II SA/Po 2845/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 21 kwietnia 2006 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Rejonowego w [...] wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego K. J. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/P.Miładowski 4/II SA/Po 2845/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]września 2003 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej działając między innymi na podstawie art. 9, 10, 13 ust. 3 i 4, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2 i art. 49 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tj. Dz.U. nr 42 z 2002 r. poz. 368) oraz nadto na podstawie § 7 i 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. r 121, poz. 1302) stwierdził wygaśnięcie decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2001 r. w sprawie przyznania por. K. J. świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowe świadczenie przysługuje żołnierzowi zawodowemu posiadającemu członków rodziny jeśli Agencja nie może przydzielić mu odpowiedniej kwatery lub zapewnić tymczasowego zakwaterowania z rodziną. Decyzją nr [...] z [...] lipca 2003 r. przyznano por. J. kwaterę stałą o odpowiedniej powierzchni użytkowej i mieszkalnej - zgodnie z przysługującymi normami. Od powyższej decyzji K. J. wniósł odwołanie które jednak organ II instancji utrzymał w mocy. Decyzja stała się ostateczną. Skarżący nie wniósł skargi do sądu administracyjnego. W tych okolicznościach decyzja umożliwiająca pokrycie kosztów najmu dotychczas zajmowanego lokalu stała się bezprzedmiotowa i należało orzec jej wygaśnięcie. Z kolei datę wstrzymania wypłaty ([...]września 2003 r.) uzasadnia brzmienie przywołanego wyżej § 8 ust. 3 w zw. z § 7 rozporządzenia MON z 26 lutego 1996 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. J. . Odwołujący zarzuca, iż rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne narusza art. 78 Konstytucji RP gdyż działa wstecz. Według odwołującego realizacja prawa do kwatery następuje poprzez faktyczne przyjęcie tej kwatery na podstawie stosownego protokołu. Tymczasem to winy Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie mógł przyjąć przydzielonej mu kwatery z uwagi na usterki jakie w niej występowały. Tymczasem przywołane przez organ rozporządzenie MON z 28 kwietnia 2000 r. wskazuje, że podstawą zajęcia kwatery jest decyzja o jej przydziale oraz protokół zdawczo - odbiorczy. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z [...]listopada 2003 r. znak: [...]uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty wstrzymania wypłaty przyznanego świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego i wstrzymał wypłatę przedmiotowego świadczenia od [...]sierpnia 2003 r. pozostawiając pozostałe postanowienia organu I instancji bez zmian. Według ustaleń organu skarżący oczekiwał na przydział osobnej kwatery stałej w Garnizonie od [...]czerwca 1997 r. Decyzją z [...] sierpnia 2001 r. przyznano por. J. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu wynajmowanego w [...] lokalu mieszkalnego płatne miesięcznie od [...]lipca 2001 r. do [...]grudnia 2006 r., nie dłużej niż do czasu zrealizowania prawa do kwatery (art. 49 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP). Decyzją z dnia [...]lipca 2003 r. uwzględniając kolejność osób oczekujących przyznano skarżącemu normatywną kwaterę stałą położoną w [...] przy ul. [...]. Kwatera składała się z dwóch pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej 27,47 2 i 37,32 m2 powierzchni użytkowej. Kwatera wyposażona jest instalację wodno-kanalizacyjną, elektryczną, gazową i co. Decyzję tą utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM swoim rozstrzygnięciem z [...]sierpnia 2003 r. Decyzja zatem stała się ostateczna z tym dniem. Prawo do kwatery stałej zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP realizuje się na wniosek żołnierza między innymi przez przydział kwatery. Z kolei ust. 2 pkt 1 omawianego przepisu stanowi, iż świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego przysługuje żołnierzowi zawodowemu do czasu realizacji prawa do kwatery to jest między innymi do czasu przydziału kwatery. Świadczenie to zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 1 wypłaca się temu żołnierzowi któremu nie można przydzielić odpowiedniej kwatery. Przydział kwater na rzecz uprawnionych następuje w formie decyzji administracyjnej. Wydanie takiej decyzji o przydziale oznacza realizację prawa do kwatery (art. 21 ust. 1 ustawy). Organ odwoławczy konkludując przyjął, że skoro realizacja prawa do kwatery następuje w momencie wydania decyzji o przydziale to z tym też momentem następuje utrata uprawnień do pobierania świadczenia finansowego umożliwiającego zwrot kosztów najmu. Zatem organ I instancji prawidłowo stwierdził podstawy do wygaśnięcia decyzji przyznającej świadczenia finansowego na zwrot kosztów najmu. W ocenie jednak organu odwoławczego brak jest podstaw do przyjęcia [...] września 2003 r. jako daty od której należy wstrzymać wypłatę świadczenia. Prawidłowo bowiem tą datą jest data wydania ostatecznej decyzji o przydziale kwatery co nastąpiło [...]sierpnia 2003 r. Jakkolwiek takie rozstrzygnięcie działa na niekorzyść strony to organ przywołując art. 139 kpa przyjął, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne narusza prawo i interes społeczny w stopniu pozwalającym na ominięcie zakazu orzekania na niekorzyść strony gdyż na wypłatę świadczeń finansowych na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego pochodzą z dotacji budżetowej i wydatkowanie tych środków podlega szczególnej kontroli. Wypłata świadczenia przez okres dłuższy niż wynikający z przepisów naruszałoby zasady dobrego gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Państwa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i wstrzymanie wypłaty przedmiotowego świadczenia od [...]września 2003 r. Skarżący podkreśla, że dopiero od tej daty mógł skutecznie objąć kwaterą. Wcześniej miało miejsce szereg usterek które powinny być usunięte przed objęciem kwatery. Usterki te usunięto i kwaterę protokolarnie objął właśnie [...]września 2003 r. Ponadto skarżący domagał się rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym żądaniu temu nie sprzeciwił się organ orzekający. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Skargę wniesiono jeszcze pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Nadto zgodnie z art. 119 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli, między innymi, strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie do art. 120 omawianej ustawy w trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że z chwilą otrzymania decyzji przyznającej kwaterę stałą o przewidzianych ustawą normatywach brak podstaw do wypłaty świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu dotychczas wynajmowanego lokalu mieszkalnego. Niewadliwie bowiem organy orzekające przyjęły, że prawo do kwatery w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. nr 42 poz. 368 z 2002 r. z późn. zm.) realizuje się między innymi przez przydział kwatery. Zgodnie nadto z ust. 2 pkt 1 omawianego przepisu świadczenie finansowe umożilwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego przysługuje żołnierzowi zawodowemu do czasu realizacji prawa do kwatery bądź do czasu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Skoro zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy świadczenie to wypłaca się żołnierzowi któremu nie przydzielono odpowiedniej kwatery a stosownie do art. 21 ust. 4 wydanie decyzji o przydziale kwatery oznacza realizację prawa do kwatery, to generalnie ma umocowanie w przepisach prawa materialnego teza przywołana przez organ odwoławczy, że realizacja prawa do kwatery następuje w momencie wydania ostatecznej decyzji o przydziale. Można podzielić pogląd organu odwoławczego, iż z tym też momentem następuje utrata uprawnień do pobierania świadczenia finansowego umożliwiającego zwrot kosztów najmu. Ma rację skarżący, że taka kwatera winna odpowiadać także standardom o którym mowa w art. 32 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (dalej ustawa o zakwaterowaniu). Z akt wynika, że kwatera została wyremontowana i miała podłączone media (woda, c.o, gaz, prąd, kanalizacja) . Jakkolwiek z akt wynika, że występowały usterki (kłopoty z otwieraniem zamka patentowego, konieczność naprawy klamki w drzwiach łazienkowych, przeciek wody z syfonu umywalkowego, konieczność wymiany starych zaworków grzejnikowych to jednak mają rację organy odwoławcze, że tego typu niedociągnięcia (usterki) pozwalały. Wskazywany przez skarżącego protokół ma na celu ustalenie stanu technicznego kwatery i objęcia przez nowego lokatora i między innymi w tymże protokole wyszczególnia się wszystkie wady, w tym także i usterki. Generalnie przyjmuje się, że na zajęcie lokalu nie pozwalają jedynie poważne niedociągnięcia techniczne a drobne usterki jeśli nawet nie obciążają wynajmujących to nie stanowią przeszkody do zasiedlenia. Zatem skarżący mógł objąć kwaterę już z datą decyzji ostatecznej przyznającej mu kwaterę stałą. Skarga ma uzasadnione podstawy o tyle, że zaskarżone orzeczenie zapadło z naruszeniem art. 139 kpa. Generalnie przepis ten zezwala organowi odwoławczemu na orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się tylko w szczelnie uzasadnionych w ustawie przypadkach. Zaskarżona decyzja musi rażąco naruszać prawo lub rażąco naruszyć interes społeczny. Takie sformułowanie oznacza nie jakiekolwiek naruszenie prawa lub interesu społecznego ale naruszenie kwalifikowane jego rozmiarami w stopniu nie pozwalającym na pozostawienie zaskarżonego rozstrzygnięcia w obrocie prawnym z uwagi na oczywistość i dużą intensywność dokonanych naruszeń. Tego typu uchybień jednak rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne nie zawiera. /-/P. Miładowski