II SA/Po 2754/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Słupczyński ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska Walentyna Długaszewska Protokolant: ref. staż. Kamila Perkowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. zasądza na rzecz skarżącego A. A. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych, III stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W.Długaszewska /-/ R.Słupczyński /-/B.Sokołowska Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960) i art.104 § 1 kpa Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu A. A. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że małżonkowie E. i A. A. mieszkanie o charakterze spółdzielczo-lokatorskim otrzymali na podstawie przydziału nr [...] z dnia [...] Członkiem spółdzielni została E. A., a osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania w nim zostali mąż A. A. i troje dzieci. Wspólne zamieszkiwanie jak wynika z wyjaśnień E. A. trwało do maja 2000r. kiedy to A. A. opuścił mieszkanie i wyjechał do Niemiec. Zabrał wszystkie swoje rzeczy i od tego czasu nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Odwiedza dzieci, ale w nim nie nocuje. Adresu w Niemczech A. A. wnioskodawczyni nie zna. W dniu 5 marca 2001r. w Spółdzielni Mieszkaniowej "A" złożone zostało oświadczenie w sprawie ugody pozasądowej w wyniku której A. A. zrzekł się w całości prawa do wkładu związanego z prawem do lokalu spółdzielczego przy ul. [...] w G.. Natomiast wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] sygn. akt [...] małżeństwo państwa A. zostało rozwiązane. Z powodu niemożności ustalenia adresu A. A. za granicą postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy ustanowił dla nieobecnego A. A. w toczącym się postępowaniu administracyjnym kuratora. Organ I instancji wyjaśnił także, że zgodnie z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych spełnione zostały wszystkie wymagane prawem przesłanki do wymeldowania, albowiem A. A. utracił uprawnienia do przebywania w lokalu na podstawie oświadczenia w sprawie ugody pozasądowej złożonej w dniu 5 marca 2001r. i opuścił stałe miejsce pobytu w maju 2000r., aktualnego miejsca pobytu nie zdołano ustalić ani we własnym zakresie ani w drodze wywiadu policji. Na powyższą decyzję odwołał się A. A. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając, iż nie był uczestnikiem postępowania administracyjnego, nie został o nim zawiadomiony, ani nie doręczono mu decyzji. Ponadto podał, że w Berlinie przebywa od 1995r. ponieważ prowadzi tam przedstawicielstwo swojej firmy, która jest zarejestrowana w G. przy ul. [...]. W związku z taką sytuacja co tydzień lub dwa tygodnie przyjeżdża do Gorzowa Wielkopolskiego i nocuje w mieszkaniu przy ul. [...], gdzie ma stały kontakt z rodziną. A. A. podniósł także, że żona zna adres do korespondencji, ponieważ w trakcie sprawy rozwodowej na żądanie Sądu i żony przedstawił dokumenty dotyczące swojej działalności gospodarczej, gdzie podany był adres firmy w Berlinie. Ponadto wyjaśnił, że zobowiązania podatkowe reguluje w Urzędzie Skarbowym , gdzie mieści się siedziba jego firmy. Pobyt w Berlinie ma charakter delegacji i nie jest możliwe, aby stanowił on stałe miejsce zamieszkiwania. W Berlinie zameldowany jest na pobyt czasowy. W związku z tymi okolicznościami podniósł, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki do wymeldowania, albowiem nigdy nie opuścił mieszkania na stale. Decyzją z dnia [...] Wojewoda na podstawie art.138 § 1 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960) oraz zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maj 2002r. (Dz. U. z 2002r. Nr 78, poz. 716) po rozpatrzeniu odwołania A. A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu A. A. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że bezspornym jest fakt, iż A. A. nie zamieszkuje w spornym lokalu. Potwierdził to przeprowadzony wywiad środowiskowy. Sam odwołujący się w pozwie rozwodowym potwierdził fakt przebywania na stałe w Niemczech, gdzie pracuje, a każdy przyjazd do Polski wiąże się z dużymi trudnościami. Stąd należało stwierdzić, że centrum życiowe A. A. znajduje się w Berlinie. Natomiast z powodu niemożności ustalenia jego adresu nie został on powiadomiony o toczącym się postępowaniu o wymeldowanie. Z powodu jego nieobecności został ustanowiony kurator, który reprezentował odwołującego w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Ponadto wyjaśniono, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka z art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji. Na niniejszą decyzję A. A. wniósł skargę do sądu administracyjnego. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art.48 § 1 w zw. z art.34 kpa poprzez wyznaczenie przez organ prowadzący postępowanie w I instancji kuratora dla osoby nieobecnej, podczas gdy przepisy nakazują w takiej sytuacji zwrócić się do sądu o wyznaczenie przedstawiciela reprezentującego osobę, której miejsce pobytu nie jest znane. Zaniechanie to doprowadziło do tego, iż osoba wyznaczona jako kurator nie dołożyła należytej staranności, aby przekazać skarżącemu wiadomość o toczącym się postępowaniu Ponadto naruszenie art. 40 § 1 w zw. z art.48 § 1 i w zw. z art.34 kpa poprzez kierowanie doręczeń dla osoby mającej być przedstawicielem skarżącego, a która to osoba była powołana do pełnienia swoich obowiązków niezgodnie z prawem, art.7 i 10 kpa poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego i przyjęcie jako prawdziwych twierdzeń podnoszonych przez E. A., a nie branie pod uwagę w ogóle wyjaśnień złożonych przez skarżącego w odwołaniu, a także naruszenie art.107 § 3 kpa poprzez lakoniczne ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionych przez skarżącego zarzutów oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.15 ust.2ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. poprzez przyjęcie, iż decyzję o wymeldowaniu można wydać stwierdzając tylko to, iż dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego, nie dokonując obowiązku wymeldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona przez A. A. okazała się zasadna. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności stanowiące ustawową przesłankę wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu zawartą w art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego pobytu lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądu administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powyższego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały. W sprawie niniejszej stanowiska byłych małżonków w tej kwestii są odmienne. Organy administracyjne wydając decyzje w niniejszej sprawie wzięły pod uwagę tylko oświadczenia składane przez byłą żonę skarżącego E. A.. Natomiast nie ustosunkowały się do twierdzeń złożonych przez A. A. w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w którym podnosi, że jego centrum życiowe znajduje się w G., gdzie mieszka na stałe i gdzie znajduje się jego firma. Natomiast wyjazdy do Berlina mają charakter służbowy i jest tam zameldowany tylko czasowo. Organ administracji powinien z urzędu przesłuchać świadków tj. sąsiadów i dzieci państwa A. na okoliczność tego gdzie znajduje się centrum życiowe skarżącego. Wprawdzie dla przyspieszenia postępowania rozwodowego skarżący podał, że po wyjeździe do Niemiec w 1995r. zamieszkał w Berlinie, to jednak stwierdzenie to nie może stanowić wystarczającej przesłanki do wymeldowania na podstawie cyt. przepisu. Ponadto kurator ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] dla nieobecnego A. A. w toczącym się postępowaniu administracyjnym nie działał w interesie skarżącego w sposób wystarczający. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, gdzie załączony był pozew rozwodowy powinien zwrócić się do pełnomocnika skarżącego adw. E. G. o udostępnienie adresu i poinformowanie go o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie o jego wymeldowanie z lokalu przy ul. [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów art. 7, 77 i 107 kpa, albowiem organy administracji wydały decyzje bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i dlatego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy dokonać wyczerpujących ustaleń pozwalających ocenić, czy A. A. trwale opuścił lokal. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd na podstawie art. 55 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995r. (Dz. U. Nr 74, poz. 368) w związku z art. 97 § 2 przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwoty 10 zł tytułem kosztów sądowych a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzekł zgodnie z art.152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ W.Długaszewska /-/ R.Słupczyński /-/B.Sokołowska AR