II SA/Po 2787/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-01-21
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla stacji telefonii komórkowej może zostać wydana bez uwzględnienia istniejącej zabudowy mieszkalnej w bezpośrednim sąsiedztwie oraz wpływu innych źródeł promieniowania elektromagnetycznego?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla stacji telefonii komórkowej została uchylona, ponieważ organ pierwszej instancji nie uwzględnił w pełni istniejącej zabudowy mieszkalnej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, ignorując istnienie budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej, który nie został naniesiony na mapy ewidencyjne. Ponadto, nie wyjaśniono wpływu bliskości istniejącej linii elektroenergetycznej na rozszerzenie lub spotęgowanie promieniowania elektromagnetycznego, co narusza przepisy k.p.a. dotyczące badania interesów stron i zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję o warunkach zabudowy dla budowy stacji telefonii komórkowej. Mieszkańcy wsi wnieśli odwołanie, zarzucając nieprawidłowe ogłoszenie o zamiarze inwestycji, nieaktualną mapę i negatywny wpływ stacji na środowisko oraz zdrowie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący powtórzyli zarzuty, podkreślając bliskość planowanej stacji do ich domów i potencjalne zagrożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego ze skarżących po 50 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska asesor WSA Edyta Podrazik Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004r. sprawy ze skargi 1) J. K., 2) M.M., 3) J. P., 4) J.Z., 5) M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego ze skarżących po 50,-złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 39 ust. 1, 3, 4 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) na wniosek M. A., działającego z upoważnienia A S.A. z siedzibą w W., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej wraz z przyłączem energetycznym, zlokalizowanej na działce nr [...] w C. K. W sentencji decyzji określone zostały warunki wynikające z miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki zabudowy i zagospodarowania wynikające z przepisów szczególnych i linia zabudowy – 4 metry od granic sąsiednich działek. Zaznaczono też, że stacja bazowa nie będzie oddziaływała negatywnie na środowisko z uwagi na jej niewielką powierzchnię; oddziaływanie pola elektromagnetycznego o wartościach ponadnormatywnych będzie niedostępne dla ludzi i nie ma potrzeby ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mają występować w środowisku oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania (Dz.U. Nr 107, poz. 676) po wybudowaniu stacji należy przeprowadzić pomiary kontrolne rzeczywistego rozkładu wartości średniej gęstości mocy w jej otoczeniu. Nadto uzyskano pozytywne opinie Starosty Powiatowego w K. oraz Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło 26 mieszkańców wsi C. Ich zdaniem sposób ogłoszenia o zamiarze zlokalizowania w ich wsi stacji telefonii komórkowej był nieprawidłowy – nie uczyniono tego na zebraniu wiejskim, lecz ogłoszenia umieszczono w Urzędzie Gminnym oraz w prywatnej firmie "B", bezpośrednio zainteresowanej budową, na której teren mają prawo wstępu tylko osoby w niej pracujące.
Odwołujący się zarzucili, że mapa stanowiąca załącznik decyzji jest nieaktualna i nie ujmuje wszystkich budynków mieszkalnych, a w szczególności budynku położonego najbliżej miejsca zamierzonej inwestycji. Nadto "w bezpośrednim sąsiedztwie działek mieszkańców przebiega linia wysokiego napięcia 110 kW oraz działa stacja transformatorowa 110/15 kW, które są znacznymi źródłami pola magnetycznego na pewno wywołującymi niekorzystny wpływ na otoczenie. Planowana budowa stacji telefonii komórkowej spotęguje oddziaływanie pola magnetycznego i tym samym zwiększy jego szkodliwość".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego gminy C. K. teren projektowanej inwestycji objęty jest jednostką bilansową 1.3.RPH – urządzenia obsługi rolnictwa, istniejąca baza GS.
Dla planowanej inwestycji opracowana została ocena oddziaływania na środowisko, z której wynika, że projektowany obiekt – jako samodzielny – nie stanowi pogorszenia warunków środowiska, nie wpłynie na walory klimatyczne, nie stanowi też uciążliwości. Przewidywany przestrzenny i nadziemny rozkład pola elektromagnetycznego (PEM) o poziomach wyższych od dopuszczalnego jest fizycznie niedostępny dla ludzi. Rysunek przestrzennego zasięgu występowania obszaru o wartościach ponadnormatywnych do projektowanych anten stacji bazowej wyraźnie wskazuje na to, że strefa oddziaływania inwestycji zamyka się zasadniczo w granicach działki inwestorskiej i jedynie nieznacznie wykracza poza jej granice w kierunki działki M. S.
Spełniony też został wymóg poinformowania mieszkańców ogłoszeniem o złożeniu wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, wynikający z przepisu art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o dostępie do informacji o środowisku (Dz.U. Nr 109, poz. 1157).
Zdaniem organu odwoławczego spośród mieszkańców przymiot strony w konkretnym postępowaniu mają jedynie dwaj odwołujący się : W.W. i M. S., których działki oddziela od terenu zamierzonej inwestycji droga dojazdowa do SKR. Ich interes prawny nie został jednak naruszony, skoro inwestycja ta swoim oddziaływaniem nie wkracza na grunty sąsiednie.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skarg wniesionych przez J.K. i M. S. – połączonych do łącznego rozpoznania i wyrokowania. Skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu. W szczególności wyeksponowali fakt naruszenia zwyczajowo przyjętego sposobu powiadamiania mieszkańców wsi o kontrowersyjnej inwestycji, posługiwania się przy wydawaniu decyzji nieaktualną mapą, na której pominięto istnienie budynku skarżącego M.S. . Planowana wieża ma być zbudowana w odległości 26 m od jego domu.
Skarżący podnieśli, że powstanie wieży we wsi "stanowi również zagrożenie zdrowotne, a w przypadku anomalii klimatycznych (huragany, trąby powietrzne) stworzy zagrożenie dla życia związane z runięciem konstrukcji, a poza tym będzie szpecić krajobraz wsi" i spowoduje spadek wartości działek.
Zdaniem skarżących narusza prawo odmowa przymiotu strony właścicielom czterech działek położonych w 50-metrowej strefie ochronnej tylko dlatego, że od działki nr [...] oddziela ich droga.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Ponad argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że "obszar oddziaływania inwestycji na środowisko określa ocena oddziaływania, z której wbrew twierdzeniom skargi nie wynika konieczność ustanowienia 50 metrowej strefy ochronnej".
Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004r. skarżący M.S. i M. M. poinformowali, że jesienią 2002r. inwestycja została zrealizowana.
W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi okazały się uzasadnione, mimo że nie wszystkie zgłoszone tam zarzuty można podzielić.
Umieszczenie kwestionowanych ogłoszeń w Urzędzie Gminnym i w siedzibie firmy "B", w pobliżu której ma zostać zbudowana stacja telefonii komórkowej, spełnia wymóg podania informacji do powszechnej wiadomości w rozumieniu przepisu art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o dostępie do informacji o środowisku (Dz.U. Nr 109, poz. 1157 ze zm.).
W myśl tego przepisu, podanie do publicznej wiadomości następuje w drodze zamieszczenia informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia.
Stosownie do art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 obowiązującej w chwili wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.jedn. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) postępowanie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego inwestora. Wniosek ten powinien zawierać m.in. określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub w razie jej braku na kopii mapy ewidencyjnej obejmującej teren, którego wniosek dotyczy i najbliższego otoczenia tego terenu. Tego wymogu nie spełnia mapa dołączona do wniosku, bowiem nie zaznaczono na niej istnienia budynku mieszkalnego na działce nr [...] należącej do skarżącego M.S. , usytuowanego – według twierdzeń zawartych w odwołaniu i w skardze – w odległości około 26 m od planowanej wieży.
Organ pierwszej instancji w piśmie z dnia [...] maja 2001r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyjaśnił, że budynek mieszkalny usytuowany na działce nr [...] nie został naniesiony na mapy ewidencyjne, ponieważ nie zgłoszono zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Oznacza to świadome ignorowanie istnienia budynku wzniesionego na podstawie pozwolenia na budowę.
Nie można też zgodzić się z zawartym w cytowanym piśmie stwierdzeniem, iż "aktualna mapa terenu wymagana będzie przy opracowywaniu dokumentacji technicznej." Skoro bowiem decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu powinna określać usytuowanie budowli w stosunku do innych obiektów i sąsiednich działek budowlanych, a taka decyzja jest wiążąca dla organu wydającego pozwolenie na budowę lub zatwierdzającego odrębną decyzją projekt budowlany, to w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji te kwestie powinny zostać szczegółowo zbadane. Obowiązek badania interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wynika m.in. z art. 42 ust. 1 pkt5 cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak ustaleń, co do tego, jaka odległość dzieli budynek mieszkalny M.S. od miejsca planowanej stacji. Ogólnie tylko stwierdzono, powołując się na rysunek przestrzennego zasięgu występowania obszaru o wartościach ponadnormatywnych do projektowanych anten stacji bazowej, iż "strefa oddziaływania inwestycji zamyka się zasadniczo w granicach działki inwestorskiej i jedynie nieznacznie wykracza poza jej granice w kierunku działki M.S. ". Nie można zatem sprawdzić rzetelności informacji zawartej w ocenie oddziaływania stacji bazowej na środowisko sporządzonej przez biegłą dr H. A., iż "brak zabudowy mieszkalnej w odległości do 50 m od podstawy wieży". Konieczność zachowania 50-metrowej strefy sanitarnej zdaje się wynikać i z planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak już wyżej wyjaśniono, przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu trzeba uwzględnić usytuowanie działki stanowiącej teren planowanej inwestycji w otoczeniu innych działek. W odwołaniu podano, że w pobliżu zlokalizowane już są nie tylko domy mieszkalne, ale i linie wysokiego napięcia i stacja transformatorowa. Częściowo sygnalizuje ten fakt biegła dr H. A. na str. 7 oceny oddziaływania na środowisko, ale nie wypowiada się, co do tego, czy taka bliskość względem siebie dwóch obiektów – istniejącej linii elektroenergetycznej średniego napięcia i planowanej inwestycji, to znaczy stacji bazowej telefonii komórkowej o wskazanych parametrach – nie wpłynie na rozszerzenie, czy też spotęgowanie promieniowania elektromagnetycznego, a przede wszystkim, czy zabudowa mieszkalna dopuszcza zlokalizowanie obok siebie takich obiektów.
Takie obawy wyrażane były w odwołaniu, ale organ drugiej instancji tej kwestii nie wyjaśnił, czym naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W konsekwencji nie można sprawdzić, czy odmowa przymiotu strony wszystkim odwołującym się poza W. W. oraz skarżącym M. S., w tym skarżącym: J. Z., J. K., J.P. i M. M., była zasadna. Nie wiadomo nawet, jakimi numerami są oznaczone działki tych skarżących i jaka odległość dzieli je od planowanej inwestycji.
Ocena oddziaływania na środowisko, co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznaje, że nie stanowi pogorszenia warunków środowiska obiekt "jako samodzielny". Czy istnienie w pobliżu miejsca lokalizacji przedmiotowej inwestycji linii elektroenergetycznej zwiększy uciążliwości oraz zasięg oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie, nie graniczące z ta inwestycją – także nie zostało wyjaśnione.
Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a, c cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Zrealizowanie inwestycji, którego nie można przeoczyć w toku dalszego postępowania czyni bezprzedmiotowym zastosowanie przez Sąd uregulowania zawartego w art.152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska /-/ A.Łaskarzewska
MarK
POUCZENIE
1) Od powyższego postanowienia przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, za pośrednictwem niniejszego Sądu.
Skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego: adwokatem lub radcą prawnym.
2) Strona, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub w części, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, które będzie obejmowało ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być złożony na urzędowym formularzu, który udostępnia się nieodpłatnie w budynkach wszystkich Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz budynku NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło