II SA/Po 2684/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-10-18

Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zgody na wystąpienie członka ze spółki wodnej, jeśli statut spółki przewiduje wymóg uzyskania zgody starosty na takie wystąpienie?
Ratio decidendi
Spółka wodna jest dobrowolnym zrzeszeniem, a jej członkowie mają prawo do dobrowolnego wystąpienia. Statut spółki wodnej nie może ograniczać tego prawa poprzez uzależnianie wystąpienia od zgody starosty. W przypadku złożenia przez członka oświadczenia o wystąpieniu, organ nadzoru (starosta) nie ma podstaw do wydawania decyzji w tej sprawie, a postępowanie przed nim jest bezprzedmiotowe. Obowiązkiem zarządu spółki jest jedynie powiadomienie o zmianie składu osobowego spółki.
Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył wniosek o wystąpienie z Gminnej Spółki Wodnej "A". Starosta Powiatowy odmówił zgody, powołując się na § 7 Statutu spółki, który uzależniał wystąpienie od zgody starosty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję starosty i umorzyło postępowanie, uznając, że prawo do dobrowolnego wystąpienia ze spółki nie może być ograniczane. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji starosty i umorzenia postępowania, a także skreślenia z listy członków i unieważnienia uchwały spółki dotyczącej opłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Protokolant sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie gminnej spółki wodnej; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Starosta Powiatowy w N. decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 166 ust.1 pkt 4 oraz art. 178 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. nr 115 poz. 1229 ze zm.) § 7 pkt 4 i § 9 pkt 2 Statutu Gminnej Spółki Wodnej "A" w N. po rozpoznaniu wniosku Z. S. nie wyraził zgody na wystąpienie z Gminne Spółki Wodnej "A" w N. członka tej spółki - Z. S. . W uzasadnieniu decyzji podano, że grunty wnioskującego o wyłączenie Z. S. leżą w zlewni rowu Rsz-M 10 mającego swe ujście do rowu Rsz-M i dalej do rzeki "B". Wyłączenie działki wnioskodawcy leżącej w środkowym odcinku może spowodować kolejne wyłączanie się członków spółki mających swe grunty przy tym rowie i wywołać konflikty między użytkownikami gruntów wzdłuż tego cieku. Rozpoznając odwołanie Z. S. od tej decyzji - Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego zw. z art. 164 ust. 1, art. 165 ust. 1 i 3, art. 166 ust. 1 pkt 6, art. 178, 179 i 180 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2001 nr 115, poz. 1229 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji . W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że spółka wodna jest dobrowolnym zrzeszeniem podmiotów wymienionych w ustawie. Spółkę wodną tworzy się w drodze porozumienia. Nadzór i kontrole nad spółką prowadzi Starosta zgodnie z treścią art. 178 cyt. ustawy. Oprócz ustawy decydujące znaczenie dla funkcjonowania spółki wodnej ma statut, w którym zgodnie z art. 166 ustawy Prawo wodne należy określić warunki usuwania ze spółki członków spółki wodnej. Tylko w tym zakresie na treści uchwały o wykluczeniu ze spółki wodnej jej członka może mieć nadzór Starosta. Statut spółki wodnej "A" został wpisany do księgi wodnej w dniu [...].01.1979 r. Podkreślono, że dobrowolnego wystąpienia ze spółki nie można utożsamiać z wykluczeniem. Sprzeczny z prawem jest § 7 Statutu Spółki wodnej "A", z zapisu którego wynika, że wystąpić ze spółki można za zgodą Starosty. Skoro spółka wodna jest dobrowolnym zrzeszeniem, to nie można odmówić ich członkom uprawnienia do dobrowolnego wystąpienia. Nie ulega wątpliwości, że Z. S. w dniu [...].02.2003 r. złożył takie oświadczenie. W takiej sytuacji Zarząd spółki wodnej "A" powinien powiadomić Starostę o rezygnacji z członkostwa poprzez nadesłanie aktualnego wykazu członków spółki stosownie do treści art. 166 ust. 2 prawa wodnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Starosta nie ma uprawnień do ingerowania w skład osobowy spółki w formie zakazywania występowania ze spółki, to należy uznać, że prowadzenie postępowania przed organem pierwszej instancji było bezprzedmiotowe. Zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym - wobec braku podstaw do jej wydania. Powyższe skutkuje koniecznością umorzenia postępowania zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Skargę od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Z. S. domagając się uchylenia decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...]r. i umorzenia postępowania pierwszej instancji, skreślenia z listy członków spółki wodnej "A" z powodu nie osiągania przez niego korzyści, a nadto unieważnienia Uchwały nr 1/2002 r. Gminnej spółki wodnej "A". Skarżący ponawia swoje argumenty o nieprawidłowym przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] sierpnia 2003 r., że nie odnosi żadnych korzyści z urządzeń spółki wodnej "A" a przeciwnie ponosi szkodę, bo jego działka jest nadmiernie wysuszana. W sprawie żądania uchylenia Uchwały nr 1/2002 Gminnej Spółki wodnej podaje, że fikcyjne powiększono mu obszar gruntu i zwiększono opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Ponawiając argumentację, że skoro spółki wodne są dobrowolnymi zrzeszeniami to nie można ich członkom ograniczać prawa do dobrowolnego - poprzez złożenie oświadczenia woli - wystąpienia ze spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nie uzasadniona i wynika z niezrozumienia decyzji organu odwoławczego. Odnosząc się kolejno do wniosków skarżącego należy wyjaśnić, że cześć żądań skarżącego została już zrealizowana. Skarżący wnosi o uchylenie decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] sierpnia 2003 r. i umorzenia postępowania w pierwszej instancji. Decyzja dokładnie tej treści została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...]r. nr [...]. Podstawa faktyczna jak i argumenty prawne podane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Ponownie należy więc podać, że zrealizowanie dobrowolnego wystąpienia ze spółki wodnej może się odbyć tylko poprzez złożenie oświadczenia woli do Zarządu spółki. Dalej Zarząd spółki jest zobowiązany przekazać tę informację do katastru wodnego. Zgodnie z art. 166 ust. 2 prawa wodnego do statutu dołącza się wykaz członków spółki zawierający ich oznaczenie, wskazanie ich siedzib i adresów. Nie budzi wątpliwości, że skarżący złożył oświadczenie o wystąpieniu ze spółki wodnej. W takim przypadku należy tylko dopełnić obowiązku powiadomienia o nowej, zmienionej liście członków poprzez nadesłanie aktualizacji wykazu członków. Rację ma organ odwoławczy wywodząc, że starosta Powiatowy w takiej sytuacji nie jest władny do wydawania decyzji Postępowanie przed Starostą Powiatowym było więc bezprzedmiotowe w takim znaczeniu, że Starosta Powiatowy nie miał podstaw prawnych do wydania decyzji w sprawie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30.09.2004 r. OW 95/04 /ONSA/WSA 2005/2/45 stosownie do art. 179 i 180 ustawy z 18.07.2001 r. Prawo wodne nadzór sprawowany przez starostę nad spółką wodną sprowadza się do możliwości władczej ingerencji w działalność spółki wówczas, gdy jej organy dopuszczają się naruszeń prawa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, ponieważ skarżący nie podaje aby organy spółki wodnej "A" a szczególnie Zarząd spółki nie wykonywały ciążących na nim obowiązków. W sprawie wniosku skarżącego o skreślenie go z listy członków Gminnej spółki to należy wyjaśnić, że nie ma w prawie wodnym pojęcia "skreślenie z listy". Jeżeli tak sformułowane żądanie rozumieć jako chęć wystąpienia skarżącego ze spółki wodnej - to jak wyjaśniono powyżej takie wystąpienie należy skierować do zarządu spółki, który jest obowiązany przesłać aktualną listę członków do starosty. Zarzut skarżącego, że niesłusznie podwyższono mu opłaty zawyżając wielkość jego działki nie pozostaje w związku z wydawanymi w sprawie decyzjami administracyjnymi i to zarówno decyzją Starosty Powiatowego z [...]r. jak i decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. wobec czego nie podlega kontroli przez Sąd Administracyjny. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Administracyjny na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz.1271 )orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło