II SA/Po 2834/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz adwokata A. I. kwotę 240 ( dwieście czterdzieści ) zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JF 4/II SA/Po 2834/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...]działający z upoważnienia Rady Gminy w Ż. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]sierpnia 2002 r., odmówił przyznania J.R. zasiłku celowego oraz okresowego na potrzeby bytowe, zakup lekarstw i opału. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja została stronie doręczona w dniu 30 sierpnia 2002 r., 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 13 sierpnia 2002 r., stąd odwołanie złożone w dniu 1 października 2002 r. uznać należy za wniesione z uchybieniem terminu. Kolegium wyjaśniło ponadto, że strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, w którym uprawdopodobniłaby, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie J. R. wniósł o jego uchylenie oraz o przyznanie i wypłacenie wnioskowanych świadczeń. Skarżący wyjaśnił, iż przesyłki listowe zawsze były przez niego kierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. listem zwykłym i jak dotąd zawsze docierały do adresata. Wskazując, że na odwołaniu zamieszczona jest data 31 sierpnia 2002 r. skarżący wyjaśnił, iż właśnie w tym dniu odwołanie sporządził w wysłał, wrzucając przesyłkę listową do skrzynki na poczcie głównej w Ż. wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. J.R. wyjaśnił ponadto, że w sprawie rozpatrzenia odwołania oraz wyznaczenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego kontaktował się w dniach 15 i 16 września 2002 r. telefonicznie z pracownikiem Ośrodka, po czym zaniepokojony złożył ponownie odwołanie w dniu 1 października 2001 r., tym razem bezpośrednio w organie odwoławczym. Zdaniem skarżącego jego odwołanie wpłynęło do Ośrodka, lecz tam przesyłka listowa zaginęła. W uzupełnieniu złożonej skargi pismem z dnia 24 grudnia 2002 r. skarżący oświadczył, iż odwołanie złożył w terminie, co w sposób należyty udokumentował. Pismem z dnia 13 marca 2005 r. skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty 25.000 zł tytułem kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, co oznacza, iż sąd administracyjny może zaskarżone postanowienie wzruszyć tylko wówczas, gdyby przy jego wydaniu doszło do naruszenia prawa, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie zaskarżone postanowienie wydane zostało z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Stosownie do art. 129 §2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, która o sposobie zaskarżenia została pouczona w jej uzasadnieniu decyzji. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji jest więc zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno być przy tym poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 §2 k.p.a. Rozpoznając skargę J. R. Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych sprawy w sposób jednoznaczny wskazuje, iż przedmiotowe odwołanie strona skarżąca wniosła z uchybieniem terminu, o terminie i sposobie wniesienia odwołania była pouczona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, a zaskarżone postanowienie wydane zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 58 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie niesporna jest data doręczenia skarżącemu decyzji I instancji, co nastąpiło 30 sierpnia 2002 r. (pocztowy dowód doręczenia). Niesporne jest wobec tego także i to, że 14-dniowy termin do złożenia odwołania mijał z dniem 13 września 2002 r. W korespondencji załączonej do odwołania złożonego w organie odwoławczym w dniu 1 października 2002 r., jak również w treści złożonej skargi, skarżący wyjaśnił, iż odwołanie wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie zasiłku wysłał drogą pocztową, wrzucając przesyłkę listową kierowaną listem zwykłym do skrzynki pocztowej. Wobec nie odnotowania przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Ż. wpływu odwołania od decyzji z dnia 30 sierpnia 2002 r., a zgodnie z oświadczeniem Kierownika tego Ośrodka, każda wpływająca korespondencja jest rejestrowana w książce korespondencji tego Ośrodka, podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy i kiedy skarżący wysłał przedmiotowe odwołanie. Zgodnie z art. 57 §5 k.p.a. termin uważa się w szczególności za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej, w takim wypadku decyduje data stempla pocztowego zamieszczonego na kopercie, w której przesyłka pocztowa została nadana. Skarżącego obciążał obowiązek wykazania zarówno wysłania odwołania, jak i dokonania tej czynności w ustawowym terminie 14 dni od daty doręczenia mu decyzji organu I instancji. W niniejszej sprawie dowodów na powyższą okoliczność skarżący nie przedstawił, brak jest bowiem nie tylko dowodu na okoliczność daty wysłania przesyłki, ale także dowodu, że przesyłka ta została wysłana z zachowaniem wskazanego terminu. Skarżący, jak wynika z akt sprawy oraz z licznych odnotowanych w tut. Sądzie spraw, jest osobą która od lat korzysta z środków pomocy społecznej i niejednokrotnie zaskarżał rozstrzygnięcia podejmowane przez organy administracji publicznej orzekające w jego sprawach, co sam przyznaje. Można więc przyjąć, że powinien orientować się, jakie skutki wiążą się z uchybieniem terminu i jak ważne dla strony jest posiadanie dowodu złożenia odwołania. Zważyć należy, iż nadając przesyłkę zwykłą, strona przyjmuje na siebie ryzyko niemożności skutecznego wykazania faktycznej daty nadania odwołania. Bezspornym dowodem byłby dowód nadania przesyłki poleconej, ale z tej możliwości skarżący nie skorzystał, choć w świetle znanej Sądowi sytuacji materialnej skarżącego zrozumiałym jest korzystanie przez niego z tańszej formy doręczania korespondencji. Skoro skarżący nie dysponuje pocztowym dowodem nadania odwołania ani żadnym innym dowodem wskazującym na to, czy i kiedy odwołanie złożył, i jednocześnie w aktach sprawy znajduje się pismo Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. z dnia [...] października 2002 r., w treści którego wyjaśniono, iż przedmiotowe odwołanie do Ośrodka nie wpłynęło, co potwierdza brak wpisu w książce korespondencji, w której rejestrowana jest każda wpływająca korespondencja (karta 29 akt administracyjnych), to przyjęcie za datę złożenia odwołania daty jego wpływu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznać należy za prawidłowe. Ma to ten skutek, że zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu i przyjmujące, że odwołanie złożono w dniu 1 października 2002 r., prawa nie narusza. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W badanym przypadku skarżący konsekwentnie wywodził, iż odwołanie złożył w ustawowym terminie, stąd prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w istocie nie złożył. W tych okolicznościach organ odwoławczy nie był zobligowany do badania, czy do uchybienia terminu doszło z winy strony i czy zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu. Zważyć przy tym należy, iż brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia i niezależnej od strony przeszkody. Wyjaśnić także należy, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 §1 k.p.a). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, stąd zarówno ten organ jak i Sąd w ramach przedmiotowej sprawy nie dokonali merytorycznej oceny decyzji organu pierwszej instancji z dnia 30 sierpnia 2002r. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z §18 ust. 1 pkt 1c) oraz §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). Wobec oddalenia skargi Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu wraz z odsetkami, bowiem zgodnie z art. 200 wskazanej ustawy zwrot kosztów dla skarżącego ma miejsce w przypadku uwzględnienia skargi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Stankowski /-/ M. Dybowski