II SA/Po 282/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności i odsetek z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia 1. ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną wymagającą okresowej opieki i częściowej pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Podał, że jest całkowicie niezdolny do pracy. Uzyskuje bardzo niskie dochody, zatem domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne i odrębne gospodarstwo domowe od 2001r. Skarżący oświadczył, że jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rentowe w wysokości [...]zł brutto miesięcznie ([...] zł netto). Dysponuje mieszkaniem o powierzchni 20,46 m² w P. na podstawie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Wskazał, że od stycznia 2012r. mieszka tam 5 osób. Podał, że nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię zaświadczenia ZUS z 29 marca 2012r., z którego wynika, że aktualnie pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł brutto miesięcznie oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. Ze świadczenia potrącane są alimenty w kwocie 291,18 zł oraz zaliczki na ubezpieczenie zdrowotne i podatek dochodowy. Do wypłaty pozostaje dla niego kwota w wysokości 595,26 zł miesięcznie. Nadto dołączył kserokopię orzeczenia komisji lekarskiej ZUS z [...] marca 2012r. ustalającej, że jest całkowicie niezdolny do pracy do 2016r. oraz niezdolny do samodzielnej egzystencji do 2013r. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wysokość realnie otrzymywanych środków z ubezpieczenia społecznego wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego swojego utrzymania. Stan zdrowia ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Wspomaga się zasiłkami z pomocy społecznej. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska