II SA/Po 281/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-07-06
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Małgorzata Górecka, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może zobowiązać inwestora do przedłożenia projektu budowlanego uwzględniającego usytuowanie obiektu zgodne z przepisami technicznymi, jeśli decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała budowę przy granicy działki?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, rozpoznając wniosek o pozwolenie na budowę przy granicy nieruchomości, jest związany ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, która może dopuszczać taką lokalizację. W przypadku wątpliwości co do zgodności projektu z przepisami, organ powinien pouczyć inwestora zgodnie z art. 9 k.p.a. zamiast nakładać obowiązek przedłożenia nowego projektu na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy przepisy techniczne (np. § 12 ust. 6 rozporządzenia) zostały zmienione lub uchylone.Stan faktyczny
Skarżący M. i K. N. ubiegali się o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę sklepu usługowego przy granicy działki. Organ I instancji odmówił, powołując się na naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki i brak przedłożenia poprawionego projektu. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę, kwestionując naruszenie przepisów i nałożony obowiązek przedłożenia nowego projektu. WSA w Poznaniu pierwotnie oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant st.sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi M. i K. N. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę -50,zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu wpisu oraz kwotę 270,-zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Górecka /-/ E. Podrazik /-/ E. Brychcy
II SA/Po 281/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Starosta , na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2000 r. Nr 106 poz. 1071) odmówił skarżącym
M.i K. N. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego – sklepu na działce nr [...] w K .
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż projektowany obiekt miał powstać przy granicy działki nr [...], będącej własnością Gminy K., która w toku postępowania wycofała swoją zgodę na planowaną jego lokalizację. Podstawą wydania przez ten organ decyzji odmownej było stwierdzenie, iż usytuowanie projektowanego obiektu narusza wymogi ustalone w § 12 ust. 4 pkt 2 i § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. 1999 r. Nr 15 poz. 140), w zakresie odległości projektowanej zabudowy od granicy sąsiedniej działki. Organ I instancji wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, skarżący zobowiązani zostali do przedłożenia, w terminie 30 dni, projektu budowlanego, w którym usytuowanie projektowanego obiektu byłoby zgodne z wskazanymi przepisami. Skarżący dokumentacji takiej nie przedłożyli, pomimo wyznaczenia w tym celu dodatkowego terminu, jak również nie dopełnili formalności związanych z przekazaniem Gminie K. w formie darowizny części działki nr [...], w związku z zaproponowaną przez projektanta drugą wersją usytuowania obiektu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyraził również swoją opinię co do możliwości wydania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy wykonalne są wyroki sądu cywilnego na mocy których przedmiotowa działka nr [...] obciążona jest prawem służebności przejazdu i przechodu na rzecz państwa M. , właścicieli nieruchomości władnącej i uczestników niniejszego postępowania.
Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do braku możliwości zatwierdzenia przedłożonego przez skarżących projektu z uwagi na nie zachowanie wymogów określonych w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz nie spełnienie wymogów określonych w § 12 ust. 6 tego aktu. Z projektu budowlanego wynika, iż usytuowanie przedmiotowego obiektu zaprojektowano w taki sposób, że między projektowanym obiektem a granicą działki nr [...] pozostaje pas gruntu o szerokości zmiennej, ale mniejszej niż 1,5 m, co narusza wymogi określone w § 12 ust. 4 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Organ II instancji podkreślił, iż inwestorzy nie wykonali obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...]. Wyjaśnił ponadto, iż wymóg uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości nie stanowił przesłanki wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wytycza ogólne kierunki projektowanej inwestycji, podlegające dalszym szczegółowym ustaleniom, przewidzianym w prawie budowlanym i przepisach o warunkach technicznych, w tym w zakresie usytuowania budowli w stosunku do innych obiektów i sąsiednich działek. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana w dniu [...] przez Burmistrza Miasta i Gminy określa linie rozgraniczające teren inwestycji, nie określa wymiarów projektowanego budynku.
Na decyzję tę skargę złożyli M.i K. N., domagając się jej uchylenia.
Skarżący wskazali na naruszenie prawa materialnego w decyzjach organów obu instancji, przepisu art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stwierdzili, że uprawnienie do kontroli projektu nie może naruszać decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, ani zmierzać do przesunięć obiektu, a na nich nałożono obowiązek przesunięcia i zwężenia obiektu. Wyjaśnili, iż przedłożony przez nich projekt jest zgodny z art. 5, art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 35 ust. 1, art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zaprzeczyli, aby przysługujące im prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało w jakikolwiek sposób ograniczone. Skarżący zakwestionowali nałożenie na nich obowiązku przedłożenia nowego projektu obiektu argumentując, iż wymóg taki nie wynika z wskazanych przez organ przepisów. Wyjaśnili, iż wobec braku naruszenia przez nich art. 35 ust. 1 i 2 ustawy, organ bezzasadnie nałożył na nich wspomniany obowiązek. Skarżący wskazali również na powołanie w decyzji nieobowiązującego przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2004 r. oddalił opisaną wyżej skargę M.i K. N..
Sąd stwierdził, iż przepis art. 35 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu m. in. z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, organ bada kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz bada zgodność projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami w zakresie określonym w art. 5 ustawy Prawo budowlane, a w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w ust. 1 i 2 tego przepisu , może nałożyć na inwestora postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Po jego bezskutecznym upływie może wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie ten tryb został wyczerpany z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Nałożono na skarżących obowiązek przedłożenia dokumentacji projektowej w związku z kwestią odległości od granic działki (§ 12 ust. 4 pkt 2 oraz § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). W dacie orzekania w sprawie nie obowiązywał już przepis ust. 6 § 12 rozporządzenia dotyczący zgody pisemnej właściciela działki sąsiedniej na budowę przy granicy działki. W związku z zarzutami dotyczącymi uznania za uczestników postępowania osób, które w ocenie skarżących nie mają w sprawie interesu prawnego, Sąd wyjaśnił, że wprawdzie w dacie wydania obu decyzji księga wieczysta przedmiotowej działki [...] nie wykazywała obciążenia prawem służebności na ich rzecz, to interes prawny tych osób wynika z faktu dotychczasowego korzystania przez nich z tego prawa, o czym organy obu instancji miały wiedzę z uwagi na aktywny udział w sprawie uczestnika postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M.i K. N. zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego - to jest art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 35 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec nie wykazania naruszeń prawa projektem przedstawionym do zatwierdzenia zwłaszcza wobec treści decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględniającej usytuowanie obiektu przy granicy działki, a także naruszenie prawa procesowego wobec nie ustosunkowania się przez Sąd I instancji do zarzutów strony podniesionych w skardze (art. 133 ppsa) oraz naruszenie art. 6 - 9 kpa gdyż organy administracji nie działały w sprawie w oparciu o przepisy prawa, nie wyjaśniając sprawy w jej całokształcie, a zwłaszcza w aspekcie podnoszonych przez stronę zarzutów.
Wyrokiem z dnia 09.02.2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30.04.2004 r. i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych zarzutach.
W pierwszym rzędzie Sąd I instancji błędnie przyjął, iż postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego możliwe jest zobowiązanie inwestora do przedłożenia we wskazanym w tym postanowieniu terminie dokumentacji projektowej uwzględniającej takie usytuowanie, jakie jest wymagane warunkami technicznymi w zakresie zachowania odległości od granicy działki.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt OSK 786/04 stwierdza się, iż usunięcie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. z przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie normy uzależniającej wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości od wyrażenia na to zgody przez właściciela działki sąsiedniej powoduje, iż sprawy, w których wnioskodawca /inwestor/ zamierza realizować budowę przy granicy z nieruchomością sąsiednią podlegają rozpoznaniu z zachowaniem obowiązujących przepisów ustawowych. Będą tu miały zastosowanie przepisy tzw. prawa sąsiedzkiego.
W wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2001 r. sygn. akt OSA 4/01 wyrażony został pogląd, że właściwą podstawę prawną do dokonania oceny możliwości wydania pozwolenia na budowę przy granicy będzie stanowił przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego.
Pomimo, iż przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez organ architektoniczno-budowlany jest pozwolenie na budowę , a więc rozstrzygnięcie należące do typowych zagadnień z dziedziny prawa administracyjnego materialnego, to jednak unormowań prawnych co do możliwości i warunków udzielenia pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy nieruchomości stanowiącej własność innej osoby niż inwestor należy poszukiwać zarówno w przepisach prawa administracyjnego /ustawy Prawo budowlane/, jak i w przepisach prawa cywilnego /prawa sąsiedzkiego/.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpoznający sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę mając na uwadze, iż w myśl art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, na granicy z którą ma powstać obiekt budowlany, powinien więc rozważyć ją w szczególności świetle przepisów art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego, zawartych w Księdze drugiej - Własność i inne prawa rzeczowe. Przepis art. 140 kc określa treść własności stanowiąc, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Treść tych przepisów wskazuje na to, iż nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, jednakże nie oznacza to, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę, albo że, tak jak to przyjęto w zaskarżonym wyroku, jest związany w taki sposób przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, że w ogóle nie jest możliwe usytuowanie obiektu przy granicy działki.
Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, w związku z treścią obowiązującego w dacie orzekania art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, organ administracji publicznej powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa oraz przepisy konstytucyjne o ochronie prawa własności. W niniejszej sprawie charakterystyczne jest, iż odmówiono udzielenia pozwolenia na budowę przy granicy w zasadzie całkowicie lekceważąc interesy strony wnoszącej skargę kasacyjną. Uznano, bez jakiegokolwiek odniesienia się do okoliczności sprawy, poza tym, iż wcześniej udzielona przez Gminę będącą właścicielem sąsiedniej nieruchomości zgoda stosownie do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego już nie była wymagana, a nadto została przez Gminę cofnięta, że inwestor musi dostosować się do wymogu odsunięcia zamierzonej inwestycji od granicy działki. Za nie mającą natomiast żadnego znaczenia okoliczność uznano natomiast fakt, że w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przedmiotowego obiektu w załączniku określającym warunki zabudowy znalazło się sformułowanie wskazujące na to, że inwestor posiada zgodę Gminy na budowę przy granicy. Takie usytuowanie wskazanego zapisu było wielokrotnie podkreślane przez inwestora w postępowaniu administracyjnym, który twierdził, że stanowi on warunek decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Do kwestii tej Sąd I instancji w ogóle się nie odniósł, pomijając jej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji natomiast, gdy decyzję o warunkach zabudowy wydał organ gminy, który w części tej decyzji wskazuje na to, że budowa ma być przy granicy z nieruchomością tejże Gminy, przy czym wnioskodawca ma zgodę Gminy na budowę przy granicy, jednoznacznie nasuwa się wniosek, że intencją organu wydającego tę decyzję było właśnie ustalenie jako warunku zabudowy zlokalizowanie projektowanego obiektu przy granicy nieruchomości. Stąd zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. także należy uznać za usprawiedliwiony. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do tego, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wytycza jedynie podstawowe kierunki ukształtowania projektowanej inwestycji budowlanej nie przesądza o usytuowaniu przyszłej inwestycji oraz o jej kształcie i nie uwzględnia rzeczywistej treści decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla danej inwestycji. Sąd I instancji błędnie również ocenił dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie zastosowania art. 35 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego, że dopuszczalne było wydanie postanowienia zobowiązującego inwestora do przedłożenia w ocenie organu "prawidłowego" projektu budowlanego, a więc przedstawiającego projektowany obiekt odsunięty od granicy.
Organ, który otrzymał wniosek o wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości, po wyjaśnieniu szczegółowym możliwości uwzględnienia takiego wniosku, powinien wnioskodawcę stosownie do art. 9 kpa pouczyć o tym, że proponowane usytuowanie obiektu budowlanego nie znajduje uzasadnienia. Tak więc to nie art. 35 Prawa budowlanego, lecz art. 9 kpa służy rozwiązywaniu sytuacji dotyczących doprowadzenia do ewentualnej modyfikacji wniosku strony w kwestii usytuowania projektowanego obiektu na działce. Podkreślenia wymaga przy tym, że powołane przez strony argumenty i zgłoszone przez nie dowody oraz materiał dowodowy zgromadzony przez organ orzekający we własnym zakresie, stosownie do art. 77 § 1 kpa i 80 kpa, stanowi podstawę orzekania w sprawie.
Wydając decyzję organ administracji powinien w szczególności mieć na uwadze zasadę ogólną wyrażoną w art. 7 kpa, wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron postępowania. Pozytywnie można zatem rozstrzygnąć wniosek tej strony, która wykaże w toku postępowania, iż budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza zasad współżycia społecznego jak też nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. W niniejszej sprawie natomiast Sąd I instancji jak to słusznie podnosi się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej "skupił się wyłącznie na analizie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie", błędnie przy tym oceniając, że postanowieniem organ architektoniczno-budowlany miał prawo zobowiązać stronę do dostosowania projektu budowlanego do przepisów tego rozporządzenia. Należy także zauważyć, iż wadliwie Sąd I instancji dopuścił do udziału w postępowaniu osoby trzecie, które nie wykazały się w sprawie interesem prawnym.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dotychczasowe stanowiska skarżących oraz Wojewody nie uległy zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 190 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, któremu sprawa została przekazana w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W tej sytuacji należy powtórzyć argumentację prawną zawartą w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.02.2006 r.
Organy administracji w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosowały przepis art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Za błędne należy uznać stanowisko, iż postanowieniem wydanym w trybie powyższego przepisu możliwe jest zobowiązanie inwestora do przedłożenia we wskazanym w tym postanowieniu terminie dokumentacji projektowej uwzględniającej takie usytuowanie, jakie jest wymagane warunkami technicznymi w zakresie zachowania odległości od granicy działki. Organ, który otrzymał wniosek o wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości, po wyjaśnieniu szczegółowym możliwości uwzględnienia takiego wniosku, powinien wnioskodawcę stosownie do art. 9 kpa pouczyć o tym, że proponowane usytuowanie obiektu budowlanego nie znajduje uzasadnienia. Tak więc to nie art. 35 Prawa budowlanego, lecz art. 9 kpa służy rozwiązywaniu sytuacji dotyczących doprowadzenia do ewentualnej modyfikacji wniosku strony w kwestii usytuowania projektowanego obiektu na działce.
Decyzje organów obu instancji w przedmiotowej sprawie wydano w oparciu o przepisy obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Uchylenie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05.03.2001 r. z przepisu § 12 ust. 6 powołanego rozporządzenia, normy uzależniającej wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości od wyrażenia na to zgody przez właściciela działki sąsiedniej powodowało, iż sprawy, w których wnioskodawca zamierzał realizować budowę przy granicy z nieruchomością sąsiednią, podlegały rozpoznaniu z zachowaniem obowiązujących przepisów ustawowych. Powinny mieć tu zastosowanie przepisy tzw. prawa sąsiedzkiego.
Właściwą podstawę prawną do dokonania oceny możliwości wydania pozwolenia na budowę przy granicy z działką sąsiednią stanowił przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego oraz przepisy prawa cywilnego.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpoznający sprawę o udzielenie pozwolenia na budowę mając na uwadze, iż w myśl art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, na granicy z którą ma powstać obiekt budowlany, powinien więc rozważyć ją w szczególności świetle przepisów art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Przepis art. 140 kc określa treść własności stanowiąc, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Treść tych przepisów wskazuje na to, iż nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada, jednakże nie oznacza to, że orzekający w sprawie organ administracji publicznej w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę albo, że jest związany w taki sposób przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, że w ogóle nie jest możliwe usytuowanie obiektu przy granicy działki.
Rozpoznając wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, w związku z treścią obowiązującego w dacie orzekania art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, organ administracji publicznej powinien mieć na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania obywateli wobec prawa oraz konstytucyjne przepisy o ochronie prawa własności. Należało mieć na uwadze zasadę ogólną wyrażoną w art. 7 kpa, wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron postępowania. Pozytywnie można zatem rozstrzygnąć wniosek tej strony, która wykaże w toku postępowania, iż budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza zasad współżycia społecznego jak też nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.
W zaskarżonej decyzji nie rozważono tych aspektów możliwości usytuowania projektowanej inwestycji przy granicy działki sąsiedniej.
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy może mieć treść decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą skarżący wystąpili o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ustalone w decyzji, wiążą organ wydający pozwolenie na budowę. Jeżeli więc w decyzji jako jeden z warunków zabudowy ustalono możliwość usytuowania planowanego obiektu przy granicy z działką sąsiednią, to organ architektoniczno-budowlany jest takim postanowieniem związany.
Pod tym kątem należało dokonać szczegółowej analizy treści decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] numer [...], która jest podstawą projektu budowlanego z lutego 1999 r. i wniosku skarżących w niniejszej sprawie. Wojewoda nie rozważył należy, czy intencją organu wydającego tę decyzję było ustalenie jako warunku zabudowy zlokalizowanie projektowanego obiektu przy granicy nieruchomości.
Jednak przed dokonaniem wymienionej wyżej analizy organ powinien był uzyskać – od skarżących bądź Burmistrza Gminy i Miasta – oryginał lub uwierzytelniony odpis decyzji z dnia [...] i jej załączników. Kserokopia tejże decyzji dołączona do projektu budowlanego budzi bowiem poważne wątpliwości, szczególnie jej załącznik nr 2. Załącznik ten – w którym znajduje się zapis o zgodzie na budowę przy granicy działki – nie został podpisany przez osobę wydającą decyzję (burmistrza M.W.), ma numer sprawy inny niż sama decyzja, numer ten częściowo wpisano ręcznie, treść załącznika, jego układ graficzny i czcionka są identyczne jak załącznika nr 2 do decyzji Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] numer [...]. Podobne wątpliwości budzi załącznik graficzny decyzji.
Organ odwoławczy nie wyjaśnił powyższych wątpliwości, a także pominął w ogóle zapis o zgodzie na zabudowę w granicy działki.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 35 ustawy Prawo budowlane, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W tych okolicznościach należało uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda wyjaśni i rozważy okoliczności omówione szczegółowo powyżej i stosownie do poczynionych ustaleń rozstrzygnie sprawę.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, przy czym koszty zastępstwa adwokackiego ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ M. Górecka /-/ E. Podrazik /-/ E. Brychcy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło