II SA/Po 2851/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-12-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Zieliński, Sędzia WSA Barbara Drzazga, Sędzia NSA Stanisław Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość położona na obszarze byłego Wolnego Miasta Gdańska, niebędąca nieruchomością rolną ani zabudowaną na cele mieszkaniowe w rozumieniu dekretu z dnia 6 września 1951 r., może zostać przekształcona w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości obejmuje swoim zakresem nieruchomości położone na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, które są zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowią nieruchomości rolne. Błędna interpretacja organów administracyjnych, zawężająca zastosowanie ustawy jedynie do nieruchomości nadanych w trybie osadnictwa rolnego, stanowiła naruszenie prawa materialnego. Sąd podkreślił również, że ustawa dotyczy zarówno użytkowników wieczystych, jak i współużytkowników.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w Poznaniu. Organ I instancji odmówił, uznając, że nieruchomość nie spełnia warunków ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., ponieważ nie jest nieruchomością rolną ani zabudowaną na cele mieszkaniowe w rozumieniu dekretu o osadnictwie rolnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając błędną interpretację przepisów ustawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę 30 zł (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 20902 r. nr [...], powołując się na przepisy art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209) odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego S. i M. M. w prawo własności 1/2 części nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej numerem geodezyjnym [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości dotyczą wyłącznie nieruchomości rolnych lub zabudowanych na cele mieszkaniowe, położonych na obszarach Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na podstawie dekretu z 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarach Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340 ze zm.), a nieruchomość wnioskodawców nie spełnia tych warunków. W odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie w/w decyzji, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu praw użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując argumentację organu I instancji i jego interpretację w/w ustawy, wskazując także, że wnioskodawcy są współużytkownikami jedynie w 1/2 części nieruchomości, co wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku. S. i M. małż. M. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący domagając się jej uchylenia, podtrzymali swoje zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz. 1209), w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 24 października 2001 r.) użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz.U. Nr 46, poz. 340 ze zm.) 1/ zabudowanych na cele mieszkaniowe 2/ stanowiących nieruchomości rolne przysługiwało roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Zgodnie z art. 13 ust. 2 wyżej cytowanego dekretu, postanowienia dekretu dotyczą również obszaru byłego Wolnego Miasta Gdańska. Analizując treść art. 1 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., należy dojść do wniosku, że zakresem przedmiotowym ustawy objęte zostały nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe albo stanowiące nieruchomości rolne, położone na obszarach określonych jako Ziemie Odzyskane i byłego Wolnego Miasta Gdańska. Bowiem określenie "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. ...", zawarte w tym przepisie, dotyczy części obszaru państwa określonego w dekrecie, a nie charakteru nieruchomości tym dekretem objętych. Trafnie więc skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji błędną interpretację art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., zawężającą jej zakres jedynie do nieruchomości nadanych w trybie osadnictwa rolnego. Na błędną interpretację tego przepisu przez organy administracyjne w niniejszej sprawie, wskazują też zdaniem Sądu, zmiany w jego treści wprowadzone w art. 15 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. Nr 64, poz. 592) z dniem 16 lipca 2003 r. Ustawodawca tą zmianą w ogóle odszedł od jakiegokolwiek zróżnicowania dotyczącego położenia nieruchomości, podlegających przekształceniom własnościowym w myśl tej ustawy, na obszarze Państwa Polskiego. Należy też wskazać, że krąg podmiotowy osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia prawa własności obejmuje zarówno użytkowników wieczystych, jak i współużytkowników wieczystych danej nieruchomości, legitymujących się takim prawem zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r., tak więc zarzut jakoby skarżącym jako współużytkownikom wieczystym nieruchomości nie przysługiwało roszczenie przewidziane w ustawie z dnia 26 lipca 2001 r. nie może się ostać. Mając na uwadze powyższe, skoro doszło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 wyżej cytowanej ustawy. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ St.Małek MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło