II SA/Po 270/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-09-10

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Barbara Drzazga, Lilianna Drewniak-Żaba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza interes prawny właściciela nieruchomości, ale mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza interes prawny właściciela nieruchomości, ale mieści się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, jest zgodna z prawem. Gmina ma prawo kształtować sposób wykonywania prawa własności nieruchomości w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o ile działa w granicach ustawowych i z poszanowaniem istoty prawa własności, a proponowane rozwiązania służą dobru publicznemu.
Stan faktyczny
Rada Miejska O. odrzuciła zarzut W.K. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który naruszał jego interes prawny poprzez wyznaczenie pasa planowanej ulicy lokalnej przecinającego jego działkę. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Miejska O. argumentowała, że proponowane rozwiązania są konieczne dla uporządkowania struktury przestrzennej i poprawy warunków komunikacyjnych, mieszczą się w granicach władztwa planistycznego, a naruszenie interesu prawnego skarżącego jest uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga asesor sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi W.K. na uchwałę Rady Miejskiej O. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego; oddala skargę. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ G. Radzicka /-/ B. Drzazga II SA/Po 270/04 UZASADNIENIE Uchwałą nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. Rada Miejska O. odrzuciła zarzut W.K. wniesiony do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego O. obszaru w rejonie ulicy D. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że obszar objęty planem położony jest na obrzeżach miasta, w jego wschodniej części. Znajduje się tam zespół zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. W planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego z 1994 roku obszar ten przeznaczony był pod funkcję mieszkaniową jednorodzinną, jednakże w wyniku działań parcelacyjnych właścicieli nieruchomości powstał przypadkowy układ ulic, nie spełniających obowiązujących przepisów, jak choćby w zakresie szerokości pasów drogowych. Głównym celem planu jest kompleksowe uporządkowanie struktury przestrzennej oraz poprawa warunków życia mieszkańców poprzez rozbudowę infrastruktury technicznej i usprawnienie układu komunikacyjnego. Celem realizacji zamierzeń dotyczących poprawy warunków komunikacyjnych konieczne jest wprowadzenie ciągów ulic poprzecznych w stosunku do dominującego układu ulic, wprowadzenie ulicy o lepszych parametrach - klasy ulicy lokalnej, której zadaniem będzie wprowadzenie ruchu z północnego obszaru osiedla, a nadto przyjęcie dla nowych ulic, oraz ulic istniejących, przechodzących przez tereny niezabudowane, standardów wymaganych obowiązującymi obecnie przepisami. Od strony północno-zachodniej i północno-wschodniej obszar objęty planem otoczony jest kompleksem leśnym, a w przyszłości po wschodniej stronie planowana jest budowa obwodnicy miasta w ciągu drogi krajowej nr [...]. W związku z powyższym dostęp do osiedla jest i będzie musiał być realizowany za pośrednictwem ul. G. (ulicy zbiorczej). Nowe ulice projektowane są zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przyjęta w projekcie planu koncepcja docelowego układu przestrzennego osiedla, uelastyczniająca i usprawniająca jego bezpieczną obsługę komunikacyjną, umożliwia odstąpienie od poszerzenia (do wymaganych parametrów) ulic przebiegających przez tereny o wysokim stopniu zainwestowania. Rezygnacja z któregokolwiek elementu projektowanego nowego układu komunikacyjnego (np. z ulicy lokalnej czy też niektórych "poprzecznych" ulic dojazdowych), spowodowałoby potrzebę - dla zapewnienia bezpieczeństwa publicznego - odpowiedniego poszerzenia istniejących ulic także na terenach o intensywnej zabudowie, konsekwencją czego byłaby niejednokrotnie konieczność wyburzenia istniejących zabudowań. Przyjęcie proponowanych rozwiązań, pomimo istniejącej dużej intensywności zabudowań - nie wywoła potrzeby likwidacji budynków mieszkalnych, a jedynie dwóch budynków gospodarczych na całym obszarze planu. Kwestionowany przez W.K. odcinek pasa planowanej ulicy lokalnej stanowi najważniejszy element całego układu komunikacyjnego osiedla. Powstanie tej ulicy istotnie usprawni funkcjonowanie komunikacji w skali całego osiedla, a nadto otworzy nowe tereny dla rozwoju zabudowy, w szczególności w kierunku północnym Sporna ulica lokalna przecina działkę nr "1", będącą własnością W.K. w taki sposób, że umożliwia wydzielenie kilku nowych działek budowlanych z jego nieruchomości. Ponadto, uzyskano w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych, na których częściowo znajduje się działka skarżącego, na cele nieleśne - decyzją Wojewody W., co pozwoli na zabudowę terenu zgodnie z ustaleniami planu. W ocenie Rady Miejskiej O. ustalenia projektu planu naruszają wprawdzie interes prawny W.K., jednakże mieszczą się one w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, wynikającego z art. 4 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Na dopuszczalność naruszenia w uzasadnionych przypadkach interesu prawnego lub uprawnienia właściciela lub użytkownika nieruchomości przez ustalenia planu wskazuje pośrednio art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w którym określono system rekompensat za poniesione szkody. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. W.K. zarzucił, że zaskarżona uchwała narusza przepisy prawa materialnego, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP - poprzez niedopuszczalne naruszenie istoty prawa własności ; art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez błędną wykładnię to jest uznanie, że władztwo planistyczne nie jest ograniczone ; art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie ustosunkowanie się do twierdzeń i propozycji zawartych w zarzutach. W konsekwencji skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, albo o stwierdzenie, że uchwała ta została wydana z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska O. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, a nadto ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdzając, że niedopuszczalne naruszenie istoty prawa własności wyrażone w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP nie może być interpretowane dogmatycznie, albowiem niemożliwym byłoby zrealizowanie żadnej inwestycji celu publicznego. Ponadto Rada nie wskazywała w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały na nieograniczone władztwo planistyczne. Nieprawdą jest, iż nie zostały rozważone zaproponowane w zarzutach przez I. i S. B. możliwości przesunięcia drogi, lecz propozycje te nie dotyczyły nieruchomości skarżącego. Odnośnie ograniczenia możliwości zabudowy nieruchomości skarżącego, to uzyskana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów z leśnych na cele budowlane, umożliwi z pewnością zagospodarowanie nieruchomości skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm.), pod rządami której zapadła zaskarżona uchwała, ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy. Ta swoboda jest jednak ograniczona przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem miejscowy plan zagospodarowania jest uchwalany w wyniku stosowania sformalizowanej procedury określonej przepisami ustawy, przewidzianej w art. 16 i 18 ustawy, a ponadto treść planu zagospodarowania przestrzennego powinna odpowiadać określonym wymogom prawa materialnego, gdyż samodzielność gminy w stanowieniu prawa miejscowego musi być realizowana na podstawie i w granicach obowiązujących ustaw. Jednym z obowiązków gminy przy tworzeniu planów zagospodarowania przestrzennego jest obowiązek poszanowania prawa własności. Jak to słusznie podnosi skarżący własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ono istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Niewątpliwie jednak ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym należy do ustaw, które ograniczają wykonywanie prawa własności. Zgodnie bowiem z art. 33 tejże ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż art. 64 ust. 3 Konstytucji nie dopuszcza naruszenia istoty prawa własności. Gdyby tak interpretować powołany przepis, to, jak słusznie podnosi Rada Miejska O., niemożliwym byłoby zrealizowanie jakichkolwiek inwestycji chociażby w zakresie budowy, czy modernizacji układów drogowych. Również nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż Rada Miejska O. uznała, iż przysługuje jej nieograniczone władztwo planistyczne. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały jednoznacznie wynika, iż w projekcie planu gmina starała się uwzględnić interesy prawne wszystkich właścicieli nieruchomości, również skarżącego, i wybrała koncepcję najmniej kolizyjną. Nie można pominąć okoliczności, iż w ramach projektu uzyskano zgodę Wojewody W. na zmianę przeznaczenia części gruntów skarżącego z leśnych na cele nieleśne, a nadto możliwość zlikwidowania istniejącego rowu melioracyjnego, co umożliwi zagospodarowanie nieruchomości skarżącego. Istotną okolicznością jest również cel stworzonego projektu planu - to jest poprawa dotychczasowych warunków komunikacyjnych i pobudowanie systemu kanalizacyjnego osiedla, a więc dobra mające służyć wszystkim mieszkańcom osiedla, w tym, skarżącemu. W ocenie Sądu takie rozumienie władztwa planistycznego ze strony Rady Miejskiej O. nie narusza przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W zakresie zarzutu co do nie ustosunkowania się przez Radę Miejską w zaskarżonej uchwale do propozycji zawartych w zarzutach, a dotyczących możliwości przesunięcia drogi, to stwierdzić należy, iż skoro propozycje te nie dotyczyły bezpośrednio nieruchomości skarżącego, lecz odcinka drogi przebiegającego przez nieruchomość I. i S. B. - to Rada nie miała obowiązku ustosunkowywać się do niej w podjętej uchwale, dotyczącej nieruchomości W.K. Mając na względzie powyższe okoliczności uznać należało, że zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa i w związku z powyższym należało skargę jako niezasadną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). /-/L.Drewniak-Żaba /-/G. Radzicka /-/B. Drzazga MP

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło