II SA/Po 27/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2004r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego ; uchyla zaskarżoną decyzję. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ St.Małek /-/ G.Radzicka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2001r. nr [...] nakazał G.J. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. nr 106 z 2000r. poz. 1126 ze zm.) rozbiórkę wybudowanego murku oporowego oraz ogrodzenia na słupkach stalowych i siatce stalowej ocynkowanej od strony drogi na nieruchomości w miejscowości S. gmina K., działkach oznaczonych geodezyjnie nr [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie administracyjne wszczęto na skutek pisma Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich w K., gdyż właściciel działek nr [...] i [...] – G.J. wybudował od strony drogi publicznej relacji K.-K. murek oporowy o długości 10,50 m grubości 25 cm z pustaka żużlowego bez fundamentu oraz postawił ogrodzenie od strony drogi o długości 75 m. Inwestycja została wykonana bez wymaganego przepisami prawa budowlanego zgłoszenia. Organ dalej ustalił, że działki są zabudowane budynkiem wagi, wagi najazdowej oraz budynkiem magazynowym. Kwalifikując murek oporowy i ogrodzenie placu jako urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, które to urządzenia pozwalają inwestorowi i właścicielowi działek prowadzenie składu węgla i materiałów budowlanych, organ I instancji nakazał rozbiórkę urządzeń. W odwołaniu od decyzji G.J. zarzucił, że nie widział, iż na budowę murka oporowego i ogrodzenia wymagane jest zgłoszenie i zarzucał, iż postawienie urządzeń miało na celu zabezpieczenie materiałów budowlanych i węgla, których sprzedaż prowadzi. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].11.2001r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 1985r. nr 14 poz. 60 z późn.zm.) to zarządca drogi ma obowiązek orzec o przywróceniu do stanu poprzedniego samowolnie naruszonego pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu w rozumieniu art. 4 pkt 1, art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia z 2.03.1999r. Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. nr 43 poz. 430). Uznając więc, że kompetentnym do rozpoznania sprawy jest Zarząd Dróg Wojewódzkich w P., organ odwoławczy orzekł jak to opisano wyżej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Dróg Wojewódzkich zarzucając naruszenie przepisów art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. nr 71 poz. 838 z późn.zm.). W ocenie skarżącego fakt nie zachowania wymaganej przepisami ustawy o drogach publicznych odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni postawionych bez zgłoszenia obiektów budowlanych, nie czyni go właściwym do orzekania w kwestii przywrócenia naruszenia pasa drogowego lub zarezerwowanego pasa terenu, gdyż właściwym w kwestii rozbiórki jest organ nadzoru budowlanego i to w myśl przepisów prawa budowlanego. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przede wszystkim należy stwierdzić, że przedmiotem orzeczonej rozbiórki jest mur oporowy bez fundamentów i ogrodzenie pobudowane od strony drogi. Organ I instancji prawidłowo zakwalifikował wzniesione obiekty jako urządzenia budowlane (art. 3 pkt 9 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane) służące do funkcjonowania składu materiałów budowlanych i składu sprzedaży węgla. Dla zrealizowania tych urządzeń niezbędne było zgłoszenie w myśl przepisów art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. nr 207 poz. 2016 w brzmieniu na dzień wydania decyzji). Istotnym jest również w sprawie i to, że urządzenia budowlane wzniesiono na nieruchomości stanowiącej własność inwestora G.J. Taka sytuacja spowodowała, że właściwym do orzekania w przedmiocie rozbiórki urządzeń budowlanych był organ nadzoru budowlanego, z tym, że organ I instancji zamiast art. 51 ust. 1 ustawy prawo budowlane winien przywołać art. 51 ust. 4 ustawy, bowiem niespornym jest, że roboty budowlane zostały już wykonane. Natomiast sprawą wtórną w niniejszej sprawie było usytuowanie urządzeń budowlanych z naruszeniem przepisów art. 43 ust. 1 lp. 3 ppkt b ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych Dz.U. z 1985r. nr 14 poz. 60 ze zm.) bowiem zarówno ogrodzenie jak i mur oporowy zostały usytuowane niezgodnie z cytowanym przepisem, który określa w jakiej odległości od drogi wojewódzkiej na terenach miast i wsi winny być usytuowane obiekty. Jest bowiem niespornym, że opisywane w decyzji urządzenia budowlane nie zostały wzniesione w pasie drogowym czy też zarezerwowanym pasie terenu, kiedy to właściwym do orzekania o ich przywróceniu do stanu poprzedniego jest zarządca drogi. Zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskim, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji). Natomiast pas rezerwowany, to pas przewidziany w planach zagospodarowania przestrzennego pod przyszłą budowę lub modernizację dróg (art. 35 ustawy o drogach publicznych). Tak więc skoro urządzenia budowlane powstały poza pasem drogowym i pasem rezerwowanym, lecz zbyt blisko drogi w warunkach samowoli, właściwym do orzekania o rozbiórce obiektu (urządzenia) jest organ państwowego nadzoru budowlanego. Jakkolwiek w kwestii likwidacji samowoli w dacie rozstrzygania przez organy administracyjne w niniejszej sprawie, wobec treści art. 36 problem likwidacji samowoli i właściwości organów wyjaśniane były w niezbyt licznym orzecznictwie (np. Postanowienie NSA z 16.01.1996r. IV SA 913/94 Prok. i Pr. 1998/4/46) to kolejna nowelizacja ustawy o drogach publicznych w ustawie z 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003r. nr 200 poz. 1953) w tym również art. 36 już wyraźnie stanowi, że przepisu o przywróceniu pasa drogowego do stanu poprzedniego nie stosuje się w sytuacjach wymagających podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Tak więc należy podkreślić, że właściwym rozstrzygnięciem sprawy była decyzja organu I instancji, a brak zacytowania ust. 4 art. 51 ustawy prawo budowlane nie miało wpływu na istotę sprawy. Z powyższych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "a" ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ St.Małek /-/ G.Radzicka MarK