II SA/Po 286/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. Ko. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2012r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; postanawia 1. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ W. Batorowicz Postanowieniem z dnia 19 lipca 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu ustanowiła dla M. K. adwokata i oddaliła jego wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek skarżącego nie zawierał zaś pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania. We wniosku oraz w jego uzupełnieniu podał, że z jednej strony nie ma żadnych dochodów stałych, ani dorywczych, z drugiej zaś, że ponosi koszty swojego utrzymania, w tym opłaty za media i podatek od nieruchomości. Wskazał, że utrzymuje się głównie z kradzieży i rabunków. W ocenie referendarza sądowego taki argument jest niedopuszczalny i godzi w powagę sądu. Dlatego uznano, że pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy sytuacja majątkowa nie została wyjaśniona. M. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniósł, iż "naprawdę trudno jest mu określić koszty utrzymania, nie bywa bowiem na zakupach w sklepie, nie stać go na to. Wskazał, że wybiera żywność przeterminowaną w pojemnikach pod marketem i dlatego nie wie ile kosztuje żywność. Podobnie jest z odzieżą, którą uzyskuje z pojemników na odzież używaną, znajdujących się nieopodal jego miejsca zamieszkania. Skarżący podał też, że ze sprzedaży kradzionych rzeczy i złomu opłaca kredyt, podatek, prąd i wodę oraz ubezpieczenie na samochód. Wobec skutecznego wniesienia przez M. K. sprzeciwu – na podstawie art. 260 p.p.s.a. - postanowienie z dnia 19 lipca 2012 r. utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zdaniem Sądu w oparciu o treść złożonego przez M. K. wniosku o prawo pomocy oraz dodatkowe oświadczenie nie można sposób ustalić, jaka jest jego rzeczywista sytuacja majątkowa. Skarżący tak we wniosku, jak i pismach z dnia 9 i 30 lipca 2012 r. nie ujawnia żadnych źródeł dochodu. Wskazuje jedynie, że utrzymuje się z kradzieży, rabunków i zbierania złomu. Jednocześnie podaje, że ponosi koszty związane z podatkiem od nieruchomości w kwocie 510 zł rocznie, za energię 400 co dwa miesiące, za wodę i kanalizację – 25 zł (przypuszczalnie co miesiąc). Ponadto posiada dwa auta – marki Opel z 1990 r. i marki Kia z 1997 r. Skarżący próbuje usprawiedliwić niewiedzę o własnych kosztach utrzymania tym, iż – jak twierdzi – nie robi zakupów w sklepach, lecz żywi się żywnością znalezioną, ubiera również w rzeczy znalezione (w pojemnikach na odzież używaną). Sąd nie może dać wiary twierdzeniom skarżącego. Mało wiarygodne wydają się twierdzenia skarżącego o braku wiedzy na temat kosztów własnego utrzymania. Z jednej bowiem strony skarżący podaje, że nie zna cen w sklepach, z drugiej zaś wiedział w jaki sposób uzyskać kredyt bankowy, który obecnie spłaca. Ponadto skarżący nie wyjaśnia, jaki przeciętnie co miesiąc osiąga dochód ze zbierania i sprzedaży złomu. Nie ujawnia tym samym w żadnym zakresie kwot uzyskiwanego pracą dochodu. Również twierdzenie skarżącego, iż żyje on z kradzieży i rabunków nie może być uznane za wystarczające dla określenia źródła dochodów, z którego skarżący pokrywa bieżące wydatki. Tak sformułowana odpowiedź, sugerująca uzyskiwanie zysków z popełniania przestępstw, czy wykroczeń może zostać uznana za wyraz lekceważenia przez skarżącego treści wezwania (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2011 r., IV SA/Gl 733/11, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczeniansa.gov.pl). W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw, by uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i dlatego odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów. Jednocześnie, mając na uwadze, że aktualnie sprawa znajduje się na etapie ewentualnej skargi kasacyjnej, którą sporządzić może w niniejszej sprawie jedynie radca prawny lub adwokat (art. 175 § 1 p.p.s.a.) Sąd uznał, że w celu zapewnienia skarżącemu prawa do sądu uzasadnione jest ustanowienie dla niego adwokata z urzędu. W związku z powyższym Sad na podstawie art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz