II SA/Po 2839/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-10-25
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Małgorzata Górecka, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy, opierając się na niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie wyjaśniając precyzyjnie na czym polega ta niezgodność i pomijając zapis o możliwości lokalizacji nieuciążliwych miejsc pracy?Ratio decidendi
Organ administracji stwierdzając nieważność decyzji nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności – niezbędne jest wykazanie na czym w danym przypadku polega wada decyzji. W sytuacji, gdy organ nie ustalił precyzyjnie, na czym polega niezgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, dopuszcza się naruszenia prawa materialnego. Ponadto, organ powinien uwzględnić zapis planu dopuszczający lokalizację nieuciążliwych miejsc pracy.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy ustalającej warunki zabudowy dla rozbudowy zakładu, powołując się na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący zarzucił, że organ powołał się na nieobowiązującą ustawę, pominął zapis o możliwości lokalizacji nieuciążliwych miejsc pracy oraz że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, gdyż na jej podstawie wydano pozwolenie na użytkowanie obiektu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Protokolant sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek z [...] 08.2002 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy istniejącego zakładu o budynek pomocniczy na działce nr [...] przy ul. [...] w S. - stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy T. powołując się na przepis art. 127 § 2 i 3, 156 § 1 pkt 7, 157 i 158 kpa oraz na podstawie art. 41, 42i 43 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 z późn.zm.).
Odwołujący – A. K. prowadzący Zakład Piekarniczo-Cukierniczy "A" złożył wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpoznanie sprawy, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z [...] .W uzasadnieniu odwołania zarzuca, że organ powołał się na przepisy nieobowiązującej w dacie orzekania ustawy z 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, akcentuje także, że skarżona decyzja Wójta wywołała nieodwracalne skutki, bo na jej podstawie ostatecznie prawomocnie wydano pozwolenie na użytkowanie obiektu.
Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 127 § 2 i 3, 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 7, art. 157 i 158 kpa oraz z powołaniem na przepis art. 41, 42 i 43 ustawy z dnia 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 z późn.zm.) utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję Kolegium z [...] r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy T. nr [...] z [...]. W uzasadnieniu podano, że brak przesłanek przemawiających za uchyleniem własnej decyzji z [...] r. Odnosząc się do zarzutów odwołującego wskazano, że decyzję wydano na podstawie obowiązujących przepisów ustawy z 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Dalej wskazano, że decyzja organu I instancji z [...] r. dotyczyła wyłącznie zabudowy związanej z zakładem produkcyjnym, to nie może być mowy o zgodności takiej zabudowy z przeznaczeniem tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe. Ponadto samo zrealizowanie zabudowy nie przesądza jeszcze tego, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki. Ostatecznie podnoszony przez odwołującego społeczny wymiar sprawy nie stanowi kryterium brane pod rozwagę według przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Skargę od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. wniósł A. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący argumentuje, że wydana decyzja została wydana w oparciu o niewłaściwą ocenę stanu faktycznego polegającą na zawężeniu oceny planu zagospodarowania przestrzennego i jego treści. Skarżący podaje, że uzasadnienie zaskarżonych decyzji pomija dalsze określenie planu zagospodarowania, który precyzuje możliwość zabudowy o dopuszczenie nieuciążliwych miejsc pracy. Wskazuje, że plan zagospodarowania przestrzennego z 1992 r. nie precyzuje dla terenów proporcji ilościowej pomiędzy obiektami mieszkalnymi, a usługowymi z nieuciążliwymi miejscami pracy. Dalej podaje, że w niniejszej sprawie nie miało miejsca rażące naruszenie prawa w toku wydawania decyzji przez Wójta Gminy [...] z uwagi na przepis art. 156 § 2 kpa ,który stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki. Zdaniem skarżącego taka sytuacja zachodzi ponieważ na podstawie decyzji [...] r. zalegalizowano prace budowlane, a następnie starosta p. wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podając, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. nastąpiło z urzędu, po zawiadomieniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta, natomiast argumenty skarżącego nie są przekonywujące.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępnie należy wskazać, że podstawą wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy T. z [...] r. mogą stanowić przepisy art. 156 § 1 kpa. Wszczynając z urzędu postępowania, organ doszedł do wniosku, że ostateczna decyzja Wójta Gminy jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Przepis ten mówi, że organ administracji publicznej, stwierdza nieważność decyzji, która: (pkt 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W takim przypadku należy ustalić jaki przepis prawa materialnego sprawia, że decyzja jest nieważna. W zaskarżonej decyzji z [...] r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze słusznie powołuje przepisy ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 z późn.zm.). Ustawa ta obowiązywała od 1.07.1995 r. do 10.07.2003 r., a następnie została zmieniona z dniem 11.07.2003 r. przez ustawę z 27.03.2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717). Ustawa zmieniająca w art. 85 stanowi jednak, że do spraw wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wszczęcie niniejszej sprawy nastąpiło na skutek złożonego pisma z [...].08.2002 r., mają więc do niniejszej sprawy zastosowanie, tak jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przepisy ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 43 cyt. ustawy stanowi, że nie można odmówić warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zastrzeżeniem art. 2 ust. 2.
Rację ma skarżący w tej części swojej argumentacji, w której zarzuca, że organ administracyjny pominął w swej analizie dalszy zapis planu zagospodarowania, który precyzuje możliwość zabudowy o dopuszczeniu nieuciążliwych miejsc pracy. W tym miejscu należy podać, że z mapy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy T. przedmiotowa działka zapisana jest w strefie 9 MNp, która to strefa jak wynika z opisu odpowiada określeniu pozycji 1 MNp. Zgodnie z opisem określono ten teren jako "teren istniejącego adaptowanego i wyznaczonego do uzupełnienia budownictwa jednorodzinnego w zarysie uzasadnionym ekonomicznie do wykorzystania istn. i projektowanego uzbrojenia technicznego. W miarę wydzielania działek istn. ogródki przydomowe przenieść na teren wydzielony poza osiedle. Przy zabudowie jednorodzinnej możliwość miejsc pracy nieuciążliwych dla otoczenia. Nowe wyznaczone tereny zabudowy jednorodzinnej położone poza granicami opracowania planu szczegółowego, wymagają przed wydzieleniem działek, sporządzenia brakującego planu" - koniec cytatu. Powyższy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy T. jest zatwierdzony uchwałą Rady Gminy nr XXX/148/92 z dnia [...].12.1992 r. (opubl. w Dz. Urzęd. Woj. P. Nr 1 z 1993 r. poz. 5). Organ wydając decyzję stwierdzającą nieważność nie wyjaśnił na czym jego zdaniem polega wada decyzji Wójta Gminy z [...] r. ograniczając się tylko do stwierdzenia o istniejącej niezgodności z tym planem. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.10.1999 r. I SA 8/98 - Lex nr 47276 wyraźnie wskazano, że organ administracji stwierdzając nieważność decyzji nie może ograniczyć się do stwierdzenia, że istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności - niezbędne jest wykazanie na czym w danym przypadku polega wada decyzji. Nie ustalenie przez organ I instancji na czym konkretnie polega wada decyzji skutkuje tym, że organ dopuścił się naruszenia prawa materialnego, a szczególnie przepisu art. 41, 42 i 43 ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Nie ma racji skarżący twierdząc, że z uwagi na przepis art. 156 § 2 kpa nie można stwierdzić nieważności decyzji z uwagi na jej nieodwracalne skutki prawne. Jak wielokrotnie wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny nieodwracalne skutki prawne nie następują w sytuacji, gdy inwestycja została zrealizowana (por. wyrok NSA 23.12.1999 r. IV SA 2144/97 Lex nr 48710). Również aspekty natury społecznej, na które powołuje się skarżący w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie mają znaczenia.
Powyższe argumenty wskazują, że jeden z zarzutów zawartych w skardze okazał się trafny. Istotne wątpliwości Sądu budzi w niniejszej sprawie sposób stwierdzenia przez organ orzekający o niezgodności pobudowanej nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia organu I instancji, że powyższa inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie znajduje poparcia w materiałach zgromadzonych w postępowaniach administracyjnych. Organ orzekający nie ustalił przede wszystkim, czy w świetle prawidłowego brzmienia zapisu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczalne jest lokowanie jakichkolwiek inwestycji poza budynkami jednorodzinnymi, a także czy zamierzenie, którego decyzja Wójta dotyczyła mieści się w kategorii "możliwości miejsc pracy nieuciążliwych dla otoczenia".
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie I wyroku, a na zasadzie art. 200 cyt. ustawy jak w punkcie II, a na zasadzie art. 152 cyt. wyżej ustawy jak w punkcie III.
/-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło