II SA/Po 288/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2010r. wniosków B. J. i M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. J. i M. i K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia zwolnić B. J. i M. K. od kosztów sądowych. /-/K. Witkowicz-Grochowska Skarżące B. J. i M. K. wniosły o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości (rubryka 4 wniosków PPF k. 16 i 24 akt). We wniosku o prawo pomocy skarżąca B. J. wskazała, że ma 80 lat i z powodu braku środków finansowych nie stać jej na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Podała, że przyczynia się do utrzymania córki M. K. i wnuczki K., z którymi wspólnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Skarżąca M. K. jest osobą o lekkim upośledzeniu umysłowym. Wymaga pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Wskazała, że od września 2009r. nie otrzymuje renty. Nadto samotnie wychowuje córkę, która wymaga stałej opieki neurologa, psychologa, logopedy. Skarżące są współwłaścicielkami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha. Ziemia jest wydzierżawiana do 2015r., za co otrzymują czynsz w wysokości 500 zł rocznie. Mieszkają w starym, drewnianym domu o powierzchni [...] m², wybudowanym w 1942r., budynek gospodarczy i stodoła pochodzą z 1928r. Budynek mieszkalny pozbawiony jest zaplecza socjalnego, bez doprowadzonej wody, bez telefonu. Nadto wskazały, że od grudnia 2009r. pozostają bez wody w gospodarstwie z uwagi na awarię hydrofora i pompy w studni. Skarżące utrzymują się z emerytury rolniczej z KRUS B. J. w wysokości [...] zł netto miesięcznie, alimentów na wnuczkę w wysokości [...] zł miesięcznie, zasiłku pielęgnacyjnego – [...] zł, dodatku do zasiłku rodzinnego – [...] zł, co łącznie daje kwotę [...] zł. Skarżące ponoszą koszty utrzymania budynków, ubezpieczenia, zakupu opału (trzy tony kosztują 2.400 zł), koszty energii elektrycznej. Oświadczyły, że nie posiadają żadnego innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżące przedłożyły: - kopię umowy dzierżawy gruntu, - kopię odcinka emerytury za styczeń 2010r., - kopię zaświadczenia z Gminy o posiadaniu nieruchomości - kopię zaświadczenia lekarskiego o konieczności stosowania specjalistycznej diety u K. K., - kopię ugody sądowej dotyczącej wysokości alimentów na rzecz K. K., - kopię opinii lekarskiej dotyczącą stanu zdrowia skarżącej M. K. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z oświadczenia skarżących zawartego we wnioskach o prawo pomocy wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa upoważnia do skorzystania z tego uprawnienia. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się jedynie ze stałego świadczenia emerytalnego w niewielkiej wysokości, alimentów, świadczeń z pomocy społecznej oraz z czynszu dzierżawnego w wysokości około 40 zł miesięcznie. Łączna wysokość wszystkich dochodów nie pozwala na poniesienie koniecznych kosztów utrzymania rodziny, skoro od kilku miesięcy nie posiadają wody z powodu braku środków na usuniecie awarii urządzeń. Nadto zwiększonych wydatków wymaga opieka na córką i wnuczką skarżących, która uczęszcza do szkoły, potrzebuje specjalistycznej diety oraz stałych konsultacji lekarskich. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystują zgodnie ze swoimi możliwościami. Biorąc pod uwagę przeciętne koszty miesięcznego utrzymania rodziny skarżących oraz wysokość realnych dochodów, przyjąć należy, że skarżące nie mają możliwości poniesienia kosztów sądowych nawet w części. W tym stanie rzeczy przyznano skarżącym prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, albowiem nie są w stanie ich uiścić bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego swojego utrzymania (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a). Nadmienić jednak należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 249 ppsa przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska