II SA/Po 2710/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Protokolant sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W. z dnia [...] r. Nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. decyzją nr [...]z dnia [...]r. z powołaniem na przepis art. 48, 28, 80 ust. 2 pkt 1, 81 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) rozpatrując sprawę ponownie nakazał A. G. jako inwestorowi wykonanych robót rozbiórkę zmontowanego z gotowych elementów kiosku handlowego położonego w W. przy ul. [...] . W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że w myśl art. 28 ustawy Prawo budowlane, inwestor musi posiadać decyzję o pozwoleniu na budowę, a w przypadku braku takiej decyzji zachodzi konieczność zastosowania art. 48 cyt. ustawy i nakazania rozbiórki. Zważywszy na fakt, że od daty zakończenia robót nie upłynęło 5 lat, a inwestycja została wykonana z naruszeniem zapisów planów zagospodarowania przestrzennego nie można zastosować art. 49 prawa budowlanego. Rozpatrując odwołanie A. G. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że postawienie kiosku wymagało pozwolenia na budowę. Podał także, że ustalenia organu I instancji w sprawie ustalenia daty zakończenia budowy na rok 1997 są dokonane prawidłowo. Taki czas powstania obiektu został bowiem przedstawiony przez inwestora dla celów opracowywanej inwentaryzacji powykonawczej. Zdaniem organu przepis art. 48 prawa budowlanego wprowadza sankcję rozbiórki obiektu zawsze w sytuacji, gdy zostanie ustalone, że jego wzniesienie nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponieważ podzielono ustalenia organu I instancji, że budowę zakończono w 1997 r. przyjęto także, że nie ma możliwości zastosowania art. 49 prawa budowlanego. Skargę od powyższej decyzji złożyła A. G. . Zarzuciła organom administracyjnym naruszenie przepisów art. 10 § 1 kpa i art. 79 kpa zapewniających jej czynny udział w każdym stadium prowadzonego postępowania. Skarżąca zaś podnosi, że nie była powiadomiona o terminie oględzin nieruchomości, które odbyły się [...] listopada 2001 r. Kwestionuje także ustalenia organów administracji w przedmiocie ustalenia daty zakończenia budowy kiosku na rok 1997. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o oddalenie skargi, ponawiając argumentację, że to na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów w sprawie zostało prawidłowo ustalone, iż inwestycja została ukończona w 1997 r. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał jako właściwy do rozpoznania skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu i to w miejsce Naczelnego Sądu Zamiejscowego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wbrew stanowisku skarżącej A. G. , w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zostało ustalone, że data zakończenia inwestycji miała miejsce w 1997 r. Organ I instancji w swojej decyzji wyraźnie wskazał na podstawie, których dowodów powyższą okoliczność ustalił. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że powyższe ustalenie zostało poczynione z naruszeniem przepisów art. 10 kpa i 79 kpa. Wskazać bowiem należy, że o toku postępowania administracyjnego powiadamiany był mąż skarżącej M. G. , któremu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do prowadzenia tej sprawy. Zaskarżona decyzja z innych jednak przyczyn, niż wskazane w skardze, narusza prawo. Organy administracyjne cytują w uzasadnieniu treść art. 49 prawa budowlanego (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), który stanowi, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48 jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Organ administracji nieprawidłowo zastosował treść tej normy prawnej, do prawidłowo ustalonego przez siebie stanu faktycznego. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że o zachowaniu 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 49 prawa budowlanego winna decydować data wydania w sprawie decyzji ostatecznej. Przy ustaleniu, że budowę zakończono w 1997 r. 5 letni termin upływa z końcem roku 2002. Oznacza to, że zarówno decyzja organu I instancji wydana w dniu [...] r. jak i decyzja organu II instancji z dnia [...] r. zostały wydane po upływie tego terminu. Odstąpienie od wydania nakazu rozbiórki z uwagi na upływ czasu pozwalający w istocie na legalizację samowoli budowlanej jest podyktowany stabilizacją stosunków administracyjnoprawnych i oznacza swoiste przedawnienie bezprawnego działania. W wyniku upływu czasu i braku interwencji ze strony organów nadzoru budowlanego, podmiot popełniający samowolę budowlaną ma prawo liczyć na usankcjonowanie podjętych nielegalnie działań. Regulacja taka zawarta w przepisie art. 49 prawa budowlanego nawiązuje do instytucji przedawnienia, która różnicuje sytuację podmiotów z uwagi na upływ czasu. Przepis ten ogranicza stosowanie art. 48 prawa budowlanego w sytuacji, gdy od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części upłynęło 5 lat. Stanowi zatem wyjątek od zasady ustanowionej w art. 48 prawa budowlanego. W ocenie Sądu administracyjnego zarówno decyzja organu I instancji jak i II instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, szczególnie przepisów art. 48 i 49 prawa budowlanego i w tej sytuacji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej zwaną p.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a, a na zasadzie art. 152 p.p.s.a orzekł jak w punkcie 3 wyroku. /-/ E.Brychcy /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MK