II SA/Po 2747/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-10
Skład orzekający: Ryszard Słupczyński, Beata Sokołowska, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny, wszczynając z urzędu postępowanie w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, ma obowiązek ustalić strony postępowania i zapewnić im czynny udział w tym postępowaniu, w szczególności poprzez ustalenie ich aktualnych adresów i ewentualne ustanowienie przedstawiciela dla osób nieobecnych?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny, wszczynając z urzędu postępowanie w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, ma obowiązek, zgodnie z art. 61 kpa, ustalić strony postępowania i zawiadomić je o jego wszczęciu. W przypadku wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, stronami postępowania powinny być wszystkie osoby fizyczne wpisane do ewidencji. Organy administracji miały obowiązek ustalić aktualne adresy tych osób, a w razie potrzeby ustanowić dla nich przedstawiciela, aby zapewnić im czynny udział w postępowaniu i należytej reprezentacji. Niewykonanie tych obowiązków skutkuje wadliwością wydanych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego spółki "A", w której wspólnikiem był skarżący T. P. Organ pierwszej instancji wykreślił wpis z urzędu na podstawie art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, wskazując na niedostosowanie formy działalności do wymogów prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący T. P. podniósł zarzut, że wpis był wadliwy od początku, gdyż dokonano go bez jego wiedzy i zgody, a jego podpis został sfałszowany. Wniósł o wykreślenie go z ewidencji z datą dokonania wpisu, a nie z datą wykreślenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji działalności gospodarczej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane. /-/ W. Długaszewska /-/ R. Słupczyński /-/ B. Sokołowska AR
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...], na podstawie art. 88i ustawy z 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej( Dz.U.nr 101, poz. 1178 ze zm.) i art. 104 kpa, wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej, z dniem 1 kwietnia 2001 roku, wpis dokonany w dniu 14 grudnia 1998 roku, pod numerem ewidencyjnym [...] dotyczący działalności w zakresie remonty obiektów przemysłowych i mieszkalnych, kompleksowe usługi i wykończenia wnętrz domów jednorodzinnych, wielorodzinnych i przemysłowych, handel artykułami przemysłowymi zgłoszonej przez J. G., T. P., E. K. pod nazwą Przedsiębiorstwo "A". W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej dokonano zgodnie z art. 88i ustawy z dnia z 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej, zgodnie z którym wpis do ewidencji działalności gospodarczej jednostki organizacyjnej, która w dniu 1.01.2001 roku nie jest przedsiębiorcą podlega wykreśleniu z urzędu. Wspólnicy nie dostosowali dotychczasowej formy działalności gospodarczej do wymogów Prawa działalności gospodarczej, tj. nie zarejestrowali się jako odrębni przedsiębiorcy, przez co nie spełnili wymogów art. 2 ustawy.
Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji wniósł T. P., podnosząc, iż konieczne jest wydanie decyzji o wykreśleniu jego osoby z ewidencji działalności gospodarczej z dniem dokonania wpisu, czyli z dniem 14.12.1998 roku, a nie z dniem 1.04.2001 roku, gdyż nie prowadził on działalności gospodarczej w ramach ww przedsiębiorstwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu odwołania T. P., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując, na przepis art. 88i ustawy Prawo działalności gospodarczej, zgodnie z którym wpis jednostek organizacyjnych, które w dniu 1 stycznia 2001 roku nie są przedsiębiorcami podlega wykreśleniu z urzędu. Wskazano również, że Prokurator Rejonowy prowadzi dochodzenie w sprawie podrobienia podpisów T. P. na dokumentacji związanej z działalnością firmy "B" w Kaliszu.
T. P. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł zarzut, iż organy administracyjne obu instancji nie rozpatrzyły sprawy co do istoty. Wydając zaskarżone decyzje zignorowały podnoszony przez skarżącego zarzut, iż fakt sfałszowania podpisów T. P. jest przedmiotem postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową . Skarżący wskazał, iż wykreślenie jego osoby z ewidencji winno nastąpić nie z zastosowaniem art. 88i lecz na podstawie art. 88e ust. 2 ustawy. Wpis bowiem od początku był wadliwy, gdyż został dokonany bez inicjatywy, wiedzy i zgody T. P.. Usuniecie zaś skutków wpisu powinno nastąpić przy odpowiednim zastosowaniu przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzenia nieważności decyzji, ze skutkiem ex tunc, tj. od dnia ujawnienia wadliwego wpisu w rejestrze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie tylko z powodu zarzutów w niej wskazanych.
Jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy skarżący T. P. w dniu 28 lutego 2002 roku złożył wniosek do Urzędu Miasta o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] wpisu dotyczącego jego osoby , jako wspólnika spółki "B", podnosząc, że organ ewidencyjny dokonał wpisu z naruszeniem prawa, gdyż on sam nigdy nie podpisywał żadnych dokumentów dotyczących przedmiotowego wpisu.
W odpowiedzi na wniosek skarżący otrzymał pismo informujące go o zmianie stanu prawnego oraz zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej "A", na podstawie przepisu art. 88i ustawy prawo działalności gospodarczej.
W świetle powyższego należy uznać, iż wniosek T. P., złożony w dniu 28 lutego 2002 roku, pozostaje do dnia dzisiejszego bez rozpoznania. Z uzasadnień obu wydanych decyzji nie wynika, aby organy administracji odniosły się do złożonego przez T. P. wniosku. Nie ulega zaś wątpliwości, iż przedmiotem wniosku złożonego przez T. P. było żądanie wykreślenia z ewidencji wpisu dotyczącego jedynie jego osoby.
Ponadto, nie ulega wątpliwości, iż na podstawie wskazanego przepisu art. 88i wskazanej wyżej ustawy organ miał prawo z urzędu, uznając , iż spełniona została przesłanka wskazana w powołanym przepisie, dokonać wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej Przedsiębiorstwa "A". Wykreślenie wpisu w takim wypadku następuje, z uwzględnieniem art. 88e ust. 3, tj. w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie jednakże z przepisem art. 61 kpa wszczynając postępowanie, organy administracji, w pierwszej kolejności, miały obowiązek, z urzędu, ustalić, kto jest stroną postępowania i następnie zawiadomić o postępowaniu wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 kpa, stronami w sprawie. Nie ulega wątpliwości, iż w postępowaniu o wykreślenie wpisu działalności gospodarczej z ewidencji, stroną postępowania winny być wszystkie osoby fizyczne wpisane do ewidencji jako prowadzące daną działalność gospodarczą. W przedmiotowej sprawie organy nie podjęły zaś żadnych czynności zmierzających do ustalenia aktualnego adresu osób ujawnionych w ewidencji, co należało uczynić w pierwszej kolejności, ewentualnie następnie rozważyć konieczność ustanowienia przedstawiciela dla osób nieobecnych, w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania administracyjnego, które jest prowadzone wówczas z udziałem nieobecnej strony i zagwarantowanie tej stronie należytej reprezentacji. W przedstawionym stanie faktycznym wydano obie decyzje w sprawie, uniemożliwiając stronom czynny udział w postępowaniu.
Z uwagi na powyższe, uznając, iż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, Sąd na podstawie przepisu art. 145§1 pkt 1 lit.b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270) i §14ust2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349).
/-/ W.Długaszewska /-/ R.Słupczyński /-/B.Sokołowska
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło