II SA/Po 276/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-04-24

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca wdową, utrzymująca się z emerytury, współwłaścicielka nieruchomości, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, będąca wdową, utrzymująca się z emerytury, która jest jedynym źródłem jej dochodu, oraz współwłaścicielka nieruchomości, której nie może swobodnie dysponować ani wykorzystać jako źródła dodatkowego dochodu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jeśli jej sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca A.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, wskazując na trudną sytuację finansową, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego i utrzymywanie się jedynie z emerytury. Jest współwłaścicielką domu i działki, ale nie posiada oszczędności ani innych wartościowych przedmiotów. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić A.W. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia 1. zwolnić A.W. od kosztów sądowych. 2. ustanowić dla A.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca A.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Oświadczyła, że jest wdową i samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Wskazała, że utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Przedłożyła dowód wypłaty świadczenia z ZUS za luty 2008r. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku nieruchomego podała, że jest właścicielką domu o powierzchni [...] m² oraz działki o powierzchni [...] m² położonych w [...] przy ul. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w połowie jest współwłaścicielką powyżej wskazanej działki oraz w ¾ udziału jest współwłaścicielką przylegającej działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m² (k. 3, 4 akt administracyjnych). Oświadczyła, że nie ma żadnych akcji, obligacji, czy oszczędności oraz wartościowych przedmiotów. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów, sytuacja finansowa skarżącej jest rzeczywiście trudna. Jest osobą samotną, w starszym wieku, zobowiązaną do samodzielnego pokrywania wszystkich swoich bieżących wydatków, w tym do utrzymania domu. Posiada wprawdzie majątek nieruchomy, który co do zasady można wykorzystać jako źródło dodatkowego dochodu. Możliwości te muszą być jednak realne, a skarżąca nie jest jedynym właścicielem tego majątku, co ogranicza swobodne nim dysponowanie. Wysokość uzyskiwanego dochodu powoduje również, że wnioskodawczyni ma ograniczoną zdolność kredytową. Biorąc pod uwagę rzeczywiste koszty rynkowego honorarium adwokata, stwierdzić należy, że przestawiona przez wnioskodawczynię kondycja finansowa wskazuje, że nie ma również możliwości zgromadzenia jakichkolwiek środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że A.W. spełnia przesłanki uprawniające ją do skorzystania z prawa pomocy w całości (art. 246 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić także należy, że zgodnie z treścią art. 249 powyższej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć, Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło