II SA/Po 286/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie postanawia odrzucić skargę /-/ E. Podrazik Pismem z dnia 2 kwietnia 2023 r. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] (k. [...] akt sądowych). W piśmie skarżący podniósł, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...] (dalej także "MOPR") – nie będąc do tego uprawniony – "włączył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do akt prywatnej sprawy podopiecznego MOPR". Jednocześnie T. K. wniósł o nakazanie organowi wyłączenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z akt wspomnianej sprawy wraz z innymi pismami z tego wniosku, ukaranie organu grzywną oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty w wysokości [...] zł tytułem zadośćuczynienia za nieuprawnione ujawnienie akt sprawy innej osobie, która nie powinna powziąć informacji o złożonym wniosku przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę z dnia 28 kwietnia 2023 r. Prezydent Miasta (zwany dalej: Prezydentem) wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie – w przypadku, gdyby Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna – oddalenie skargi (k. [...][...] akt sądowych). W uzasadnieniun Prezydent wskazał, że przedmiot skargi określony jako "przekroczenie uprawnień przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w postaci włączenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej do akt prywatnej sprawy podopiecznego MOPR" nie może być uznany za czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."). Skarga ta mogłaby zostać rozpoznana w trybie Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej "K.p.a."), gdyż przedmiotem skargi jest w istocie omyłkowa czynność pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] w postaci dołączenia wniosku skarżącego do akt sprawy klienta MOPR. Skarga ta mogłaby zostać rozpoznana jedynie na podstawie art. 227 K.p.a. Organ wyjaśnił także, że oczywista omyłka nie spowodowała negatywnych konsekwencji dla skarżącego. T. K. w momencie składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej był pełnomocnikiem jednego z klientów MOPR. Pracownik organu, który odebrał wniosek – dokonując powiązania nazwiska pełnomocnika z klientem MOPR – dołączył dokument do akt jego sprawy, nie zwracając uwagi, że jest to osobna sprawa z wniosku T. K.. Okoliczność nieprawidłowego wpięcia dokumentu do akt sprawy klienta MOPR, którego pełnomocnikiem był T. K. nie miała żadnych negatywnych konsekwencji dla skarżącego. Nie doszło do ujawnienia akt sprawy innej osobie, która nie powinna powziąć informacji o złożonym piśmie. Sytuacja ta sprowadza się do oczywistej omyłki, która wystąpiła ze względu na tożsamość podmiotu, który w jednej ze spraw występował jako pełnomocnik, a w drugiej jako wnioskodawca. Pismem z dnia 17 maja 2023 r. T. K. w odpowiedzi na powyższe wskazał, że opisany błąd nosi znamiona rażącego i nie stanowi zwykłej omyłki (k. [...] akt sądowych). Jednocześnie zaznaczył, że organ nie posiada wiedzy czy powyższa czynność nie miała żadnych negatywnych konsekwencji dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne; - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; - inne niż określone w punktach poprzedzających akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie poprzedzającym, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających; - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane na podstawie ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie. Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której skarga została wniesiona na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] W odpowiedzi na skargę Prezydent słusznie podniósł, że sprawa ta nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych. T. K. w tym zakresie może wnieść tzw. skargę powszechną (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu, w tym organu wykonawczego gminy, może wnieść na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że skarga T. K. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekroczenia uprawnień przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] jest niewątpliwie skargą złożoną na czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona czyni czynność niepodlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. /-/ E. Podrazik