II SA/Po 2881/03

WyrokWSA w Poznaniu2006-01-26

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Marzenna Kosewska, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie zameldowania na pobyt stały, zwłaszcza w kontekście sprzecznych zeznań świadków i stron?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 77 k.p.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i brak oceny materiału dowodowego. W sytuacji sprzecznych zeznań świadków i stron, organy nie dokonały ich weryfikacji ani oceny wiarygodności, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie, czy osoba ubiegająca się o zameldowanie przebywa w lokalu z zamiarem stałego pobytu. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zameldowania M.J. na pobyt stały w lokalu, którego głównym najemcą był D.T. Burmistrz Miasta i Gminy P. orzekł o zameldowaniu, uznając, że M.J. zamieszkuje w lokalu od 1999 r. z zamiarem stałego pobytu, mimo braku potwierdzenia tego faktu przez D.T. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. D.T. wniósł skargę do WSA, zarzucając niezgodność decyzji ze stanem faktycznym i naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska ( spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. sprawy ze skargi D.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...]r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska Decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (Dz. U Nr 78, poz. 716) Burmistrz Miasta i Gminy P. orzekł o zameldowaniu M.J. na pobyt stały w P. , przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania zostało wszczęte na wniosek M.J., która od miesiąca sierpnia 1999r. mieszka wspólnie z zięciem i córką w P., bez zameldowania, albowiem brak jest potwierdzenia faktu pobytu przez głównego najemcę lokalu D.T., który posiada umowę o spółdzielczy przydział do lokalu nr [...] z dnia [...] na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu w budynku przy ul. [...]. W przedmiotowej sprawie wątpliwości były związane z brakiem potwierdzenia faktu przebywania M.J. ww. lokalu przez głównego najemcę D.T. W związku z tym przeprowadzono postępowanie wyjaśniające poprzez przesłuchanie świadków A.T., M.T., E.F., E.R., I.M., E.U., B.M., B.P. i M.T., przesłuchanie stron M.J. i D.T., przeprowadzenie oględzin lokalu w dniu [...], a także wzięto pod uwagę ustalenia dokonane przez Komendę Powiatową Policji w P. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że M.J. zamieszkuje w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu od około 1999r i w związku z tym dokonano zameldowania na pobyt stały. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D.T., żądając jej uchylenia w całości, albowiem M.J. nie zamieszkuje w spornym lokalu i jako główny najemca lokalu nie wyraża zgody na jej zameldowanie. Ponadto zarzucił, że zeznania świadków są niespójne i zawierają wiele sprzeczności. Decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (Dz. Nr 78, poz. 716 ) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym przez organ I instancji należało na podstawie obowiązującego prawa dopełnić obowiązku meldunkowego w trybie art.42 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Skargę na powyższą decyzje wniósł D.T., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] jako niezgodnej ze stanem faktycznym i stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] jako niezgodnej z prawem oraz brakiem pouczenia o możliwości złożenia środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. W świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art.6, art.10, art.15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art.8 ust. 1, art.10, art.15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art.8 ust.2, art.15 ust.2, art.47 ust.2). Przepis art.47 ust.2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że właściwy organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości. Zaznaczyć także należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01 orzekł o niezgodności przepisu art.9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z przepisami art.52 ust.1 i art.83 w zw. z art.2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002r. W uzasadnieniu do tego orzeczenia (OTK-A 2002/34) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art.9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Oznacza to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem faktycznie zamieszkuje w lokalu. W niniejszej sprawie nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący okoliczności, czy M.J. przebywa w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Organy administracji zarówno I jak i II instancji rozpatrując sprawę naruszyły przepisy prawa procesowego tj. art. 7 kpa (zasadę prawdy o obiektywnej) poprzez nie wystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz art. 77 kpa poprzez nie rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego. Wprawdzie organ I instancji należycie zebrał materiał dowodowy w postaci przesłuchania stron M.J. i D.T., przesłuchania świadków A.T., M.T., E.F., E.R., I.M., E.U., B.M., B.P., M.T., oględzin spornego lokalu oraz pisma Komendy Powiatowej Policji w P., to jednak nie przeprowadził oceny tegoż materiału, nie zweryfikował go. W uzasadnieniu decyzji nie wskazał, którym dowodom daje wiarę i dlaczego pozostałym jej odmawia. Przedstawienie treści zeznań stron i świadków nie stanowi oceny materiału dowodowego. A dokonanie takiej oceny jest konieczne w sytuacji, gdy zeznania są sprzeczne, niespójne, lakoniczne i mało wyczerpujące. I tak np. zeznania strony D.T. i świadków E.F. i A.T. zawierają sprzeczności dotyczące okresu, od kiedy M.J. przebywa w spornym lokalu. Według D.T. M.J. przebywa w mieszkaniu od 2 miesięcy bez jego zgody i wiedzy (protokół przesłuchania strony z dnia [...], k-24), natomiast z zeznań świadków np. A.T., czy E.F. dowiadujemy się, że M.J. przebywa w niniejszym mieszkaniu od około 1999r. (protokół przesłuchania świadka z dnia [...], k. 25 i 56). Organ administracji państwowej, dysponując sprzecznymi ze sobą zeznaniami stron i świadków, nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jeżeli spośród dwóch twierdzeń jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną . Ponadto zauważyć należy, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji również naruszył przepisy prawa procesowego. Wspomniany przepis art. 7 kpa nakłada również na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Organ II instancji rozpatrując niniejszą sprawę nie ustosunkował się do zarzutów przedstawionych przez stronę w odwołaniu. Powołał się jedynie na zarzut, iż M.J. posiada w spornym lokalu meble i że bez jego zgody i wiedzy przebywa w nim od 2 miesięcy, ale odmawia potwierdzenia jej pobytu. Mając na uwadze wskazane przez Sąd naruszenia, organ administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien dokładnie rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy, który pozwoli jednoznacznie ustalić, czy M.J. przebywa w spornym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Z tych względów orzeczono na podstawie art.145 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, natomiast o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ M. Kosewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska

Powołane przepisy

art. 47 ust. 1art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 47 ust. 2 ustawyart.42 ust. 2 ustawyart. 1 § 1art. 1 ust. 2art. 5art.6art.10art.15art.8 ust. 1art.8 ust.2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło