II SA/Po 2841/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia WSA Bożena Popowska Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr) referent-stażysta Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę I-I D.Rzyminiak-Owczarczak jf /-/ P.Miładowski /-/ B.Popowska 4/II SA/Po 2841/03 UZASADNIENIE Decyzją Starosty Powiatowego we W. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w Wydziale Komunikacji tego Starostwa Filia w P. dokonano rejestracji pojazdu marki "URSUS C 335" rok produkcji 1985 o numerze nadwozia [...] i numerze silnika [...] na nazwisko R. R., wydano dowód rejestracyjny seria nr [...], tablice rejestracyjne nr [...] oraz znak legalizacyjny nr [...]. Była to druga rejestracja przedmiotowego pojazdu, który po raz pierwszy zarejestrowany został w Starostwie Powiatowym w Ś. na nazwisko jego poprzedniego właściciela – Z. K., w oparciu o przestawiony rachunek zakupu pojazdu oraz złożone przez wnioskodawcę oświadczenie o zakupieniu ciągnika bez dowodu i tablic rejestracyjnych. W dniu 2 czerwca 2003 r., które do Starostwa Powiatowego we W. wpłynęło w dniu 9 lipca 2003 r., Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej we W. zgłosił sprzeciw od ostatecznej decyzji Starosty Powiatu W. o rejestracji przedmiotowego pojazdu. Prokurator zarzucił wydanie decyzji w sprawie, w której ujawniły się nowe istotne okoliczności faktyczne, a nieznane organowi w dniu rejestracji pojazdu. Wnosząc o wznowienie postępowania w tej sprawie Prokurator poinformował Starostę, iż w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową we W. sygn. [...] ustalono, że numer identyfikacyjny wybity na polu numerowym na obudowie skrzyni biegów tego pojazdu jest numerem nieoryginalnym, wybitym na miejscu nie przewidzianym przez producenta. Prokurator wyjaśnił, iż w toku postępowania, które zostało umorzone, nie zdołano ujawnić oryginalnego numeru silnika, który został zeszlifowany, a z poczynionych ustaleń wynika, że przerobienia numerów dokonano przed zarejestrowaniem pojazdu przez R. R. Uznając, że decyzja Starosty wydana została w sprawie rejestracji pojazdu o przerobionych numerach identyfikacyjnych, które przypisane były do innego pojazdu tej marki, należącego do zidentyfikowanej osoby, Prokurator wystąpił o wyeliminowanie jej z obrotu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. Starosta Powiatu W. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu, jako podstawę wznowienia przyjmując przepis art. 145§1 pkt 8 k.p.a., a decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] maja 2002 r., wydaną w przedmiocie rejestracji pojazdu oraz odmówił jego rejestracji. W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, iż materiały zgromadzone przez Prokuratora w ramach przeprowadzonego postępowania, w tym opinia Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji jednoznacznie dowodzą, iż numery podwozia i silnika zarejestrowanego pojazdu są nieoryginalne i zostały przerobione. Składając odwołanie od tej decyzji R. R. podniósł, iż pojazd zakupił oraz zarejestrował będąc w dobrej wierze, a nadto że zakupił go z ważnym dowodem rejestracyjnym. Wyjaśnił, że z materiałów postępowania prowadzonego przez Prokuratora wynika, że poprzedni właściciel zakupił ciągnik od państwowej firmy, która jak się okazało sprzedała dwa ciągniki o takich samych numerach identyfikacyjnych. R. R. zwrócił się z prośbą o dokonanie rejestracji pojazdu, który jest mu niezbędny w prowadzeniu gospodarstwa rolnego wyjaśniając, że Sąd Rejonowy we W. pojazd oddał mu w depozyt jako osobie godnej zaufania do korzystania, na co przedłożył postanowienie tego Sądu z dnia 24 lipca 2003 r. sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, w całości podtrzymując argumentację w niej zawartą w zakresie konieczności wyeliminowania z obrotu decyzji rejestracyjnej wydanej dla pojazdu niewiadomego pochodzenia. Wykazując zrozumienie dla sytuacji strony Kolegium wyjaśniło, że decyzja o rejestracji wydawana jest w oparciu o dokumenty wskazane w art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, które muszą być zgodne ze stanem faktycznym. Wskazując na uchybienia formalne postępowania prowadzonego przez organ I instancji Kolegium wyjaśniło, iż wadliwie podstawę wznowienia postępowania organ ten wskazał przepis art. 145 §1 pkt 8 k.p.a., zamiast art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego postępowanie wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Kolegium wskazało również, na pominięcie jako podstawy decyzji organu I instancji przepisu art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. Uchybienia te w ocenie Kolegium, wobec prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, nie mają wpływu na wynik sprawy, stąd nie mogą stanowić podstawy do negatywnej weryfikacji decyzji organu I instancji. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. R. wniósł o uchylenie obu decyzji, wskazując na ich krzywdzący charakter wobec znanych organom okoliczności sprawy. Wnosząc o umożliwienie nadania ciągnikowi nowych cech identyfikacyjnych i przekształcając go jako "SAM" przez nabicie nowych numerów skarżący podkreślił, iż zmuszony został dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Powołując się na przedłożone w postępowaniu odwoławczym postanowienie Sądu, skarżący wystąpił na tej podstawie o zalegalizowanie pojazdu. W odpowiedzi na skargę Kolegium w całości podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W przypadku pochodnego nabycia prawa własności, nabywca uzyskuje prawo własności w takich granicach, w jakich przysługiwało ono zbywcy, a nadto nie może uzyskać więcej praw, aniżeli miał poprzednik, w szczególności nie może nabyć własności od osoby, której ta własność nie przysługiwała. W świetle powyższego wskazać należy, iż z uwagi na ujawnione przebicie numerów części przedmiotowego pojazdu skarżący nie jest jego właścicielem lub co najmniej tych jego części, co do których stwierdzono brak oryginalnych numerów identyfikacyjnych. Subiektywne jego przekonanie o prawidłowości transakcji kupna samochodu i powoływanie się na dobrą wiarę przy zakupie są więc bez znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest rejestracja takiego pojazdu (por. wyroki NSA z dnia 10 listopada 1998 r., II SA 1249/98, LEX nr 41 312). Nie ma przy tym znaczenia, że pojazd był już zarejestrowany, gdyż, jak podkreśla się w judykaturze, "nieoryginalność, a więc sfałszowanie numeru nadwozia, powoduje, że dokumenty, w oparciu o które pojazd był uprzednio zarejestrowany, nie stanowiły podstawy do przeniesienia własności samochodu na rzecz skarżącej" (wyr. NSA z dnia 3 września 1998 r., II SA 927/98, LEX nr 41 327; wyr. NSA z dnia 23 lipca 1998 r., II SA 661/98, LEX nr 41 331). Sfałszowanie numeru silnika, nadwozia czy podwozia powoduje, że dokumenty, na podstawie których pojazd został poprzednio zarejestrowany, nie stanowią podstawy do przeniesienia własności samochodu na rzecz nabywcy. Przedłożony przez skarżącego dokument w postaci dowodu rejestracyjnego, który był podstawą zarejestrowania pojazdu, okazał się niezgodny ze stanem faktycznym, gdyż numer silnika jest sfałszowany" (wyr. NSA z dnia 17 czerwca 1998 r., II SA 591/98, LEX nr 41 335). Tymczasem występujący o zarejestrowanie pojazdu obowiązany jest przedstawić dowód jego własności. W takich okolicznościach odmowa rejestracji samochodu wobec braku przesłanek ustawowych jest w pełni uzasadniona i to bez względu na to, które przepisy w sprawie wznowienia postępowania miałyby zastosowanie. W badanym przypadku na etapie wydania decyzji rejestracyjnej na nazwisko skarżącego doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, rejestrację oparto bowiem na podstawie dowodu rejestracyjnego oraz rachunku zakupu, w których to dokumentach zamieszczone zostały nieprawdziwe dane identyfikacyjne pojazdu, a okoliczność ta została ujawniona w ramach postępowania wszczętego przez Prokuratora Rejonowego. W świetle przepisów regulujących tryb rejestracji pojazdów, tj. art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515 z późn. zmianami) oraz §2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 133 poz. 1123), w razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, tj. nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Wspomniane dokumenty muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, lecz także zgodne ze stanem faktycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 1998 r. sygn. II S.A. 32/98). Z powyższego wynika, że nie zostały spełnione przez skarżącego pozytywne przesłanki, umożliwiające w myśl art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zarejestrowanie przedmiotowego samochodu, co uzasadniało wznowienie postępowania w sprawie jego rejestracji z chwilą, gdy organ powziął informację o nieprawdziwych numerach identyfikacyjnych pojazdu. Zaskarżone decyzje są właśnie takim właśnie rozstrzygnięciem, a zauważone na etapie postępowania odwoławczego uchybienia formalne postępowania organu I instancji, wobec ich wskazania i oceny przez Kolegium oraz nieistotnego wpływu na wynik sprawy, nie mogą stanowić przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec wniosków zawartych w skardze wyjaśnić także należy, iż ustalenia w sprawie istnienia czy nieistnienia określonego prawa należą do właściwości sądów powszechnych (art. 189 k.p.c.), zaś organy administracji dokonują rejestracji pojazdu na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. W wypadku ustalenia własności pojazdu w trybie postępowania sądowego, orzeczenie sądu jest dowodem własności pojazdu i jednocześnie określa jego cechy identyfikacyjne, w tym numer silnika, nadwozia czy podwozia. Natomiast w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu i jego podstawowych elementów obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu. Stąd przedłożone w ramach postępowania odwoławczego postanowienie Sądu Rejonowego we W. o przekazaniu pojazdu skarżącemu w depozyt nie mogło stanowić podstawy do zmiany decyzji organu I instancji oraz samodzielnej przesłanki zarejestrowania pojazdu. Również sąd administracyjny nie jest władny dokonać legalizacji przedmiotowego pojazdu, bowiem zakres prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego ograniczony jest do kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 tej ustawy w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/B. Popowska jf