II SA/Po 272/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-09-20
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak – Owczarczak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu naprawczym dotyczącym istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nakazać usunięcie maszyn i urządzeń służących do produkcji, jako czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
W postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. "Określone czynności" należy rozumieć jako prace związane z procesem budowy lub rozbudowy obiektu, a nie inne czynności, takie jak usunięcie maszyn i urządzeń służących do produkcji. Nałożenie obowiązku usunięcia maszyn i urządzeń w tym trybie przekracza zakres dyspozycji przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, organy nadzoru budowlanego ustaliły istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego przy rozbudowie budynku gospodarczego, w tym zwiększenie jego wysokości i zmianę sposobu użytkowania. W związku z tym nałożono na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z prawem. Skarżący kwestionowali część nałożonych obowiązków, w szczególności dotyczących usunięcia maszyn produkcyjnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej obowiązku usunięcia maszyn i urządzeń, uznając, że wykracza on poza zakres art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2017 r. w części dotyczącej nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania czynności przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części parterowej budynku gospodarczego poprzez usunięcie maszyn i urządzeń służących do produkcji opakowań i wyrobów foliowych oraz usunięcia składowanego materiału.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 roku sprawy ze skargi J. D., S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przestawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - po uprzednim zawiadomieniu - przeprowadził w dniu 27 października 2015 r. kontrolę "prawidłowości budowy i użytkowania zakładu produkcji folii i opakowań foliowych, zlokalizowanego w m. B., ul. [...] (dz. nr [...])". W protokole sporządzonym z tej czynności Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji odnotował, że "(...) na wyżej wymienionej posesji zlokalizowane są 4 budynki gospodarcze (załącznik nr 1 kopia mapy sytuacyjnej planu zagospodarowania) oznaczone numerami od 1 do 4", których inwestorami są państwo J. i S. D.. "Budynek nr 4 jest obiektem nie oznaczonym na mapie. Inwestor nie udostępnił wymienionego budynku do kontroli (wykonania pomiarów) i sposobu użytkowania. Budynki od 1-4 są całkowicie zakończone. W budynkach 1, 2, 3 znajdują się maszyny i urządzenia prawdopodobnie służące do produkcji folii i opakowań foliowych. Budynki 1,2 i 3 nie są użytkowane jako gospodarcze. Wewnątrz budynki wyłożone są płytkami ceramicznymi (podłoga i ściany hali bud. 1, 2 i 3 do pełnej wysokości za wyjątkiem części zaniżonej budynku nr 2). Wewnątrz pełna instalacja elektryczna, siłowa oraz NN, oraz instalacja powietrzna. Na ścianach oznakowanie dróg ewakuacyjnych oraz punktów p-poż. W dniu kontroli urządzenia nie użytkowane. Urządzenia przykryte brezentem, z informacją: "maszyna nie użytkowana". Opisany stan faktyczny (poza wspomnianym załącznikiem) został zobrazowany przez Organ w dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli. W toku kontroli pani J. D. przedłożyła "kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Adm. w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 362/15 oraz wniosek do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia 22.10.2015 r. o udzieleni zgody na odstępstwa".
Następnie, odpowiadając na pismo Organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji z dnia 30 października 2015 r. (sygn. [...]), w odniesieniu do kwestii rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości B. Starosta K. (pismo z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. [...]) poinformował, że "(...) po analizie posiadanych rejestrów archiwalnych wydanych decyzji pozwoleń na budowę (ewidencji ruchu budowlanego) - (...) Kierownik b. Urzędu Rejonowego w K. wydał decyzję nr [...] z dnia 6 sierpnia 1996 r.". Z kolei podczas kontroli "prawidłowości budowy i użytkowania rozbudowy budynku gospodarczego w m. B., ul. [...] (dz. 56)" przeprowadzonej w dniu 17 listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że objęty zakresem tej kontroli budynek gospodarczy (oznaczony nr [...] w załączniku do protokołu kontroli z dnia 27 października 2015 r.) został wybudowany - wedle oświadczenia pana S. D. - przez państwa Jolantę i S. D. (tj. inwestorów) po roku 1996 do roku 2000 na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia 6 sierpnia 1996 r. (sygn. [...]) o pozwoleniu na budowę. Pan S. D. oświadczył też, iż "(...) po około 2001 r. nie prowadzono w przedmiotowym budynku żadnych robót budowlanych. Sposób użytkowania i układ obiektu jest niezmienny od czasu zakończenia budowy (w układzie funkcjonalnym niezmiennym od zakończenia budowy). W pomieszczeniach tego obiektu stoją maszyny od zakończenia budowy niezmiennie od 2000 roku. Budynek służy od 2000 roku jako magazyn maszyn (odnotowania wymaga, że kontrolującym nie udostępniono pomieszczeń na piętrze tego obiektu budowlanego). Organ stwierdził wówczas, że "(...) inwestor nie dokonał rozbiórki pomieszczenia kotłowni oraz pomieszczenia socjalno-biurowego - decyzja PINB w K. z dnia 14 marca 2001 r, (znak [...]). Opisany stan faktyczny Organ ponadto przedstawił w dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli. W trakcie kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu 4 lutego 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że w opisanym powyżej budynku gospodarczym (budynek nr 1 w załączniku) po wejściu do jednego z pomieszczeń tego budynku "stwierdzono, iż pracowały w nim 4 maszyny wytłaczarki produkujące elementy PCV", po czym pan S. D. zażądał od kontrolujących opuszczenia terenu nieruchomości.
Dodać w tym miejscu należy, że ostateczną decyzją z dnia 18 lutego 2016 r. (sygn. [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 listopada 2015 r. (sygn. [...] BB), którą Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zgłosił sprzeciw w stosunku do zawiadomienia państwa Jolanty i S. D. o zakończeniu rozbudowy budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w miejscowości B.. Skargę na tę ostateczną decyzję Organu odwoławczego odrzucił natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. (II SA/Po [...]). Ostateczną decyzją z dnia 31 marca 2016 r. (sygn. [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2016 r. (sygn. [...] BB), którą Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zgłosił sprzeciw w stosunku do kolejnego zawiadomienia państwa Jolanty i S. D. o zakończeniu rozbudowy tego budynku gospodarczego, a ponadto umorzył postępowanie Organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Ze względu na powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomił w dniu 29 lutego 2016 r. strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie "prawidłowości zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek produkcji folii i opakowań foliowych, zlokalizowanego w m. B., ul. [...] (dz. nr [...])".
W toku tego postępowania państwo J. i S. D. w podaniu z dnia 6 marca 2016 r. wyjaśnili, że: 1) "(...) pismem z dnia 10-10-2015 r. wysłaliśmy wniosek do PINB w K. o wydanie decyzji pozwolenia na użytkowanie budynku [...], w którym to wyjaśniliśmy, że cała dokumentacja dotycząca zmiany sposobu użytkowania znajduje się w aktach sprawy w urzędzie", 2) "PINB został poinformowany, że toczy się postępowanie w sprawie zgłoszenia wniosku w Starostwie Powiatowym w K. w sprawie zgłoszenia robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę, obejmujące zmianę sposobu użytkowania budynku [...] w m. B." oraz 3) postępowanie to zostało zawieszone przez Organ administracji architektoniczno-budowlanej "do czasu rozstrzygnięcia przez PINB sprawy budowy obiektów na w/w działce". W trakcie przesłuchania stron w dniu 15 marca 2016 r.: 1) pan E. B. oświadczył, iż "budynek gospodarczy nr [...] powstał około 2000 r. od fundamentów po więźbę dachową i dach" i wedle jego wiedzy "(...) budynek po zakończeniu jego budowy jest w stanie takim jak jest na dzień obecny. Budynek od dnia skończenia jego budowy nie był przebudowywany", lecz przy tym powstawał on dwuetapowo tzn. "najpierw powstała część z pustaka szarego a następnie po około miesiącu powstała wyższa cześć z czerwonego pustaka", 2) pani A. G. zeznała, że "budynek jest użytkowany niezgodnie ze swoim przeznaczeniem - nie jako budynek gospodarczy" i zwróciła uwagę na uciążliwości z tego faktu wynikające (m.in. "Na hałas i smród narzekają wszyscy mieszkańcy ulicy [...]"). W takcie kontroli przeprowadzonej w dniu 22 marca 2016 r. Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji ustalił natomiast, że "dokonano zmiany sposobu użytkowania poddasza w budynku gospodarczym (zrealizowanym na podstawie [decyzji] Kierownika Urzędu Rejonowego z 6 sierpnia 1996 r.) na pomieszczenie mieszkalne", a inwestorem tej zmiany około 2000 r. (wedle oświadczenia pana S. D.) byli wspólnie państwo J. i S. D.. Podczas przesłuchania w dniu 26 kwietnia 2016 r. kolejnych stron i świadków odnośnie budynku gospodarczego nr [...] pani D. G. wyjaśniła, iż "w tym budynku w okresie od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r. była (...) wykonywana produkcja folii. Pracowałam na maszynach znajdujących się w tym obiekcie". Pan M. G. w podaniu nieopatrzonym datą potwierdził wszystkie wyjaśnienia pani A. G. i stwierdził, że w oparciu o hałas, który zakłóca ciszę nocną, a wraz z odorem "znacznie utrudniają funkcjonowanie w czasie dnia" może on "stwierdzić, że w budynku odbywa się systematyczna produkcja folii".
Natomiast Organ w aktach tej sprawy zgromadził swe postanowienie z dnia 24 sierpnia 2009 r. (sygn. [...]) o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego "wykonania przez P. J. i S. D. obowiązku przywrócenia pierwotnej funkcji budynku gospodarczego (zgodnie z projektowaną) zlokalizowanego w m. B., ul. [...] wynikającego z decyzji z dnia 4 kwietnia 2001 r.", ponieważ "W toku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż przedmiotowy obiekt użytkowany jest jako budynek gospodarczy, co wskazuje, iż obowiązek wynikający z decyzji z dnia 4 kwietnia 2001 r., został wykonany (...)".
Ze względu na poczynione w sprawie ustalenia, Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zawiadomił w dniu 12 maja 2016 r. o zmianie zakresu tego postępowania informując, iż prowadzone ono będzie "w zakresie prawidłowości zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego (pomieszczeń pierwszej kondygnacji - parteru), na zakład produkcji folii i opakowań foliowych, zlokalizowanego w m. B., ul. [...] (dz. nr [...]). W dniu 18 lipca 2016 r. Organ ponownie zawiadomił o zmianie zakresu tego postępowania wskazując, iż będzie ono prowadzone "w zakresie prawidłowości rozbudowy budynku gospodarczego (użytkowanego częściowo jako budynek produkcji folii i opakowań foliowych - parter i częściowo jako budynek mieszkalny - piętro), zlokalizowanego w m. B., ul. [...] (dz. nr [...]) - z wyłączeniem części powyższego obiektu objętej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 marca 2001 (znak [...]) nakazującą rozbiórkę części realizowanego budynku gospodarczego. Równocześnie Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji dochował obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a.
Sprawa ta została załatwiona (art. 104 § 1 k.p.a.) przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 18 lipca 2016 r. (sygn. [...] EG) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej: prawo budowlane) po rozpatrzeniu sprawy prawidłowości rozbudowy budynku gospodarczego (użytkowanego częściowo jako budynek produkcji folii i opakowań foliowych - parter i częściowo jako budynek mieszkalny - piętro), zlokalizowanego w miejscowości B., ul. [...] (dz. nr [...]) - z wyłączeniem części obiektu objętej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 marca 2001 (znak [...]) nakazującą "rozbiórkę części realizowanego budynku gospodarczego (...)".
Decyzją tą na państwa Jolantę i S. D. (jako inwestorów) nałożony został obowiązek"
• sporządzenia i przedłożenia, w terminie do dnia 31 października 2016r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego zlokalizowanego w m. B., ul. [...] (dz. nr [...]) - z wyłączeniem części w/w obiektu objętej ostatecznym nakazem rozbiórki - stosownie do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 marca 2001,
Projekt budowlany zamienny winien być sporządzony przez osobę posiadającą stwierdzone kwalifikacje zawodowe do pełnienia funkcji projektanta w budownictwie, w oparciu o Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012r. (Dz. U. z 2012r. poz. 462).
• wykonania niżej wymienionych w czynności oraz robót budowlanych, w terminie do dnia 31 sierpnia 2016r., celem doprowadzenia zrealizowanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego zlokalizowanego w m. B., ul. [...] (dz. nr [...]) do stanu zgodnego z prawem tj.:
- przywrócić poprzedni sposób użytkowania części parterowej budynku gospodarczego (zgodnie z projektowaną funkcją gospodarczą) poprzez usunięcie z w/w obiektu maszyn i urządzeń służących do produkcji opakowań i wyrobów foliowych tj. 4 wytłaczarek do folii - extruderów oraz usunięcie dwóch wentylatorów ściennych (zamontowanych w ścianie budynku, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 1,5m od granicy z działką nr [...]), usunięcie z pomieszczenia magazynu składowanego materiału, służącego do produkcji folii - granulatu polietylenu,
- zamurowanie otworów okiennych, zlokalizowanych w ścianie budynku w odległości mniejszej niż 1,5m od granicy z działką nr [...] częściowo materiałem przepuszczającym światło t.j. luksferami lub cegłą szklana lub innym przeszkleniem (o klasie odporności ogniowej wypełnień m.in. El 30) a częściowo zamurowanie cegłą pełną - tak aby powierzchnia wypełnionych otworów materiałem przepuszczającym światło nie przekraczała 10% powierzchni ściany (stosownie do § 232 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., tekst jednolity: Dz. U 2015 poz. 1422 ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- przebudowę schodów wewnętrznych (prowadzących na I piętro budynku - część mieszkalna) tak aby wysokość stopni nie przekraczała 0,19m (stosownie do § 68 pkt. 1 w/w rozporządzenia).
Od powyższej decyzji odwołali się państwo J. i S. D., żądając uchylenia tej decyzji w całości. Wnieśli oni przy tym o uznanie projektu zamiennego ze zmianą sposobu użytkowania jako stosownego w tej sprawie zgodnie z materiałem dowodowym na przestrzeni lat 2000-2016, projekt jest kompletny i zawiera stosowne opinie i uzgodnienia w tym orzeczenie o stanie technicznym (projekt dotyczy parteru) oraz potwierdza to decyzja PINB w K. z dnia 04 kwietnia2001 r. [...] Wnieśli oni również o rozpoznanie sprawy decyzji PINB w K. z dnia 21 marca 2001 r. (znak [...]) na podstawie art. 162 k.p.a. albo 163 k.p.a. Odwołanie zostało wniesione w terminie.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2017r. uchylił zaskarżoną decyzję z 18 lipca 2016r. w części, w jakiej określono termin sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (tj. "do dnia 31 października 2016 r.") oraz termin wykonania określonych czynności i robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B. (tj. "do dnia 31 sierpnia 2016 r.") i orzekł w tym zakresie, określając termin sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B. ("z wyłączeniem części w/w obiektu objętej ostatecznym nakazem rozbiórki - stosownie do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 marca 2001 r. (znak [...])") do dnia 15 maja 2017 r. oraz w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia co do istoty tej konkretnej sprawy z zakresu prawidłowości rozbudowy budynku gospodarczego organ odwoławczy wskazał, że rozbudowa budynku gospodarczego była prowadzona w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. decyzją 6 sierpnia 1996r.,lecz ze względu na dokonanie przez inwestorów istotnych odstąpień od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę oraz na niewykonanie obowiązków nałożonych w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z lat 2000-2001, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 14 marca 2001 r. nakazał pani J. D. rozbiórkę części tego budynku. Decyzja ta stała się ostateczna (art. 16 § 1 k.p.a.), zaś wynikający z niej obowiązek do dnia dzisiejszego nie został wykonany.
Pozostawanie zatem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 marca 2001 r. w pełni uzasadniało wyłączenie przez Organ z zakresu niniejszego postępowania administracyjnego tej części przedmiotowego budynku gospodarczego, która jest objęta nakazem rozbiórki określonym w rozstrzygnięciu tej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także, że odrębnie od postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadził również postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania tego obiektu budowlanego. W jej ramach Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji wydał w dniu 12 grudnia 2000 r. decyzję (sygn. [...]) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z lat 2000-2001, którą nakazał on państwu Jolancie i S. D. przedłożenie, w określonym terminie, szczegółowo wskazanych dokumentów "w celu uzyskania decyzji - pozwolenia na użytkowanie budynku" gospodarczego posadowionego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B. . Następnie zaś ze względu na fakt, iż "Plan ogólny gminy nie dopuszcza w obrębie przedmiotowej nieruchomości lokalizacji jakichkolwiek zakładów lub warsztatów", mimo przedłożenia żądanych dokumentów przez zobowiązanych, nakazał on państwu Jolancie i S. D. decyzją z dnia 4 kwietnia 2001 r. (sygn. [...]) wydaną w oparciu o art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z lat 2000-2001 przywrócić - w określonym terminie - "pierwotną funkcję budynku gospodarczego (zgodnie z projektowaną) samowolnie wykorzystywanego obecnie jako zakład produkcyjny". Dodać w tym miejscu należy, że choć - co prawda - ostateczną decyzją z dnia 28 stycznia 2016 r. (sygn. [...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 kwietnia 2001 r. (sygn. [...]) z naruszeniem prawa w części, w jakiej określony został termin wykonania nałożonego obowiązku (tj. "w terminie do dnia 30 września 2001 r."), wskazując przy tym, iż niestwierdzenie nieważności decyzji w tej części wynika z faktu, iż upłynęło ponad dziesięć łat od daty jej doręczenia, a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji Organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji, to jednak najistotniejsze jest, że po wszczęciu postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania i zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, postępowanie to i zastosowana grzywna zostały umorzone (postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. [...]) w związku ze stwierdzeniem wykonania przez zobowiązanych nałożonego obowiązku.
Oprócz tego niezbędne jest zaznaczenie, że od daty budowy budynku nie został zatwierdzony żaden projekt budowlany zamienny, w którym zmieniono funkcję tego budynku gospodarczego, ani też inwestorzy nie dokonali skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu jego użytkowania (postępowanie zawisłe w tej sprawie przed Starostą K. zostało przez ten Organ zawieszone postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. [...]).
Podsumowując, zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę przedmiotowy budynek powinien mieć funkcję gospodarczą, lecz - jak wynika ze zgromadzonych w sprawie dowodów i materiałów - od początku był użytkowany w części parteru - jako budynek produkcyjny, a w części piętra - jako budynek mieszkalny. Jednakże po wydaniu w 2001 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego obowiązek ten został wykonany (tzn. przywrócono poprzedni - gospodarczy - sposób użytkowania budynku) w roku 2009 r. Obecnie jednak obiekt ten - wbrew treści projektu budowlanego zatwierdzonego w 1996 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. - jest ponownie użytkowany jako budynek produkcyjny w części parteru, a w części piętra jako budynek mieszkalny.
Nadto organ wskazał, że choć roboty budowlane związane z rozbudową przedmiotowego obiektu budowlanego zostały zakończone wiele lat temu (wedle oświadczenia pana S. D. zostały one zakończone jeszcze w 2000 r.), to jednak rozbudowa ta do dnia dzisiejszego nie została formalnie zakończona, gdyż inwestorzy ani nie uzyskali pozwolenia na budowę, ani nie dokonali skutecznego zawiadomienia o jej zakończeniu (na przeszkodzie stanęła tu kwestia dokonanych przez nich odstąpień oraz kwestia niewykonanego do dnia dzisiejszego nakazu rozbiórki części budynku gospodarczego).
Organ zwrócił uwagę na stan faktyczny sprawy. Mianowicie podczas kontroli przeprowadzonych w dniu 17 listopada 2015 r. oraz w dniu 22 marca 2016 r. - w wyniku szczegółowych pomiarów - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że w trakcie budowy (z ustaleń poczynionych na etapie postępowania wyjaśniającego wynika, że po 2000 r. nie były prowadzone żadne roboty budowlane dotyczące tego obiektu budowlanego) inwestorzy zwiększyli wysokość budynku z projektowanej 6,0 m w okapie i 7,25 w najwyższym punkcie dachu do odpowiednio: 7,95 m i 8,80 (tj. o niemal 2 m i ponad 1,5 m). Ponadto stwierdził on wówczas: 1) zmianę ukształtowania połaci dachowych nad dwukondygnacyjną częścią obiektu, 2) wykonanie dodatkowego okna na piętrze budynku w ścianie usytuowanej w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką nr [...], 3) wykonanie okien zamiast otworów wypełnionych luksferami w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego usytuowanej w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką nr [...] okien na paterze i piętrze budynku, a także schodów prowadzących na piętro (24 stopnie w jednym biegu), których każdy stopień ma wysokość 0,2 m.
Dopiero na podstawie wszystkich powyższych uwag możliwa jest pełna ocena stanu faktycznego tej sprawy w odniesieniu do obowiązujących przepisów i wynikających stąd obowiązków Organów nadzoru budowlanego.
Dla owych obowiązków najistotniejszy jest z kolei fakt zwiększenia wysokości przedmiotowego budynku gospodarczego przez inwestorów. Rzecz jasna z racji - wykazanego powyżej faktu - braku jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, którą zatwierdzono projekt budowlany zamienny dla rozbudowy tego budynku i oczywistego braku jakichkolwiek podstaw prawnych do uznania, że Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zezwolił w tym przypadku inwestorom na wznowienie robót budowlanych w oparciu "o projekt techniczny na ukończenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego (autorstwa mgra inż. B. P. z grudnia 2000 r.) stan istniejący należy odnieść do stanu określonego w projekcie budowlanym zatwierdzonym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia 6 sierpnia 1996 r. (sygn. [...]) o udzieleniu pozwolenia na budowę. Zatem z prostego porównania rysunków projektowych z pomiarami wykonanymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podczas kontroli przeprowadzonych przezeń w dniu 17 listopada 2015 r. oraz w dniu 22 marca 2016 r. (ich wyniki zostały naniesione również na rysunek przekroju poprzecznego B-B) należy stwierdzić, iż zmianie uległ charakterystyczny parametr tego obiektu budowlanego - wysokość i to o niemal 2 m. Logicznie rzecz biorąc, zmiana wysokości budynku musiała doprowadzić również do zmiany jego kubatury.
Zmiana charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego (tj. kubatury i wysokości) oznacza, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prawidłowo ocenił, że mamy w niniejszym przypadku do czynienia z istotnym odstąpieniem, o jakim jest mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 prawa budowlanego. Odnotowania przy tym wymaga, że nie zachodzą w tym przypadku przesłanki do zastosowania art. 36a ust. 5a prawa budowlanego (tzn. przesłanki wskazujące na nieistotny charakter odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego), ponieważ po pierwsze wartość 2% określona w art. 36a ust. 5a pkt 1 przywołanej ustawy nie dotyczy zmiany kubatury obiektu budowlanego, a po wtóre zmiana wysokości przekracza wartość 2% (w niniejszym przypadku zmiana wysokości nie mogłaby zatem przekroczyć 12 cm w okapie i 14,5 cm w najwyższym punkcie dachu, a - jak już wskazano powyżej - wyniosła ona odpowiednio aż: 195 cm i 155 cm). Jeśli zaś z art. 36a ust. 1 prawa budowlanego jednoznacznie wynika, że "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej", a w tym przypadku inwestorzy (tj. państwo Jolanta i S. D.) decyzji o zmianie pozwolenia na budowę niewątpliwie nie uzyskali, to obowiązkiem Organów nadzoru budowlanego jest przeprowadzenie stosownego postępowania administracyjnego i wydanie decyzji, o jakiej mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego (w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 7 tej ustawy).
Co więcej pomimo przeprowadzonego niegdyś postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego (w latach 2000-2001) i wykonania przez inwestorów (jeszcze w 2009 r.) obowiązku przywrócenie poprzedniego sposobu jego użytkowania budynek ten niewątpliwie jest ponownie użytkowany w inny sposób niż to wynika z projektu zatwierdzonego w 1996 r. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w K.. Oznacza to, że w tym zakresie mamy do czynienia z kolejnym odstąpieniem określonym przez ustawodawcę w art. 36a ust. 5 pkt 4 prawa budowlanego, a polegającym na zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Przy tym wykazana w odniesieniu do zmiany wysokości budynku gospodarczego i jego kubatury konieczność wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego i bezsporny fakt braku formalnego zakończenia przedmiotowej budowy całkowicie wykluczają dopuszczalność przeprowadzenia postępowania w trybie art. 71 a prawa budowlanego (postępowanie to dotyczy bowiem jedynie legalnie użytkowanych obiektów budowlanych). Wobec tego również i z tego powodu niezbędne jest załatwienie tej sprawy poprzez wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego.
Zgodnie z tym przepisem: "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Zestawiając treść zaskarżonej decyzji administracyjnej z dnia 18 lipca 2016 r. z tym przepisem organ nadzoru budowlanego II instancji stwierdził, iż prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał inwestorom sporządzenie i przedstawienie, w wyznaczonym terminie, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego posadowionego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B. , zastrzegając jednocześnie, że obowiązek ten nie obejmuje "części w/w obiektu objętej ostatecznym nakazem rozbiórki - stosownie do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 14 marca 2001 r.".
Natomiast ze względu na poczynione w sprawie ustalenia Organ nadzoru budowlanego do jej załatwienia także trafnie zastosował drugą część art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budo walnego, gdyż niewątpliwie istnieje potrzeba wykonania określonych czynności lub robót budowanych w celu doprowadzenia wykonanych w tym przypadku robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Potrzeba ta wynika przede wszystkim ze stwierdzonych naruszeń przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422; dalej: rozporządzenie). Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że zarówno wykonanie okien (zarówno nowego jak i zastąpienie oknami otworów okiennych, które wedle projektu budowlanego miały być wypełnione luksferami) w ścianie budynku usytuowanej w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką nr [...] narusza w sposób oczywisty § 12 ust. 1 rozporządzenia. Wymogi zawarte w § 68 ust. 1 rozporządzenia narusza z kolei wysokość stopni schodów prowadzących z parteru budynku na jego piętro, a które zostały wykonane w sposób niezgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym. W tym miejscu dla pełnej jasności niezbędne jest dodanie, że choć w obu tych przypadkach nastąpiło naruszenie przepisów rozporządzenia, przez co niewątpliwie istnieje potrzeba nakazania wykonania określonych robót budowlanych, to jednak odstąpienia te nie są odstąpieniami istotnymi (art. 36a ust. 5 prawa budowlanego).
Oprócz potrzeby nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji również w rozstrzygnięciu decyzji zawarł obowiązek wykonania w tym samym celu czynności polegających na przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania części parterowej budynku gospodarczego. Wynika to stąd, iż przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się na działce objętej postanowieniami uchwały nr [...]/06 Rady Gminy B. z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek położonych przy ul. [...] w B. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2007 r., nr [...], poz. 1955; dalej: plan). Jest to obszar oznaczony symbolem MN/U, czyli teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem funkcji usługowej (§ 3 ust. 1 pkt 1 planu), a na całym tym obszarze zakazano "Lokalizowania obiektów i urządzeń oraz prowadzenia działalności gospodarczej mogącej powodować przekroczenia norm dopuszczalnych stężeń dla emitowanych zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego poza granice działek budowlanych w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów" (§ 4 pkt 1 planu). W aktach sprawy zgromadzono natomiast pismo W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r., z którego wynika, że: 1) prowadzona w przedmiotowym budynku gospodarczym "działalność polegająca na produkcji opakowań z tworzyw sztucznych stanowi (...) działalność produkcyjną, a nie usługową", 2) źródłem emisji hałasu są dwa wentylatory ścienne pracujące - "Według informacji przekazanej przez wnoszących o przeprowadzenie kontroli" - "zarówno w dzień i w nocy", a 3) z wykonanych pomiarów wynika, że "działalność kontrolowanego powoduje występowanie w środowisku hałasu o poziomie wyższym od dopuszczalnego i tym samym przekraczanie standardów środowiska", 4) proces przetwórstwa tworzyw sztucznych jest źródłem emisji produktów rozkładu przetwarzanych tworzyw do powietrza przez system wentylacji mechanicznej i wspomniane wentylatory (nie wykonano pomiarów emisji). Potrzeba nałożenia w tej sprawie opisywanego obowiązku wykonania określonych czynności (przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania parteru budynku gospodarczego) wynika stąd, iż do podstawowych obowiązków Organów nadzoru budowlanego należy "nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska" (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a prawa budowlanego).
Niemniej jednak formułując rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji administracyjnej z dnia 18 lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. poza określeniem terminu do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego określił - wbrew treści art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego - także termin wykonania określonych czynności i robót budowlanych. Przepis ten nie daje bowiem podstawy do określenia odrębnego terminu do wykonania robót budowlanych i czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z jednej zatem strony konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej w tym zakresie, a z drugiej zmiana terminu do sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego w związku z treścią art. 130 § 2 k.p.a. (wedle którego "Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji") i upływ tego terminu. Wyłącznie z tych powodów W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego zobowiązany był do korekty zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 lipca 2016 r. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na zakończenie w odniesieniu do zawartej w odwołaniu informacji o wniosku państwa Jolanty i S. D. o "rozpoznanie sprawy decyzji PINB w K. z dnia 21-03-2001 r. na podstawie art. 162 k.p.a. albo 163 k.pa." Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że nie jest organem właściwym do jego rozpatrzenia w żadnym z tych nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję organu nadzoru budowlanego II instancji z 2 lutego 2017r. wnieśli Jolanta i S. D. wnosząc o uchylenie decyzji WWINB z dnia 02-02-2017 r. w części dotyczącej "wyłączenia części obiektu dotyczącej sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ("z wyłączeniem części w/w obiektu objętej ostatecznym nakazem rozbiórki - stosownie do decyzji PINB w K. z dnia 14-03-2001 r. " oraz wnieśli o uchylenie decyzji w części ,,w pozostałym zakresie utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy" jako niezgodnej z prawem materialnym i procesowym i uznanie za zasadne sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w stosunku do całego obiektu budowlanego."
Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania w piśmie z 12 września 2017r., jako bezpośredni sąsiedzi p. Doruch, wskazali, że są narażeni na uciążliwości w wyniku prowadzonej przez skarżących działalności produkcyjnej folii w postaci nadmiernego hałasu oraz śmierdzącego i szkodliwego zapachu emitowanego z włączonego wentylatora. Wskazali, że działalność produkcyjna jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu skarżący wnosili i wywodzili, jak w skardze uzasadniając, że nie ma możliwości usunięcia maszyn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może się ostać, aczkolwiek z innych powodów niż podniesiono w skardze.
Działając w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016, poz. 1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369), przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zarówno w zakresie norm materialnoprawnych, jak i procedury administracyjnej, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 P.p.s.a. lub art. 151 P.p.s.a. Stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016, poz. 290 ze zm.), które miało wpływ na wynik sprawy, w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., co obliguje do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
W tym miejscu wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego I, jak i II instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny tej skomplikowanej sprawy, który Sąd przyjął za własny, czyniąc podstawą do rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zastrzeżenia Sądu budzi jednak jedynie utrzymanie w mocy decyzji I instancji z 18 lipca 2016r. w części dotyczącej nałożenia na inwestorów obowiązków wykonania czynności oraz robót budowlanych celem doprowadzenia zrealizowanych robót budowanych związanych z rozbudową budynku gospodarczego zlokalizowanego w miejscowości B. na działce nr [...], do stanu zgodnego z prawem poprzez przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części parterowej budynku gospodarczego (zgodnie z projektowaną funkcją gospodarczą) poprzez usunięcie z w/w obiektu maszyn i urządzeń służących do produkcji opakowań i wyrobów foliowych tj. 4 wytłaczarek do folii - extruderów oraz usunięcie z pomieszczenia magazynu składowanego materiału, służącego do produkcji folii - granulatu polietylenu. W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podkreślić bowiem należy, że niniejsza sprawa prowadzona była w przedmiocie prawidłowości rozbudowy spornego budynku gospodarczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, a nie przywrócenia sposobu użytkowania uregulowanego w przepisach art. 71 i 71a prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego sam wskazał, że w sprawie spornego budynku gospodarczego prócz prawidłowości i zgodności z prawem jego rozbudowy prowadzone było także odrębne postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania tego obiektu. Fakt ówczesnego stwierdzenia wykonania przez zobowiązanych obowiązków przywrócenia poprzedniego stanu użytkowania i umorzenia postępowania egzekucyjnego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 24 sierpnia 2009r., a następnie stwierdzenie w toku kontroli z października 2015r. ponownego użytkowania spornego budynku gospodarczego jako zakładu produkcji folii i opakowań foliowych, nie uzasadnia nałożenia w postępowaniu naprawczym dotyczącym prawidłowości rozbudowy spornego budynku gospodarczego obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części parterowej poprzez usunięcie maszyn, urządzeń i składowanego granulatu.
Sąd ma na względzie uciążliwość wynikającą z prowadzonej niezgodnie z prawem produkcji folii w spornym budynku gospodarczym na terenie zabudowy mieszkaniowej to jednak kontrolowane postępowanie nadzorcze dotyczy prawidłowości rozbudowy tego budynku i podejmowane przez organy nadzoru budowlanego mogą być jedynie takie instrumenty, które przewiduje prawo budowlane w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Podkreślić przy tym, należy, że prawidłowo ustaliły organy nadzoru budowanego, że zmiany jakie wprowadzili inwestorzy w spornym budynku gospodarczym na skutek jego rozbudowy miały charakter istotnych, słusznie zatem zastosowano przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wraz ze wszystkimi jego konsekwencjami. W szczególności organy nałożyły obowiązek wykonania czynności i robót budowlanych poprzez usunięcie wentylatorów, zamurowanie otworów okiennych, przebudowę schodów, celem doprowadzenia zrealizowanych robót dotyczących rozbudowy budynku do stanu zgodnego z prawem. Nie ulega przy wątpliwości, że roboty te, ale i czynności muszą mieć charakter prac budowanych, a nie jakichkolwiek innych dowolnych czynności. Dyspozycja przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowanego dotyczy bowiem "wykonania określonych czynności" w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Ustawa Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "czynności" to bezspornie przyjąć należy, że przez pojęcie "określonych czynności" należy rozumieć inne prace związane z budową obiektu budowlanego, które nie mieszczą się w pojęciu robót budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Z całą jednak pewnością chodzi o prace związane z procesem budowy, czy rozbudowy obiektu, jak w niniejszej sprawie, a nie jakiekolwiek inne czynności polegające chociażby na usunięciu maszyn, czy urządzeń. W ocenie Sądu organy nadzoru budowanego przekroczyły zakres dyspozycji przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie mając kompetencji do nałożenia w tym trybie obowiązku usunięcia maszyn i urządzeń służących do produkcji, czy usunięcia składowanego materiału.
Powyższe nieprawidłowe zastosowanie przepisu prawa materialnego skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji organu nadzoru budowlanego II instancji, który nie dostrzegł tego uchybienia jakiego dopuścił się już organ I instancji. Utrzymując w mocy decyzję w tej części w oczywisty sposób organ odwoławczy naruszał prawo. Tym samym organ II instancji nie dokonał należytej weryfikacji decyzji organu I instancji i nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i pełny.
Uwzględniając powyższą ocenę Sąd, na podstawie art. 145 pkt 1 ust 1 lit a) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję organu nadzoru budowanego II instancji, jak orzeczono w punkcie I wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ ten dokona ponownej prawidłowej interpretacji przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowanego i oceni prawidłowość nałożenia w decyzji pierwszoinstancyjnej na skarżących inwestorów czynności pod kątem ich związku z pracami budowanymi, celem doprowadzenia prawidłowości rozbudowy spornego budynku gospodarczego (z wyłączeniem jak w decyzjach organów części tego budynku objętej nakazem rozbiórki) do stanu zgodnego z prawem. Rozważyć przy tym także należy wszczęcie odrębnego postępowania we właściwym trybie służącego usunięciu maszyn i urządzeń wykorzystywanych do prowadzonej produkcji folii w spornym budynku gospodarczym.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i zasądził od organu II instancji na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Powyższą kwotę stanowi wpis od skargi, którego wysokość została określona w § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło