Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. o pozwoleniu na budowę nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Skarżąca zarzuciła, że istniejący budynek jest usytuowany w odległości mniejszej niż wymagane 4 metry od granicy jej nieruchomości, a projektowane okna w nadbudowie będą skierowane na jej posesję. Organy administracji uznały, że wymagane odległości są zachowane, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005r. przy udziale sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/B. Drzazga
Prezydent Miasta Z. decyzją nr [...]z dnia [...] r. na wniosek M. K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił jej pozwolenie na budowę dla inwestycji obejmującej nadbudowę "połowy" istniejącego budynku mieszkalnego z przeznaczeniem na pomieszczenia mieszkalne na działce nr [...] przy ul. [...] w Z. .
W uzasadnieniu przyjął - po ponownym rozpoznaniu sprawy i z dodatkową uwagą projektanta naniesioną w opisie do projektu, rozwiewającą wątpliwości odnośnie możliwości pozbawienia dopływu światła dziennego do pomieszczeń sąsiedniego budynku oraz z naniesionymi na rysunku nr 5, przedstawiającym z różnych stron elewacje budynku, danymi całkowitej wysokości budynku – że projekt budowlany został opracowany zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]. oraz przepisami prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Zgodnie z tymi przepisami, odległość zabudowy od granicy działki budowlanej powinna wynosić co najmniej: przy nierównoległym do granicy usytuowaniu ściany budynku – 4m do najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego w ścianach zwróconych w stronę tej granicy. Istniejący budynek (część nadbudowywana) znajduje się w odległości od 3,90m do 3,74m od granicy działki nr [...], natomiast odległość, mierzona w poziomie, od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w połaci dachowej do granicy działki budowlanej będzie wynosiła 4,20 m. Poza tym, zgodnie z wymogiem § 13 cytowanego rozporządzenia, maksymalna wysokość obiektu po nadbudowie będzie wynosiła 8 m, zaś odległość pomiędzy budynkami – 10 m.
W odwołaniu od tej decyzji M. T. , właścicielka sąsiedniej działki nr [...], zarzuciła, że wbrew stanowisku organu orzekającego przedmiotowy projekt budowlany nie spełnia wymogów wynikających z przepisów wykonawczych do prawa budowlanego, ponieważ budynek, na którym ma być prowadzona nadbudowa, usytuowany jest bliżej niż wymagane 4 m od granicy z jej nieruchomością, to jest w odległości około 3,15 m od granicy. Nadto okna są projektowane z widokiem na stronę jej posesji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] . utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego brak podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę, bowiem spełnione zostały wymagania określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego oraz wymagania zawarte w przepisach wykonawczych. Zgodnie z omawianym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. odległość zabudowy od granicy działki budowlanej, przy równoległym od granicy sytuowania ściany budynku, bez otworów okiennych i drzwiowych powinna wynieść co najmniej 3 m (§ 12 ust. 3 pkt 1 lit. b). Nadbudowę zaprojektowano w odległości ponad 3 m (od 3,74 m do 3,9 m) od granicy działki.
Przepis zawarty w § 12 ust 4 rozporządzenia stanowi, że odległość mierzona w poziomie od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego na dachu lub w połaci dachowej do granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 4 m. Zatwierdzony decyzją organu pierwszej instancji projekt przewiduje usytuowanie okien w połaci dachu w odległości 4,2 m od granicy działki budowlanej.
Nadto planowana nadbudowa nie spowoduje ograniczenia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się w budynku skarżącej, skoro odległość budynku przesłanianego od budynku przesłaniającego wynosić będzie 8m, jak tego wymaga przepis § 13 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, czyli odległość pomiędzy budynkami jest większa niż wysokość budynku przesłaniającego.
M. T. wniosła do Sądu skargę na tę decyzję. Ponad argumentację zawartą w odwołaniu podkreśliła, że nie wyraziła zgody na to, aby okna w połaci dachowej projektowane były z widokiem na stronę jej działki.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi z powołaniem na argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawy nie można uznać za dostatecznie wyjaśnioną do ostatecznego rozstrzygnięcia, bowiem ustalenia dokonane przez organy I i II instancji w zasadniczej kwestii zachowania odległości ustanowionych w przepisach § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zasadniczo się różnią. Organ I instancji odnosi się w swoich rozważaniach do sytuacji, w której ściana budynku jest usytuowana nierównolegle do granicy i powołując się na wynikający z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego wymóg aby wówczas odległość zabudowy od granicy działki budowlanej wynosiła 4 m do najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego w ścianach zwróconych w stronę tej granicy ustala, że "istniejący budynek (część nadbudowywana) znajduje się w odległości od 3,90 m do 3,74 m od granicy działki nr [...] (...)". Zdaje się zatem stwierdzić, że nie została zachowana wymagana odległość 4 m od granicy działki budowlanej.
Z kolei organ odwoławczy odwołuje się do § 12 ust. 3 pkt 1 lit b rozporządzenia, odnoszącego się do odległości zabudowy od granicy przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku i to w dodatku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, przeprowadzający kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nie może wyręczać organów administracyjnych w dokonywaniu ustaleń faktycznych. Gdyby nawet przyjąć ustalenia organu odwoławczego, że budynek mieszkalny od strony planowanej nadbudowy jest położony równolegle do granicy, to zastosowanie uregulowania § 12 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia budzić musi wątpliwości. Przepis ten dotyczy sytuowania w odległości 3 m od granicy ścian bez otworów okiennych, gdy tymczasem na rysunkach dołączonych do projektu budowlanego wszystkie elewacje mają okna w ścianach zewnętrznych.
Być może chodzi o okna w ścianach już istniejących budynku, a nie o okna w części objętej planowaną nadbudową, ale jest to wątpliwe. Na str. 8 projektu budowlanego, zawierającego ocenę techniczną, jako "stan istniejący" przyjęto budynek parterowy z poddaszem użytkowym, gdy tymczasem rysunek elewacji zawiera okna na dwóch kondygnacjach, a nie tylko na parterze.
Rozpoznając ponownie odwołanie organ odwoławczy zobowiązany będzie powyższe wątpliwości wyjaśnić. Gdyby bowiem okazało się, że nadbudowywane ściany też będą zawierały otwory okienne lub drzwiowe, to powinien być przestrzegany – przy równoległym do granicy sytuowaniu ściany budynku – wymóg zachowania 4 m odległości ściany budynku od granicy.
W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji nie ma jednoznacznego stwierdzenia, która z przedstawionych na rysunku elewacji ma graniczyć z działką skarżącej. Wydaje się, że chodzi o elewację północno-wschodnią, bo tylko od tej strony mają być sytuowane okna, także w połaci dachowej. Gdyby jednak nadbudowa od tej strony miała obejmować jeszcze ścianę zewnętrzną z oknami umieszczonymi w tej ścianie, to wymaga sprawdzenia spełnienie jednocześnie wymogów odległościowych stawianych przez ust. 3 pkt 1a oraz ust. 4 § 12 rozporządzenia.
Wymaga też wyjaśnienia, czy przedstawiona na str. 8 projektu budowlanego ocena techniczna dotyczy przedmiotowego obiektu. Mowa jest tam pod punktem 1, że "przedmiotem opinii technicznej jest budynek socjalno-biurowy, który zostanie nadbudowany", gdy tymczasem na str. 2 projektu budowlanego pod punktem 2 jako istniejący stan zagospodarowania działki podano, że "na działce znajduje się budynek mieszkalny parterowy z poddaszem użytkowym i garaż".
Z tych wszystkich względów, na postawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
/-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/B. Drzazga
jw
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło