II SA/Po 28/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] 2008r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/ E. Podrazik /-/ J. Stankowski /-/ A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...].08.2006 r. nr [...] Prezydent Miasta Poznania zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. S. i T. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych przewidzianych do realizacji na dz. nr [...] (obręb [...]) położonej przy ul. [...] w P. (k.31 akt adm.). W dniu 26.02.2008 r. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych wskazanych w decyzji Prezydenta Miasta Poznania z [...].08.2006 r. wniosła E. Sz. (k.40 akt adm.). Skarżąca podniosła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w dniu [...].08.20006 r., tymczasem jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej położonej przy ul. [...] winna była zostać powiadomiona o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Postanowieniem z dnia 03.03.2008 r. Prezydent Miasta Poznania wznowił postępowanie w sprawie (k.44 akt adm.). W dniu [...].08.2008 r. Prezydent Miasta Poznania działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) wydał decyzję nr [...] (k.108 akt adm.) odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych przewidzianych do realizacji na dz. nr [...] położonej przy ul. [...]. Uzasadniając wydaną decyzję organ I instancji wskazał, że w myśl art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Na tej podstawie skarżąca wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Tymczasem, jak wskazał organ I instancji w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę organ ustalił adresy zamieszkania, stron postępowania na podstawie aktualnej Bazy Ewidencji Gruntów ZGiKM Geopoz. Adres wnioskodawczyni również ustalono w oparciu o dane zawarte w tej bazie i na tak ustalony adres dokonano doręczenia skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego i doręczono decyzję w sprawie pozwolenia na budowę. Decyzja ta z dniem 09.09.2006 r. stała się ostateczna. Organ wskazał też, że w myśl art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 tej ustawy (m.in. właściciel) są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Skoro więc obowiązek aktualizacji tych danych ciążył na samej skarżącej, i nie wywiązała się ona z ciążącego na niej obowiązku, to jednocześnie nie może ona skutecznie podnosić, iż nie brała ona udziału w postępowaniu w spawie pozwolenia na budowę bez własnej winy. Bowiem to zaniedbanie skarżącej, spowodowało, iż korespondencję doręczano na nieaktualny adres. W tych okolicznościach stwierdzono brak podstaw – wymienionych w art. 145 § 1 oraz art. 145a kpa – uzasadniających uchylenie ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniosła E. Sz. (k. 58 akt adm.) wyjaśniając, że organ dokonał błędnych ustaleń, bowiem skarżąca 02.01.1989 r. zameldowała się w P. przy ul. [...] i zamieszkuje pod tym adresem do dnia dzisiejszego. Skarżąca wskazała tez, że nigdy nie zamieszkiwała w P. przy ul. [...], a na ten adres skierowano ostateczną decyzję z [...].08.2006 t. (k.35 akt adm.). Po rozpatrzeniu odwołania E. Sz. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...].11.2008 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż w myśl art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ wskazał, że dane osobowe skarżącej zawarte w ewidencji gruntów są obarczone błędem, gdyż jak wynika z ustaleń poczynionych w toku postępowania, w myśl tych danych skarżąca zamieszkuje przy ul. [...] w P . Nie stwierdzono jednoznacznie na jakiej podstawie dokonano tego wadliwego wpisu. Ustalono jednak, że wadliwy wpis był bezpośrednią przyczyną kierowania do skarżącej korespondencji na niewłaściwy adres. Pozbawienie skarżącej udziału w tym postępowaniu nastąpiło również wskutek działań organu I instancji, który pomimo adnotacji doręczyciela, iż "adresat (tj. E. Sz.) nie mieszka pod wskazanym adresem " – (k.25 akt adm.) nie podjął działań celem ustalenia prawidłowego adresu skarżącej. Stwierdzając więc, zaistnienie przesłanek wznowieniowych na gruncie rozpoznawanej sprawy organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego uznano, że decyzja badana we wznowieniowym postępowaniu jest wadliwa formalnie – w zakresie braku udziału skarżącej w pierwotnym postępowaniu, a prawidłowa pod względem zgodności z normami prawa materialnego. We wznowionym postępowaniu skarżąca brała udział, a podnoszone przez nią zarzuty, w następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie znalazły potwierdzenia. W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniosła E. Sz., podnosząc, że nie została powiadomiona o toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Organ II instancji stwierdził, ze postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę przeprowadzono z naruszeniem art. 9 i 10 kpa, a mimo to podtrzymał wydaną przez Prezydenta Miasta Poznania decyzję. Skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że pod aktualnym adresem zamieszkuje od 02.01.1989 r. Po zwrocie wysłanej do niej w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę korespondencji rzeczą organu I instancji było więc podjęcie działań prowadzących do ustalenia prawidłowego adresu, celem dokonania skutecznego doręczenia . Skarżąca podniosła też, że Wojewoda w żaden sposób nie odniósł się do kwestii naruszenia w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2006 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W ocenie E. Sz. budynek gospodarczy wzniesiony na nieruchomości przy ul. [...] nie spełnia wymogów wynikających z treści tego przepisu. W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że ściana równoległa budynku gospodarczego, przylegająca do jej budynku wykracza o 1m, natomiast jego wysokość o 2m. W ocenie skarżącej nie można też podzielić stanowiska jakoby pobudowany na tym budynku komin miał charakter dekoracyjny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na tym, że sąd rozpoznając sprawę bada, czy do ustalonego stanu faktycznego organy zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa normującym zasady postępowania, a jeżeli tak, to czy uchybienie takie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Działając przy tym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2002.153.1270. ze zm., dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a postanowieniem z dnia 03.03.2008 r. Prezydent Miasta Poznania postępowanie w tej sprawie wznowił. Kwestią sporną pozostaje natomiast treść rozstrzygnięcia Wojewody i poprzedzającej go decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie ziściły się, bowiem przesłanki uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego wyznacza art. 149 § 2 kpa, w myśl którego istotą tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie w którym zapadła ostateczna decyzja, było dotknięte jedną z wad wskazanych w art. 145 § 1 lub czy na gruncie rozpoznawanej sprawy zaistniała przesłanka o której mowa w art. 145a § 1 kpa, a następnie w razie pozytywnych w tym zakresie ustaleń, rozstrzygnięcie zakończonej ostateczną decyzją sprawy co do istoty. W myśl art. 151 §§ 1 i2 kpa organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania, określonego w art. 149 § 2 kpa - w zależności od okoliczności konkretnej sprawy - wydaje decyzję, w której: a. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej – gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo b. uchyla decyzję dotychczasową - gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, albo c. stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji - gdy w wyniku wznowienia postanowienia nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa. W niniejszej sprawie, organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie występuje, żadna z podstaw do uchylenia decyzji – o której mowa w art. 145 § 1 lub art. 145a kpa – i w tej sytuacji, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z [...].08.2006 r. Wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa następuje, bowiem w sytuacji gdy organ ustali, że nie występuje żadna z przesłanek wznowienia postępowania, a w konsekwencji brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Jak wynika natomiast z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewoda doszedł do odmiennych niż organ I instancji wniosków. W toku postępowania wyjaśniającego organ II instancji stwierdził bowiem, że skarżąca w istocie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W ocenie Wojewody w wyniku tego wznowionego postępowania zapaść mogłaby jednak wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści dotychczasowej decyzji ostatecznej. Swoje stanowisko, w opisanym powyżej kształcie, Wojewoda powołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 kpa. W świetle powyższego wydanie przez Wojewodę decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wskazuje na wewnętrzną sprzeczność sentencji zaskarżonej decyzji z treścią jej uzasadnienia. Z sentencji zaskarżonej decyzji Wojewody wynika, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, a więc podzielił stanowisko organu I instancji, co do braku zaistnienia przesłanki wznowieniowej na gruncie rozpoznawanej sprawy. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika zaś, że skarżąca w istocie nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu, co oznacza ,że zaistniała podstawa wznowieniowa, jednak w wyniku wznowienia zdaniem tego organu mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca dotychczasowej. Tymczasem, motywy pisemne decyzji powinny być odzwierciedleniem rzeczywistych racji decyzyjnych, a uzasadnienie prawne decyzji polegać winno na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazane w zaskarżonej decyzji motywy uzasadnienia w żadnym razie nie stanowią wyjaśnienia dla zastosowania przez organ odwoławczy art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Powołana, bowiem w motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji argumentacja w rzeczywistości przeczy treści wskazanego w jej sentencji rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach uznać należało, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów kodeks postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6 i art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której sentencja pozostaje w sprzeczności z uzasadnieniem. Stosownie do wytycznych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie i w granicach wytyczonych przez przepisy prawa (art. 6 kpa), przy czym postępowanie należy prowadzić w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 9 kpa). Realizacji tych wymogów nie stanowi z pewnością wydanie decyzji, której uzasadnienie przeczy wydanemu rozstrzygnięciu. Wynikający, bowiem z art. 6 kpa obowiązek samokontroli przestrzegania prawa, zobowiązuje organ do podejmowania działań w zgodzie z prawem, wytycznym tego przepisu nie odpowiadało natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, bowiem na poparcie wskazanego w sentencji rozstrzygnięcia powołano okoliczności, w istocie przeczące jego trafności. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy będzie miał na względzie rozważania zawarte w niniejszym wyroku, w szczególności co do konieczności zastosowania odpowiedniej normy z art. 151§1 bądź §2 kpa, stosownie do poczynionych ustaleń. O zwrocie kosztów orzeczono w pkt. II wyroku na podstawie art. 200 ppsa. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. III sentencji wyroku w oparciu o art. 152 ppsa. /-/E. Podrazik /-/J. Stankowski /-/A. Łaskarzewska