II SA/Po 277/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Miasta na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2016r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] lipca 2015r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Miasta kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Starosta decyzją z [...] lipca 2015 r., znak [...], na podstawie art. 105 §1 K.p.a. oraz art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1-3, art. 141 ust. 2 i 4, art. 142 w zw. z art. 216 ust. 1, art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n." w zw. z §2 ust. 1, §5-7, §9, §10 oraz §14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. Nr 268, poz. 2663) orzekł o: I. zwrocie na rzecz p. M. K. części działki nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu P. (projektowana działka nr [...]), dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta, oznaczonej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do ww. decyzji, jako działka nr [...] o powierzchni [...] m² II. umorzeniu postępowania w stosunku do części działki [...] z arkusza mapy [...] obrębu P. (projektowane działki nr [...]i [...]), dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta, oznaczonej na mapie z projektem podziału, stanowiącej załącznik do ww. decyzji, jako działka nr [...] o powierzchni [...] m² oraz działka nr [...] o powierzchni [...] m², III. zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości - działek gruntu położonych w P. na os. [...], obręb P., arkusz mapy [...], działka nr [...]na działki nr [...] o powierzchni [...] m², nr [...]o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] z wpisem prawa własności na rzecz Miasta, zgodnie z mapą projektu podziału, stanowiącą załącznik do ww. decyzji, IV. nie zobowiązywaniu p. M. K. do zwrotu na rzecz Miasta należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 u.g.n., V. umorzeniu postępowania w stosunku do p. D. B. o zwrot nieruchomości położonej w P. na os. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako obręb P., ark. mapy [...], działka nr [...] (projektowane działki nr [...],[...] i [...]). Powyższa decyzja została zaskarżona w pkt I i IV przez Miasto. W odwołaniu Miasto wskazało, że ustalenia Starosty odnośnie stanu zagospodarowania spornej nieruchomości są wątpliwe z uwagi na treść protokołu oględzin nieruchomości przeprowadzonych 3 stycznia 2014 r., z którego wynika, że działka nr [...] w północnej części jest zagospodarowana kostką brukową drogi wewnętrznej oraz wjazdem do garażu bloku nr 79, 79A, a pozostała część zagospodarowana jest zielenią. Starosta natomiast winien ustalić, kiedy i przez kogo ta działka została zagospodarowana. Ponadto Miasto przywołało orzeczenia sądów administracyjnych wskazujących na fakt, że budowa osiedla mieszkaniowego wiąże się także z budową obiektów towarzyszących. Wojewoda decyzją z [...] marca 2016r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że aktem notarialnym z [...] grudnia 1977 r., Rep. A.I. nr [...] nieruchomość położona w P. oznaczona jako działka nr [...] z mapy [...] obrębu P., objęta księgą wieczystą KW nr [...], stanowiąca poprzednio własność p. Z. K., została sprzedana Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974, Nr 10, poz. 64), pod budownictwo mieszkaniowe wysokie. Natomiast aktem notarialnym z [...] grudnia 1977 r., Rep. A [...] nieruchomości położone w P., stanowiące poprzednio własność p. K. K., oznaczone jako: - działka nr [...] z mapy [...] obrębu P., objęta księgą wieczystą KW nr [...], - działka nr [...] z mapy [...] obrębu P., objęta księgą wieczystą KW nr [...], zostały sprzedane Skarbowi Państwa w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64), pod budownictwo mieszkaniowe wysokie. Organ odwoławczy przyjął, że działka nr [...] położona w P. w obrębie P. na arkuszu mapy [...], objęta księgą wieczystą KW nr [...] odpowiada częściom dawnych parcel katastralnych z P., karty mapy [...]: - nr [...], KW nr [...], - nr [...], KW nr [...], - nr [...], KW P. (pismo Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z 8 lipca 2014 r.). Z powyższego pisma jednocześnie wynika, że działka nr [...] nie powstała z parcel nr [...] i [...]. W oparciu o pismo Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ z 12 maja 2014 r., organ odwoławczy przyjął, że: - działka nr [...] położona w P. na arkuszu mapy [...] obrębu P. o pow. [...] ha, została podzielona na działkę nr [...] o pow. [...] ha, działkę nr [...]o pow. [...] ha, działkę nr [...] o pow. [...] ha oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha, - działka nr [...] o pow. [...] ha oraz działki nr [...],[...],[...],[...] i [...] zostały połączone, a nowa działka otrzymała numer [...], - działka nr [...] o pow. [...] ha przy odnowieniu ewidencji dla obrębu P. otrzymała numer [...], a w wyniku nowych obliczeń otrzymała ona powierzchnię [...] ha, - działka nr [...] o pow. [...] ha została podzielona na działkę nr [...] o pow. [...] ha, działkę nr [...] o pow. [...] ha i działkę nr [...] o pow. [...]ha, - działka nr [...] o pow. [...] ha została podzielona na działkę nr [...] o pow. [...]ha oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha. Na podstawie całości akt zgromadzonych w sprawie organ drugiej instancji ustalił, że p. D. B. wnioskiem z 30 sierpnia 2013 r., skierowanym do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, wystąpiła o zwrot nieruchomości położonej w P. na os. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] z arkusza mapy [...] obrębu P., objętej księgą wieczystą KW nr [...]. O zwrot wskazanej wyżej nieruchomości wystąpił także Pan M. K. wnioskiem z 25 listopada 2013 r. Wojewoda postanowieniem z [...] października 2013 r., wyznaczył Starostę jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu powyższej nieruchomości. Na skutek pisma Zarządu Dróg Miejskich z [...] grudnia 2013 r. organ przyjął, że działka nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu P. znajduje się poza pasem drogowym ulicy i nie stanowi ona drogi publicznej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2013 r., nr 260 ze zm.). Nadto przedmiotowa działka nie jest objęta umowami najmu, dzierżawy czy też użyczenia oraz nie jest przedmiotem bezumownego korzystania (pismo Urząd Miasta - Wydział Gospodarki Nieruchomościami z 18 grudnia 2013 r.). Na działce [...] zlokalizowany jest: 1) wodociąg o średnicy 225 mm z rur PVC, którego inwestorem była Spółka A sp. z o.o. i którego odbiór techniczny miał miejsce 7 marca 2000 r., 2) kanał deszczowy o średnicy 0,315 m z rur PVC (brak danych na temat inwestora i roku budowy), 3) kanał deszczowy o średnicy 0,30 m z rur wipro wybudowany w 2007 r., którego inwestorem był Zarząd Dróg Miejskich (pismo Aquanet S.A. z 19 grudnia 2013 r.). W planie ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta zatwierdzonym przez Wojewodę 22 sierpnia 1975 r., stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa, zatwierdzonego uchwałą nr VII/25/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej z 21 października 1977 r. (Dz. Urz. W.R.N. Nr 14, poz. 110), działka nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu P. oznaczona jest na załączniku graficznym do ww. planu symbolem P, oznaczającym teren koncentracji przemysłu, składów, baz w sąsiedztwie szybkiej kolei miejskiej. Natomiast w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej Poznania nr X/58/11/94 z 6 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Woj. Pozn. Nr 22, poz. 246), który obowiązywał do 31 grudnia 2003 r. powyższa działka położona jest: - w części wschodniej na terenie oznaczonym symbolem II.MA12.ml - teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług podstawowych oświaty, zdrowia, handlu i gastronomii, - w części zachodniej na terenie oznaczonym kt. 1 - Poznański Szybki Tramwaj (pismo Urzędu Miasta - Wydział Urbanistyki i Architektury z 20 grudnia 2013 r.). Organ ustalił, że dla działki zostały wydane pozwolenia na budowę dla realizacji przyłącza wody do budynku mieszkalnego, dla realizacji kanalizacji kablowej dla potrzeb monitoringu wizyjnego na terenie osiedla [...] oraz na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi i lokalami usługowymi przy ul. W. – S. w Poznaniu. Nadto, na działce nr [...] Spółka B sp. z o.o. nie posiada sieci, przyłączy i infrastruktury gazowej (pismo z 18 grudnia 2013 r.). Na działce nr [...] znajduje się podwójna linia kablowa średniego napięcia relacji K-3016/E - MST-3098, która została wybudowana w 2000 r. ze środków Spółki C sp. z o.o. (pismo z 30 grudnia 2013 r.) Miejska Pracownia Urbanistyczna, pismem z 31 grudnia 2013 r., przekazała wypis i wyrys: 1) z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania, zatwierdzonego przez Wojewodę Poznańskiego 22 sierpnia 1975 r., stanowiącego integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Poznańskiego, zatwierdzonego uchwałą nr VII/25/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej z 21 października 1977 r. (Dz. Urz. W.R.N. Nr 14, poz. 110), 2) z planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego osiedli mieszkaniowych P.-N. w dzielnicy P. – S.M., zatwierdzonego zarządzeniem Prezydenta Miasta Poznania nr 18/74 z dnia 30 stycznia 1974 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej m. Poznania nr 3 z 25 lutego 1974 r. Pani D. B. przekazała testament z 1 sierpnia 1990 r., z którego wynika, że p. K. K. powołała do spadku p. M. K. Pan M. K. ograniczył żądanie zwrotu do części działki nr [...] arkusza mapy [...] obrębu P., która stanowiła dawną parcelę [...] z KW nr [...]. Organ ustalił, że Spółdzielnia Mieszkaniowa nie była inwestorem budynku nr [...] na os. [...] ani też nie jest jego administratorem. Natomiast droga wewnątrzosiedlowa jako dostęp do drogi publicznej (ul. S.) przez działkę nr [...], jak również uzbrojenie podziemne, było zrealizowane kosztem Spółdzielni w ramach realizacji całego zadania inwestycyjnego w latach 1995-2005 na przekazanych działkach nr [...] i [...] aktem notarialnym Rep. A [...] z [...] października 1993 r. W dniu 10 kwietnia 2015 r. odbyły się ponowne oględziny nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Biegły rzeczoznawca majątkowy - p. B. W. - sporządziła operat szacunkowy w celu określenia wartości nieruchomości - części działki nr [...] odpowiadającej projektowanej działce nr [...] - w trybie art. 140 u.g.n. Strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do całości zgromadzonych w sprawie materiałów i dowodów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że podstawą prawną jest przepis art. 136 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość uznaje się natomiast za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany art. 137 ust. 1 u.g.n. W myśl art. 216 ust. 1 u.g.n., przepisy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.). Wojewoda uznał, że z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony 30 sierpnia 2013 r., w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, OTK-A 2014/3/31, orzekający że w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, został uznany za niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Oznacza to, że w niniejszej sprawie w pełni znajduje zastosowanie art. 137 ust. 1 u.g.n., określający zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia. O tym, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona i to cel rozumiany bardzo ściśle (wyr. NSA z 28 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1650/99, LEX nr 54429). W sytuacji, gdy cel wywłaszczenia określony jest w decyzji w sposób ogólnikowy, nieprecyzyjny lub bardzo generalny, organ prowadzący postępowanie zwrotowe jest zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki miał być zrealizowany na konkretnej nieruchomości. Owo doprecyzowanie celu wynikającego z decyzji wywłaszczeniowej może nastąpić jedynie w oparciu o analizę dokumentacji, która powstała przed wywłaszczeniem. Dokumenty, dowody, opinie, pisma czy inne dowody, które powstały po dacie wywłaszczenia, nie mogą być same w sobie przydatne dla uszczegółowienia celu konkretnego wywłaszczenia (wyr. NSA z 6 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1462/08, LEX nr 570977). Wojewoda w toku postępowania w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania, tj. część działki nr [...] (projektowana działka nr [...]), stanowiąca część dawnej parceli [...] z KW [...], została wywłaszczona w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64) aktem notarialnym z [...] grudnia 1977 r., Rep. A [...]. Stanowiła ona własność p. K. K. Z postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu z 29 czerwca 2001 r., sygn. akt III Ns 1039/01, przedłożonego przez pełnomocnika wnioskodawcy do akt organu II instancji wynika, że spadek po p. K.K. na podstawie testamentu nabył M. K. w całości. W oparciu o treść wskazanego wyżej aktu notarialnego z [...] grudnia 1977r. Wojewoda ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona pod budownictwo mieszkaniowe wysokie. Jednakże całościowa lektura przywołanego wyżej aktu notarialnego prowadzi do odmiennych wniosków. W myśl § 2 lit. a ww. aktu notarialnego, granice planowanej dzielnicy P. – N. ustalone zostały zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego tej dzielnicy, zatwierdzonym zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta z [...] stycznia 1974 r. Natomiast w myśl § 2 lit. b tego aktu notarialnego, Urząd Miejski, Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu nie wniósł zastrzeżeń do przeznaczenia gruntu rolnego położonego w rejonie P.-N. na cele nierolnicze w związku z planowanym budownictwem mieszkaniowym wysokim i inwestycjami towarzyszącymi w myśl zatwierdzonego planu przestrzennego tego rejonu. Z uwagi na powyższe, w ocenie Wojewody punktem odniesienia dla ustalenia celu wywłaszczenia winien być zatem szczegółowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedli mieszkaniowych P.-N. w dzielnicy P. zatwierdzony zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta z [...] stycznia 1974 r. Z wyrysu powyższego planu, pozyskanego przez Starostę, wynika, że nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania położona była na terenie oznaczonym symbolem GllKsp, oznaczającym garaż - parking dwupoziomowy dla 800 samochodów. W toku oględzin działki nr [...] przeprowadzonych z udziałem stron postępowania ustalono, że obecnie stanowi ona teren niezabudowany, porośnięty zielenią niską, niepielęgnowaną -trawą, mchem i porostami. W części południowej znajdują się dwa dzikie przejścia piesze. W części północnej działki znajduje się fragment utwardzonej kostką brukową drogi wewnętrznej oraz wjazdu do garażu w bloku nr 79, 79A. W tym miejscu znajduje się również betonowa wiata na odpady komunalne, której otoczenie porośnięte jest zielenią pielęgnowaną i ozdobną. W rejonie wjazdu do garaży w bloku nr 79, 79A znajduje się fragment muru oporowego. Natomiast projektowana działka nr [...], do której zostało ograniczone żądanie zwrotu, stanowi teren niezabudowany, porośnięty spontanicznie. Przez działkę przebiega nieutwardzona ścieżka piesza. W części północnej działki znajduje się fragment utwardzonej kostką brukową drogi wewnętrznej z chodnikiem oraz wjazdem do garażu podziemnego po jej północnej stronie, utwardzonych jw. Po północnej stronie drogi znajduje się fragment murowanego krytego boksu na odpady; w tym miejscu znajduje się zieleń pielęgnowana - trawnik, krzewy ozdobne. Nadto droga wewnątrzosiedlowa przebiegająca przez działkę nr [...] była zrealizowana kosztem Spółdzielni Mieszkaniowej w latach 1995-2005 r. w ramach zadania inwestycyjnego wynikającego z decyzji Urzędu Miejskiego - Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] lipca 1989 r., znak [...]. O ile fakt realizacji drogi wewnętrznej zasadniczo mieściłby się w celu wywłaszczenia z uwagi na to, że stanowi ona infrastrukturę towarzyszącą oraz fakt, że jest ona widoczna na wyrysie szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedli mieszkaniowych P.-N. w dzielnicy P., o tyle w niniejszym przypadku została ona zrealizowana z przekroczeniem terminów, o których mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. Natomiast fragment boksu na odpady komunalne oraz zieleń trudno uznać za infrastrukturę towarzyszącą garażowi bądź parkingowi. Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie Wojewody, zarzuty odwołania należało uznać za niezasadne. Zgodnie z operatem szacunkowym sporządzonym 15 czerwca 2015 r. przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego - p. B. W., wartość nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny wynosi [...] zł, natomiast wartość nieruchomości według stanu na dzień zwrotu i cen na dzień wyceny wynosi [...] zł. Doszło zatem do zmniejszenia wartości nieruchomości o [...] zł. Z kolei aktualna wartość nieruchomości określona na podstawie art. 140 ust. 2 u.g.n. wynosi [...]zł. Wojewoda po weryfikacji powyższego operatu szacunkowego z 15 czerwca 2015 r., uznał, że jest on wiarygodnym dowodem. Spełnia wymogi formalne, o których mowa w § 56 i § 57 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Przedmiotowy operat szacunkowy pozostaje nadto aktualny i może zostać wykorzystany w niniejszym postępowaniu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Miasto zaskarżając decyzję Wojewody w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960r, Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Z 2016 Nr 66). Skarżące Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. Miasto nie podzieliło stanowiska Wojewody, zarzucając przyjęcie nieprawidłowej wykładni przepisów art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro jak ustaliły organy orzekające na przedmiotowej nieruchomości planowano wybudowanie parkingu wraz z układem drogowym bezpośrednio obsługujące zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, to uznać należy, że przynajmniej na części zwracanej nieruchomości (wjazd na osiedle [...]), cel został zrealizowany. Inwestorem drogi wjazdowej na osiedle była Spółdzielnia Mieszkaniowa i droga ta istniała już w 1968 r., a wjazd wykonany został sukcesywnie w ramach realizowania inwestycji budowy osiedla [...]. Jak podkreśliła Spółdzielnia ww. piśmie jest to jedyny dojazd z drogi publicznej do wielu budynków mieszkalnych na os. [...]. Strona skarżąca odnosząc się do stanowiska Wojewody dotyczącego braku realizacji celu wywłaszczenia w zakreślonych ustawą terminach, stoi na stanowisku iż w przedmiotowej sprawie, terminy te nie mają zastosowania. W kwestii zachowania terminów z art. 137 ust.1 pkt 1 i 2 u.g.n, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, wedle którego ich bieg w odniesieniu do konkretnej nieruchomości nie może rozpocząć się przed ich wprowadzeniem do porządku prawnego (wyrok NSA z 12 lutego 2014 r., I OSK 1663/12, LEX nr 1449858). Zdaniem strony skarżącej obecny sposób zagospodarowania terenu spornej nieruchomości nie zmienia w żaden sposób faktu zrealizowania celu wywłaszczenia, którym była budowa osiedla mieszkaniowego dzielnicy P. – N. -obecnie osiedle [...]. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa NSA, budowa osiedla mieszkaniowego wiąże się także z budową obiektów towarzyszących, a niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania samego osiedla, celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia. Ponadto infrastrukturę stanowią instalacje podziemne, takie jak linia komunikacyjna, wodociągi, kabel elektryczny, instalacja gazowa, sanitarna, kanały deszczowe. Skarżące Miasto podkreślało, że droga osiedlowa, zieleń osiedlowa jak również infrastruktura techniczna należą do osiedli P. – N. i jako takie stanowią ich integralną część. Ponadto, zdaniem strony skarżącej organy orzekające nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czym uchybił treści art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Starosta nie ustalił bowiem w jaki sposób nieruchomość była zagospodarowana w terminie 7-10 lat od daty przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa oraz kiedy i przez kogo, czym naruszył również przepis art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoją decyzję i powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik Miasta podnosił i wywodził jak w skardze, podkreślając, że celem wywłaszczenia było budownictwo mieszkaniowe wysokie wraz z infrastrukturą i nawet, jeżeli nie na całej działce ten cel został zrealizowany to w istocie przez działkę [...] przebiega główny i jedyny wjazd na tę część osiedla. Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi, podkreślając w szczególności, że cel jakim było wybudowanie parkingu wielopoziomowego nigdy nie został zrealizowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują, czy organy administracyjne, wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718, dalej "P.p.s.a."), sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając przedmiotową sprawę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty naruszają prawo, gdyż zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności ważnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązki określone w art. 7 kpa precyzuje przepis art. 77 § 1 kpa stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Po pierwsze wskazać należy, że w niniejszej sprawie bezspornie nieruchomości położone w P., stanowiące: działkę nr [...], z mapy [...] o łącznej powierzchni [...] ha (KW nr [...]), działkę nr [...] z mapy [...] o powierzchni [...] ha (KW nr [...]) należące do K. K. zostały sprzedane dnia [...].12.1977 r. aktem notarialnym rep. A. I nr [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. (Dz.U. z 1974r. Nr 10, poz. 64) na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe wysokie i inwestycje towarzyszące w dzielnicy P.-N., zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego tej dzielnicy zatwierdzonym Zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 30.01.1974 r. Cena wywłaszczonych nieruchomości z kw nr [...] i [...], stanowiących działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha wyniosła [...] zł. W ocenie Sądu zawarta umowa sprzedaży działek, mimo że z istoty prawa umów oznacza zgodne porozumienie stron co do przeniesienia prawa własności nieruchomości, służyła celom wywłaszczenia i to na cel publiczny. U podstaw zawarcia przedmiotowej umowy sprzedaży działek z 1977r. legły plany zagospodarowania przestrzennego m. P. z 1975 roku, obowiązujące w latach 1975-1994, zatwierdzone przez Wojewodę dnia [...].08.1975 r. stanowiące integralną część planu zagospodarowania przestrzennego województwa poznańskiego zatwierdzonego uchwałą nr XII/25/77 WRN w Poznaniu w dniu 21.10.1977 r. (Dz. Urz. WRN nr 14 z 1977 r. poz. 110), którego aktualność została potwierdzona w wykazie aktów prawa miejscowego (D.Urz. Woj. Poznańskiego nr 4 z dnia 25.06.1985 r.). W planie tym przedmiotowa działka znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem P - teren koncentracji przemysłu, składów, baz w sąsiedztwie szybkiej kolei miejskiej. Natomiast plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych P.-N. w dzielnicy P., zatwierdzony Zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...].01.1974 r. przewidywał, że przedmiotowy grunt znajdował się na terenie oznaczonym symbolem GllKSp - garaż - parking dwupoziomowy dla 800 samochodów (zaplecze motoryzacyjne zespolone z układem drogowym bezpośrednio obsługujące zabudowę mieszkaniową wielorodzinną). Na podstawie zgromadzonych akt sprawy organy ustaliły, że działka nr [...], położona w P., obręb P., arkusz mapy [...] odpowiada częściom dawnych parcel katastralnych z P., karta mapy [...]: nr [...] z księgi wieczystej kw nr[...], nr [...]z księgi wieczystej kw nr [...]i nr [...] z księgi wieczystej P. [...]. Na podstawie map stanu prawnego ustalono, że część działki nr [...] (projektowana działka nr [...]) stanowi część dawnej działki nr [...]. Powyższe oznacza, że zawarto umowę cywilnoprawną, która spełnia cechy nabycia o jakim mowa w art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015r., poz. 1774 ze zm., dalej "u.g.n."). W konsekwencji przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n., dotyczące zwrotu nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), zatem w niniejszej sprawie stosuje się do przedmiotowej działki [...], projektowanej działki [...], do której Pan K. ograniczył swoje żądanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Stosownie do art. 136 ust. 1 u.g.n. nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu (w niniejszej sprawie cel określony w umowie sprzedaży działek), z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ust. 3 tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Istotne jest to, czy nieruchomość była objęta wywłaszczeniem, bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy własność została odjęta na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, czy też przepisów dawnych, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z kolei przepis art. 137 ust. 1 u.g.n. stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z przepisu tego wynika, że zbędność przejętej nieruchomości na cel określony w szczególnej umowie zbycia stanowi materialnoprawną przesłankę do jej zwrotu na rzecz uprawnionego podmiotu. Dlatego w postępowaniu o zwrot nieruchomości konieczne jest jednoznaczne, precyzyjne ustalenie przez organ orzekający rzeczywistego celu wywłaszczenia. Dopiero wtedy możliwe staje się badanie przez organ prowadzący postępowanie, czy cel ten został zrealizowany, czy też nie w aspekcie jego zgodności z celem na jaki nieruchomość została wywłaszczona. W konsekwencji dopiero wówczas powstaje możliwość dokonania prawidłowej oceny zasadności żądania zwrotu nieruchomości. Regulacja ta oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w umowie oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Określone w punktach 1) i 2) terminy 7 i 10 lat stanowią tylko dopełnienie przesłanki zbędności. W razie dokonania pozytywnego ustalenia powyższych przesłanek organ winien wydać decyzję o zwrocie, w przeciwnym razie - o odmowie zwrotu. Z akt sprawy (w szczególności mapy ewidencyjnej projektu podziału nieruchomości – akta adm. I instancji) wynika, że działka nr [...] znajduje się poza pasem drogowym ulicy i nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a Zarząd Dróg Miejskich nie prowadził na wskazanej nieruchomości inwestycji drogowej. Na działce nr [...] znajduje się wodociąg, kanał deszczowy o średnicy 0,315 m z rur PCV i kanał deszczowy o średnicy 0,30 m z rur wipro wybudowany w 2007 r. Odnaleziono następujące decyzje pozwolenia na budowę decyzja nr [...] z dnia [...] 09.2002 r. dla realizacji przyłącza wody do budynku mieszkalnego nr 4 ul. D. w P., decyzję nr [...] z dnia [...] 092006 r. pozwolenia na budowę kanalizacji kablowej dla potrzeb monitoringu wizyjnego na terenie osiedla [...], decyzja nr [...] z dnia [...]10.2006 r. pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi i lokalami usługowy przy ul. W.-S. w P. Nadto na przedmiotowej działce nr [...] zlokalizowana jest podwójna linia kablowa średniego napięcia relacji K-3016/E-MST-3098, która pobudowana została w 2000 r. z nakładów finansowych Enea Operator. Natomiast droga wewnątrzosiedlowa stanowiąca dostęp do drogi publicznej (ulicy S.) przez działkę nr [...], jak i uzbrojenie podziemne było zrealizowane kosztem Spółdzielni w ramach realizacji całego zadania inwestycyjnego w latach 1995-2005 na działkach nr [...] i [...] (akt notarialny z dnia 5.10.1993 r.). Nadto w toku oględzin przedmiotowej nieruchomości działki nr [...] organy stwierdziły, że stanowi ona teren niezabudowany, porośnięty zielenią niską, niepielęgnowaną: trawą, mchem i porostami. W części południowej znajdują się dwa dzikie przejścia piesze. W części północnej na działce fragment utwardzonej kostką brukową ulicy wewnętrznej oraz wjazdu do garażu bloku nr 79,79A. W tym miejscu znajduje się betonowa wiata na odpady komunalne, jej otoczenie porośnięte jest zielenią pielęgnowaną i ozdobną (trawnik, drzewa i krzewy). W rejonie wjazdu do garażu bloku nr 79,79A znajduje się fragment muru oporowego. Następnie w toku oględzin wyodrębnionej po podziale działki [...] organy ustalił, że stanowi ona teren niezabudowany porośnięty spontanicznie chwastami i niepielęgnowanym trawnikiem. Przez działkę przebiega nieutwardzona ścieżka piesza. W północnej części działki fragment utwardzonej kostką drogi wewnętrznej z chodnikiem oraz wjazdem do garażu podziemnego. Po północnej stronie drogi znajduje się fragment murowanego, krytego boksu na odpady. W tym miejscu rośnie pielęgnowana zieleń w postaci zadbanego trawnika i krzewów ozdobnych. Zatem słusznie organy administracji przyjęły, że na tej podstawie można jednoznacznie stwierdzić, że prace polegające na zagospodarowaniu zarówno na budownictwo mieszkaniowe wysokie, jak i garaż - parking dwupoziomowy na 800 samochodów nigdy na przedmiotowym gruncie działki [...] (projektowanej [...]) nie zostały rozpoczęte w okresie 7 lat ani zrealizowane w ciągu 10 lat. Słusznie wskazują organy administracji obu instancji, że wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie istnienia na gruncie sytuacji faktycznej, która wskazuje na niezrealizowanie celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu w dacie złożenia przez byłego właściciela wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.11.1998 r., IV SA 2053). Podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność faktyczna zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej (wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.08.2009 r., sygn. akt I OSK 1138/09). Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu należy oceniać zatem przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości (wyrok NSA z dnia 21.10.1991 r., sygn. akt IV SA 914/91, niepubl.; wyrok NSA z dnia 22.10.1993 r.; sygn. akt SA/Kr477/93, niepubl.; wyrok SN z dnia 07.02.1995 r., sygn. akt III ARN 82/94, publ. OSNP 1995/15/183). Z akt sprawy wynika, że w stosunku do przedmiotowej części nieruchomości tj. projektowanej działki nr [...], arkusz mapy [...], obręb P., cel wywłaszczenia w postaci zagospodarowania na cel zarówno budownictwa mieszkaniowego wysokiego jak i garażu - parkingu dwupoziomowego na 800 samochodów nie został zrealizowany, zatem spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 u.g.n., bowiem w terminach ustawowo przewidzianych nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, ani celu tego nie zrealizowano. Zwrotowi przedmiotowej nieruchomości - projektowanej działki nr [...] chociażby w części, nie stoi na przeszkodzie również fakt, że przez teren tej działki przebiega zrealizowana podziemna infrastruktura związana z obsługą istniejącego osiedla S. B. (wodociągowa, kanalizacji deszczowej, telekomunikacyjna oraz elektroenergetyczna SN). Wielokrotnie prezentowano bowiem w orzecznictwie pogląd, że budowa infrastruktury nie koliduje ze zwrotem nieruchomości, jeżeli ta infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia (wyr. NSA z 20.09.2013r., I OSK 643/12, Lex 1375587). W niniejszej sprawie istniejąca na działce infrastruktura techniczna nie stanowiła celu wywłaszczenia, a powstała jako infrastruktura towarzysząca dla realizacji innego celu, jakim było wybudowanie osiedla wielomieszkaniowego S. B. W tym zakresie argumenty skarżącego Miasta nie zasługują na uwzględnienie, gdyż w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, że celu wywłaszczenia na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury tego osiedla w postaci m.in. ciągów komunikacyjnych, parkingów i innych urządzeń. Celem wywłaszczenia w niniejszej sprawie dotyczącym projektowanej działki [...] była w szczególności budowa garażu i parkingu dla samochodów, a celu tego jak wskazano powyżej nie zrealizowano w ogóle. Na uwagę zasługuje jednak argument skarżącego Miasta dotyczący zrealizowania na części zwracanej projektowanej działki [...] (w jej północnej części) celu wywłaszczenia poprzez wybudowanie z kostki brukowej drogi wewnętrznej stanowiącej, stanowiącej aktualnie jedyny wjazd na osiedle S. B. do bloków 79 i 79A. Z planów szczególnych zagospodarowania tej części miasta wynika, że droga dojazdowa była już pierwotnie w miejscu zaplanowana (k. 228, 227 akt ad. I inst.). Zrealizowano ją kosztem Spółdzielni Mieszkaniowej w latach 1995-2000 w ramach zadania inwestycyjnego wynikającego z decyzji Urzędu Miejskiego – Wydziału Urbanistyki, Architektury, Nadzoru Budowlanego o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] lipca 1989r. Nadto plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zespołu osiedli mieszkaniowych P.-N. w dzielnicy P., zatwierdzony Zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...].01.1974 r., oznaczony symbolem GllKSp - garaż - parking dwupoziomowy dla 800 samochodów, przewidywał wybudowanie na tym terenie zaplecza motoryzacyjnego zespolonego z układem drogowym bezpośrednio obsługującym zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Zasadnie wskazuje zatem skarżący, że w tym zakresie cel wywłaszczenia został osiągnięty poprzez realizację infrastruktury w postaci drogi wewnętrznej. Miała bowiem zgodnie planami zapewnić dojazd (zespolenie) z układem drogowym do planowanego garażu i dwupoziomowego parkingu. Wbrew twemu co podnosi Wojewoda w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych ugruntowany jest także pogląd, że bez wpływu na wynik sprawy jest okoliczność, że cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie wielu lat licząc od daty decyzji o wywłaszczeniu. Istotne jest to, że w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji grunt objęty treścią decyzji o wywłaszczeniu został wykorzystany zgodnie z celem określonym w tej decyzji (wyr. NSA w Warszawie z 28 maja 2002r., I SA 2743/00). Wobec powyższego zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty nie mogą się ostać. W ocenie Sądu północna część działki [...] przeznaczona na drogę wewnętrzną dojazdową, boks na odpady komunalne nie może podlegać zwrotowi. Organ ponownie rozstrzygający sprawę winien dokładnie określić powyższy rozmiary tego fragmentu działki, który spełnia cel wywłaszczenia i także wyłączyć go z działki [...]. Nie podlega bowiem zwrotowi. W tym zakresie nie może zatem ostać się rozstrzygniecie organu I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości z urzędu, którego należy dokonać ponownie w uwzględnieniem wyłączenia części północnej projektowanej działki [...], na której wybudowano utwardzoną kostką brukową drogę wewnętrzną. Okoliczność powyższa wpływa na konieczność ponownego określenia należności wynikających z art. 140 ust. 1 i 4 u.g.n. Zasadnie natomiast przyjęły organy administracji, że wnioskodawca M. K. jest jedynym spadkobiercą przedmiotowej nieruchomości oraz ograniczył żądanie zwrotu części działki [...] - do projektowanej działki [...]. Wobec powyższego należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody, oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, albowiem naruszenie przepisów postępowania regulujących postępowanie wyjaśniające (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.) miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy dotyczącej precyzyjnego określenia realizacji celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości organy wyprowadziły błędne wnioski, czym naruszyła przepis art. 136 ust. 3 u.g.n. Przedstawiony wyżej przez Sąd pogląd prawny organy administracji obowiązane są uwzględnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Organ, w szczególności ponownie ocenią realizacje celu wywłaszczenie w stosunku do północnej części projektowanej działki [...], która wykorzystywana jest na drogę wewnętrzną. Przyjęcie przez organ po ponownym rozpoznaniu sprawy, że ta część działki [...] nie podlega zwrotowi skutkuje także koniecznością dokonania i zatwierdzenia nowego projektu podziału działki [...]. Na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) i c) P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie I wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, jak w punkcie II wyroku.