II SA/Po 2782/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-04-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska, Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, WSA Barbara Koś (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa o rozwód i podział majątku stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawa o rozwód i podział majątku nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, które uzasadniałoby zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie. Rozstrzygnięcie sądu cywilnego w tych sprawach nie jest bezpośrednio związane z przesłankami wymeldowania, a jedynie może stanowić nową okoliczność uzasadniającą ponowienie wniosku o wymeldowanie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wymeldowanie męża z pobytu stałego. Wójt Gminy K. zawiesił postępowanie administracyjne w tej sprawie do czasu rozpatrzenia przez sąd sprawy o rozwód i podział majątku. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia postanowienia o zawieszeniu i kontynuowania postępowania o wymeldowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont WSA Barbara Koś (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 10 zł., tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont
Wojewoda postanowieniem z dnia [...]czerwca 2001 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez B.K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, utrzymał w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia [...].04. 2001r. w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie M.K., męża wnioskodawczyni, z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości G. [...], do czasu rozpatrzenia przez sąd sprawy o rozwód i podział majątku pomiędzy małżonkami.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, M.K. opuścił przed rokiem mieszkanie bez wymeldowania, jednak codziennie tam przebywa. Jednocześnie pomiędzy małżonkami toczy się postępowanie o rozwód i podział majątku. W ocenie Wójta do czasu zakończenia postępowania sądowego uzasadnione jest zawieszenie postępowania administracyjnego ( art. 97 § 1 pkt 4 kpa ).
Organ II instancji wskazał, że w świetle art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenie postępowania dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, które z istoty swojej należy do kompetencji innego organu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone. W niespornych okolicznościach sprawy przedwczesne byłoby ustalenie, że nastąpiła utrata uprawnień i dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 32 z 1984 r ., poz. 174 ze zm. ), czyli że zostały spełnione przesłanki niezbędne do wydania decyzji o wymeldowaniu. Wydanie decyzji w niniejszej sprawie będzie możliwe po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.K wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i kontynuowanie postępowania administracyjnego w celu orzeczenia o wymeldowaniu męża, który już od półtora roku nie mieszka w miejscu zameldowania.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Trafnie – co do zasady – organ II instancji wyjaśnił, że w świetle art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszenie postępowania dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, które z istoty swojej należy do kompetencji innego organu i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone.
W ocenie sądu brak jest jednak podstaw do uznania kwestii, będącej przedmiotem sporu cywilnego, tj. sprawy o rozwód i podział majątku między małżonkami, za zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia, ponieważ nie zachodzi związek pomiędzy tym zagadnieniem, a rozstrzygnięciem o żądaniu wymeldowania, którego istnienie przesądza w świetle powołanego wyżej przepisu o dopuszczalności zawieszenia postępowania.
Wskazać bowiem należy, że zgodnie z brzmieniem pierwszej części przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, do wymeldowania niezbędne było kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu, niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu. Utrata uprawnień do lokalu przez M.K., którego wymeldowania skarżąca się domaga w postępowaniu administracyjnym, była wówczas istotną przesłanką rozstrzygnięcia o wymeldowaniu. Organy orzekające w niniejszej sprawie zobowiązane były zatem poczynić stosowne ustalenia w kwestii istnienia i ewentualnej utraty uprawnień do mieszkania przez B.K i to według stanu na dzień wydania decyzji. Takich ustaleń brak jest w sprawie i w aktach administracyjnych nie ma jakichkolwiek dokumentów dotyczących tych kwestii. Przyszły wyrok orzekający o ewentualnym rozwodzie i podziale majątku nie mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego ( art. 97 § 1 pkt 4 kpa), pozostającego w związku z rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie administracyjnej, gdyż stanowiłby on dopiero nową okoliczność, dającą podstawę do ponowienia wniosku.
Wskazać należy, że przy rozpoznawaniu sprawy jednoznacznego ustalenia wymagać będzie obecnie jedynie kwestia faktycznego opuszczenia lokalu bez wymeldowania przez M. K., z uwagi na skreślenie z dniem 19 czerwca 2002 r. ust. 2 art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn.: Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm. ), do którego odwołuje się przepis art. 15 ust. 2 tej ustawy.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji zgodnie z treścią art. 145 § 1 c/ i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy.
/-/ W. Zygmont /-/M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś
EW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło