II SA/Po 2850/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr ) Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. S. kwotę [...] ( [...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JFS Decyzją z dnia [...] r. nr [...] działający z upoważnienia Rady Gminy w P. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. zmienił decyzję własną z dnia [...] r. w ten sposób, że wstrzymał wypłatę przyznanych K. S. zasiłku stałego i składki na ubezpieczenie społeczne począwszy od dnia [...] r. z powodu nie spełnienia kryteriów określonych w art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepisy art. 104 i 163 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 27 ust. 1, 2, 3, art. 31b ust. 1, 6 pkt 1 i art. 35a w zw. z art. 4, art. 43 i art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późniejszymi zmianami). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1998 r. Nr 160 poz. 1082 ze zmianami), a orzeczenie wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P. nie zawiera wskazań w punkcie 8, tj. nie ma potrzeby konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, tym samym nie ma podstaw do dalszej wypłaty zasiłku stałego. Składając odwołanie od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej dotychczasowe kryteria z art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stosuje się do 31 grudnia 2002 r. Podniosła także, że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzekł co do jej syna znaczny stopień niepełnosprawności do [...]r., podał wskazania w punkcie 7 orzeczenia, lecz nie podał wskazań w punkcie 8, i na tej podstawie wydano niekorzystną dla niej decyzję. Wyjaśniła także, że syn jej wymaga całodobowej opieki, w związku z przebytymi chorobami nie może samodzielnie funkcjonować, jak również wymaga stałego podawania leków w związku z schorzeniem astmatycznym oraz nerwicą, a leczenie syna jest ciągłe i kosztowne, w czym wydatnie pomaga otrzymywany zasiłek. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśniając, iż art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stwierdza w swojej dyspozycji m.in., że warunkiem przyznania świadczenia są przesłanki określone w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej (...), tymi wskazaniami są konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy oraz konieczność stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przesłanki te powinny być spełnione łącznie, a orzeczony przez Powiatowy Zespół brak wskazań co do jednej z nich uniemożliwia dalsze pobieranie zasiłku. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie, w uzasadnieniu skargi powtarzając argumentację przyjętą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca wyjaśniła, iż zasiłek stały przyznano jej na podstawie orzeczenia Obwodowej Komisji ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia w P. z dnia [...] r., którym zaliczono jej syna W. T. do drugiej grupy inwalidzkiej oraz stwierdzono, że inwalidztwo powstało przez 16 rokiem życia. W ocenie skarżącej właśnie to orzeczenie, a nie orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, powinno stanowić o jej prawie do zasiłku stałego do dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną, choć z innych przyczyn, aniżeli wskazano w jej treści. Zasadniczym powodem wstrzymania wypłaty przyznanego skarżącej zasiłku stałego było orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P. z dnia [...] r., w którego punkcie 8 nie stwierdzono konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie w punkcie 7 tego orzeczenia Zespół orzekł, iż co do konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji syna skarżącej, konieczność sprawowania takiej opieki jest wskazana stosownie do potrzeb. Zarówno z treści odwołania, jak i z treści skargi wynika, iż z orzeczeniem tym skarżąca nie zgadzała się, wskazując oraz dokumentując konieczność sprawowania całodobowej opieki nad synem. Jednocześnie w aktach sprawy brak jakiejkolwiek adnotacji, czy orzeczenie to uprawomocniło, czy skarżąca wniosła od niego odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P., jak również informacji, kiedy orzeczenie to zostało jej doręczone. Decyzja organu I instancji wydana została w dniu [...] r., a więc w stosunkowo krótkim terminie od wydania orzeczenia przez Powiatowy Zespół (...), stąd ustalenie, czy orzeczenie uprawomocniło się, miało podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dalszej wypłaty zasiłku stałego. Zgodnie z art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej w jej brzmieniu obwiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie. O ile zmiana w sytuacji dochodowej osoby otrzymującej świadczenie umożliwia zmianę decyzji, którą przyznano świadczenie z momentem wystąpienia nowych okoliczności, mających znaczenie dla ustalenia prawa do świadczenia, to zmiana sytuacji osobistej może mieć różny charakter, w zależności od rodzaju zdarzeń, które mają wpływ na przyznanie świadczenia. I tak o zmianie sytuacji osobistej osoby uprawnionej możemy mówić wówczas, gdy zaistniało zdarzenie, które skutkuje natychmiastową utratą uprawnień, co ma miejsce np. w sytuacji, gdy dziecko zostaje umieszczone w placówce opieki całodobowej. W niniejszej sprawie, gdy uprawnienie skarżącej do świadczenia uzależnione jest od treści orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, o zmianie sytuacji osobistej skarżącej można mówić dopiero wówczas, gdy orzeczenie to będzie miało charakter orzeczenia ostatecznego. Do tego dnia dla ustalenia prawa do zasiłku stałego wiążące jest dotychczasowe orzeczenie lekarskie, w oparciu o które przyznano skarżącej zasiłek stały, stąd brak podstaw do uznania, że wraz z wydaniem tego orzeczenia nastąpiła zmiana sytuacji osobistej skarżącej, uprawniająca organ do wydania decyzji w trybie art. 43 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie Sąd nie podziela argumentacji skargi, w zakresie przyjętej przez skarżąca wykładni przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., którą znowelizowano ustawę o pomocy społecznej. Wskazany przepis nie uniemożliwia wcześniejszego skierowania wniosku o orzeczenie stopnia niepełnosprawności do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, a przez to i uznania wydanego przez ten Zespół orzeczenia jako podstawę do ustalenia prawa do zasiłku stałego przed dniem [...] r., także w sytuacji, gdy do tego dnia aktualność zachowuje orzeczenie o stanie zdrowia dziecka dla ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisu art. 152 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy tym nie zastosowano, mając na uwadze charakter rozstrzygnięcia, na mocy którego strona nie nabyła żadnych praw oraz nie nałożono na nią żadnych obowiązków. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski jfs