II SA/Po 271/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 kwietnia 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego i umorzenia postępowania postanawia 1. ustanowić dla A.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca A. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że od stycznia 2011r. jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy. Od urodzenia córki czyni osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dziecka. Zamieszkuje wraz z córką i dwojgiem swojego rodzeństwa oraz z rodzicami w ich mieszkaniu o powierzchni 63 m². Oświadczyła, że zajmuje wraz córką jeden pokój i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Jedyne wsparcie otrzymuje od rodziny. Oświadczyła, że otrzymuje zasiłek celowy na żywność w wysokości 100 zł miesięcznie oraz świadczenie alimentacyjne w wysokości 500 zł miesięcznie, a także alimenty w wysokości 350 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny na dziecko oraz dodatek do zasiłku rodzinnego oraz umorzenia postępowania z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie racy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Jest osobą bezrobotną, wraz z małoletnią córką utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, alimentów i pomocy rodziny. Wysokość uzyskiwanych dochodów wskazuje, że z trudem pokrywa konieczne potrzeby bieżącego utrzymania siebie i dziecka. Nie pozostają jej żadne zasoby finansowe, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie ma też majątku, ani innych możliwości uzyskania dodatkowych dochodów z przeznaczeniem na powyższy cel. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska