II SA/Po 2807/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-20
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Drzazga, Stanisław Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość położona na obszarze byłego Wolnego Miasta Gdańska, zabudowana na cele mieszkaniowe, podlega nieodpłatnemu przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne błędnie zinterpretowały art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, zawężając jego zakres jedynie do nieruchomości rolnych i gruntowych nadanych w trybie osadnictwa rolnego. Sąd stwierdził, że ustawa ta obejmuje również nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe, położone na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Poznaniu. Prezydent Miasta odmówił, uznając, że nieruchomość nie spełnia warunków ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., która według organu dotyczy wyłącznie nieruchomości rolnych lub zabudowanych na cele mieszkaniowe na Ziemiach Odzyskanych i byłym Wolnym Mieście Gdańsku, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucili błędną interpretację przepisów materialnych oraz naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi 1/ T. B., 2/ A. P., 3/ R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia[...] sierpnia 2002 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 20902 r. nr [...] odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego T. B., A. P. i R. P. w prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej numerem geodezyjnym [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...].
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209). Zdaniem organu I instancji ustawa ta dotyczy wyłącznie nieruchomości rolnych lub zabudowanych na cele mieszkaniowe, położonych na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340 ze zm.), a nieruchomość wnioskodawców nie spełnia tych warunków.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. B., A. P. i R. P. zarzucili organowi błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu praw użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji i jego interpretację wyżej wymienionej ustawy.
T. B., A. P. i R. P. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, a nadto o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) oraz z naruszeniem przepisów art.. 40 kpa, poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji w jednej przesyłce dla trojga skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209), w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 24 października 2001 r. użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340 ze zm.)
1/ zabudowanych na cele mieszkaniowe
2/ stanowiących nieruchomości rolne
przysługiwało roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 wyżej cytowanego dekretu, postanowienia dekretu dotyczą również obszaru byłego Wolnego Miasta Gdańska.
Analizując treść art. 1 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., należy dojść do wniosku, że zakresem przedmiotowym ustawy zostały objęte nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe, albo stanowiące nieruchomości rolne, położone na obszarach określonych jako Ziemie Odzyskane i byłego Wolnego Miasta Gdańska.
Bowiem określenie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. zawarte w tym przepisie", dotyczy części obszaru państwa określonego w dekrecie, a nie charakteru nieruchomości tym dekretem objętych.
Trafnie więc skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji błędną interpretację art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, zawężającą jej zakres jedynie do nieruchomości rolnych i gruntowych nadanych w trybie osadnictwa rolnego.
Na błędną interpretację tego przepisu przez organy administracyjne wskazują też zdaniem Sądu, zmiany w jego treści wprowadzone w art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592) z dniem 16 lipca 2003 r. Ustawodawca tą zmianą w ogóle odszedł od jakiegokolwiek zróżnicowania dotyczącego położenia określonych w przepisach ustawy nieruchomości podlegających przekształceniom własnościowym na obszarze Państwa Polskiego.
Mając na uwadze powyższe, skoro doszło przy wydawaniu decyzji do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 wyżej cytowanej ustawy.
Należy zauważyć, że trafny okazał się także zarzut skarżących o naruszeniu przepisu art. 40 kpa. Zgodnie bowiem z art. 40 kpa, pisma winny być doręczane stronie osobiście, jeżeli nie działa przez pełnomocnika, czy przedstawiciela ustawowego. Doręczenie więc wszystkim skarżącym zaskarżonej decyzji w jednej przesyłce było błędne, chociaż to naruszenie przepisów nie miało wpływu na wynik sprawy.
/-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło