II SA/Po 268/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego; I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi W. S. – L. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę [...] ([...]) złotych w tym [...] ([...]) złotych podatku od towarów i usług oraz kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa. /-/E. Brychcy /-/J. Zieliński /-/B. Drzazga Decyzją z dnia [...] 2009 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając na podstawie przepisów: art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), przyznał K. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości 32,07 zł miesięcznie na okres 6 miesięcy, od dnia 01.10.2009r. do dnia 31.03.2010r. na częściowe pokrycie opłat za zajmowany lokal w tym ryczałt na zakup opału w wysokości 10,56 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że wnioskodawca spełnia warunki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Wyjaśniono, że dodatek mieszkaniowy przysługuje jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 125 % najniższej emerytury brutto (tj. kwoty 843,88 zł). Gospodarstwo domowe K. K. składa się z 4 osób. Powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu wynosi 45,40 m2. Średni miesięczny dochód przypadający na członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 680.85 zł. Od decyzji tej odwołała się wnioskodawczyni wskazując, że przyznany dodatek jest bardzo niski i nie pozwala na pokrycie nawet najpilniejszych wydatków mieszkaniowych. Zaznaczyła, że za wynajem mieszkania (za sam czynsz) płaci 1000 zł. Ponadto dochodzą opłaty za gaz, wodę (do ogrzewania wykorzystywany jest piec gazowy dwufunkcyjny). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że dodatek mieszkaniowy służy na częściowe pokrycie opłat za zajmowany lokal mieszkalny. Decyzje w sprawie dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Organy administracyjne orzekające w sprawach dodatków mieszkaniowych są związane bardzo szczegółowymi regułami obliczania dodatku mieszkaniowego wynikającymi z przepisów ustawy z dnia 21.06.2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U Nr 156, poz. 1817 ze zm.). Dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom spełniającym łącznie wymogi przewidziane w przepisach o dodatkach mieszkaniowych tj. posiadają tytuł prawny do lokalu oraz spełniają kryterium dochodowe, a zajmowane mieszkanie kryterium metrażowe. Wskazano, że przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego bierze się pod uwagę dochód brutto z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku a wydatki wynikające z przepisów o dodatkach mieszkaniowych z miesiąca, w którym składany jest wniosek. Stosownie do art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami, o których mowa w ust. 3 - 6 tego artykułu przypadającymi na normatywną (w tym przypadku całkowitą - 45,40 m2) powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu wynoszącymi 440,58 zł a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % miesięcznych dochodów czteroosobowego gospodarstwa domowego wynoszącą 408,51 zł. Przy obliczaniu dodatku najemcom lokali mieszkalnych podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków : czynsz (89,89 zł) albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną (145,06 zł), wodę (zimną 179,63 zł), odbiór nieczystości stałych (26,00 zł) i płynnych (mieszczą się w wydatkach za wodę) Do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki potwierdzone przez zarządcę z miesiąca, w którym składany jest wniosek. Regulacje te zwarte są w powołanych przepisach: ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych. Wyjaśniono, że zarządca domu na wniosku potwierdził łączną kwotę wydatków na mieszkanie wynoszącą 295,52 zł oraz wyszczególnił rodzaje wydatków z podaniem kwot wydatków. W przypadku wynajmowania mieszkania od właściciela lokalu (tak jak w omawianej sprawie) wydatki czynszowe obejmują: wydatki związane z kosztami eksploatacji i remontów (22,70 zł) oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną (67,19 zł). . Nie ma znaczenia, że czynsz jaki wnioskodawczyni zobowiązała się płacić właścicielowi mieszkania, na podstawie umowy najmu, jest znacznie wyższy od rzeczywistego. Mieszkanie zajmowane przez wnioskodawczynię nie jest wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania oraz instalację ciepłej wody. § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych stanowi: Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Wyliczenie przysługującego K. K. dodatku mieszkaniowego przedstawia się następująco: powierzchnia użytkowa lokalu mniejsza od normatywnej 45,40 m2 wydatki wg ustawy i rozporządzenia na pow. całkowitą (dane z wniosku) 295,52 zł wydatki związane z brakiem instalacji co i cw 145,06 zł wydatki stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego: (295,52 zł + 145,06 zł) 440,58 zł średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego (8170,19 zł :3) 2723,40 zł wydatki własne gospodarstwa domowego (15% z kwoty 2723,40 zł) = 408,51 zł dodatek mieszkaniowy łącznie z ryczałtem (440,58 zł-408,51 zł) = 32,07 zł Z powyższego wyliczenia wynika, że kwota obliczonego dodatku mieszkaniowego jest prawidłowa. Ryczałt obliczony został zgodnie z regulacją zawartą w § 3 i § 4 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych. Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych; "za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r.)". Wskazano ostatecznie, że prawidłowo ustalono dochód cztero-osobowej rodziny wnioskodawczyni obejmujący okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (czerwiec lipiec i sierpień 2009r.) na kwotę 8170 zł brutto, na co składa się dochód wnioskodawcy 3.911,75 zł plus świadczenia z funduszu alimentacyjnego 2.400 zł, zasiłki rodzinne z dodatkiem do zasiłku rodzinnego 624 zł, zasiłek stały dla M. K. 1.234,44 zł. Skargę do Sądu na powyższą decyzje złożyła K. K., a z treści skargi wynika, że jest niezadowolona z decyzji i wnosi o jej uchylenie. Zarzuca, że nieprawidłowo przyjęto do obliczenia dochodu środki otrzymywane przez byłego męża, podkreśliła, że mieszkanie wyposażone jest w centralne ogrzewanie. oraz, że w niewłaściwym terminie SKO rozpoznało jej odwołanie. Ustanowiony z urzędu dla skarżącej pełnomocnik, na rozprawie sądowoadministracyjnej podtrzymała zarzuty skargi wniosła o uchylenie decyzji obu instancji podkreślając, że skarżąca nie ma możliwości wyboru sposobu ogrzewania wynajmowanego mieszkania i jest zmuszona do korzystania z ogrzewania przy pomocy pieca gazowego dwufunkcyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoja argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia w tym zakresie całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 150, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako: p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja organu drugiej instancji w sposób wyczerpujący i pełny z uwzględnieniem obowiązujących przepisów uzasadnia sposób obliczenia dodatku mieszkaniowego w tym ryczałtu na zakup opału. Odnosząc się do zarzutów skargi i prezentowanych przez skarżącą definicji gospodarstwa domowego Sąd wskazuje, że ustawa z 21.06.2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U Nr 71 poz. 734) zawiera własną definicje gospodarstwa domowego. Zgodnie z art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Niesporne jest, że wnioskodawczyni zamieszkuje wspólnie z dziećmi i byłym mężem. Zgodnie zaś z art. 6881 § 1 kodeksu cywilnego za zapłatę czynszu i innych należnych opłat odpowiadają solidarnie z najemcą stale zamieszkujące z nim osoby pełnoletnie. Prawidłowo postąpiły organy wliczając więc dochód byłego męża skarżącej w sytuacji gdy wspólnie zajmują i wynajmują mieszkanie. Nie ma też racji skarżąca twierdząc, że piec w który wyposażone jest jej mieszkanie należy uznać za instalacje doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalacje doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła ciepła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego "Kierując się dyspozycją tego przepisu, w sytuacji gdy wnioskodawczyni ogrzewa mieszkaniem piecem dwufunkcyjnym ze swojego mieszkania, słusznie obliczono ryczałt dodatku, który dla wnioskodawczyni wynosi 10,56 zł. Okoliczność, że jest to jedyna możliwość ogrzewania mieszkania nie ma znaczenia. Nie ma także racji skarżąca, że za późno rozpoznano jej odwołanie. Należy wskazać, że odwołanie do SKO zostało przesłane w dniu 28.10.2009r., decyzję organ odwoławczy wydał w terminie 3 miesięcy bo w dniu 29.01.2010r. Reasumując zaskarżona decyzja została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu i ustaleniu istotnych dla sprawy okoliczności oraz z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa materialnego co skutkuje koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasadzie art. 250 cyt. ustawy ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi przyznano od Skarbu Państwa należne koszty nieopłaconej nawet w części pomocy prawnej. /-/ E.Brychcy /-/ J.Zieliński /-/ B.Drzazga MK