II SA/Po 2884/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak referent-stażysta Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi PW M.-B.-E. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]listopada 2003r. nr [...] w przedmiocie zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 35 /trzydzieści pięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/Danuta Rzyminiak-Owczarczak /-/Paweł Miładowski /-/Bożena Popowska Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w Ś. decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] zezwolił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu M.-B.-E. na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej Droga nr [...] w m. S. w celu budowy kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej - zajęcie całej szerokości jezdni wraz z odbudową jej nawierzchni - jezdnia: dł 60,0m, szer. 4,0m, pobocze: dł. 419,0m, szer.5,0m, na okres od 2 grudnia 2002 r. do 20 grudnia 2002 r., tj. 20 dni. Za zajęcia pasa drogowego oraz umieszczenie w nim urządzeń niezwiązanych z funkcjonowaniem drogi nałożono na Przedsiębiorstwo Wielobranżowe M.-B.-E. opłatę w kwocie 14.994,20 zł. W przewidzianym ustawą terminie pełnomocnik P.W. M.-B.-E. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, stwierdzenie nieważności decyzji, która dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, dopuszczenie dowodów z decyzji z dnia 16.10.2002, postanowienia SKO z 4.02.2003 r., decyzji SKO z 10.09.2003 oraz decyzji z 7.04.2003 r., 21.05.2003 r., 23.05.2003 r., 2.07.2003 r., 29.07.2003 r., 04.08.2003 r., 03.10.2003 r. Strona podniosła, że zaskarżona decyzja de facto dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, wskazując, iż decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] wydano zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na okres od 1.12.2003 r. do 20.12.2002 r. Zauważono, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje ZDP w Ś. dotyczące udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w m. S. - noszące takie same numery - decyzja z dn. 16.10.2002 i z 3.10.2003 r. Jednak jak wyjaśnił organ decyzją z dnia 16.10.2002 r. zezwolono na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] w m. S. w celu budowy kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej - zajęcie całej szerokości jezdni wraz z odbudową jej nawierzchni w okresie od 17.10.2002 do 30.11.2002 r., a więc są to przedmiotowo odrębne decyzję. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu zarzucono naruszenie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), § 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz.U. Nr 6, poz. 33 ze zm.) oraz art. 136 w zw. z art. 140 i art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 Nr 98, poz.1071 ze zm.) i wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji, wstrzymanie ich wykonania oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną, aczkolwiek z innych względów niż wskazano w skardze. Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz zbadania zasadności żądań i zarzutów podniesionych w odwołaniu. W toku postępowania odwoławczego organ jest obowiązany uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego, które miały miejsce w okresie pomiędzy wydaniem decyzji organu I instancji, a datą rozstrzygania sprawy w II instancji. "Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a jest obowiązany ponownie sprawę rozstrzygnąć" (B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 592). W toku postępowania odwoławczego organ powinien ocenić pod względem kompletności materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji, a także dokonane przez ten organ ustalenia. Powinny zostać podjęte wszystkie zgodne z prawem czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego, jednak w swej ocenie organ nie jest związany ani tymi ustaleniami, ani granicami odwołania. Wyrażone powyżej stanowisko znalazło uznanie nie tylko w piśmiennictwie, ale także na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z 22.03.1996 r., sygn. SA/Wr 1996/95, wyrok NSA z 14.08.1987 r., sygn. IV SA 385/87) Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego określono w art. 138 kpa, zgodnie z którym "organ odwoławczy może - m.in. - utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Czyni tak wówczas, gdy jego rozstrzygnięcie sprawy jest takie samo, jak rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Taka decyzja jest następstwem uznania przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i słuszna lub że dotknięta jest wadą nieistotną (...)" (W.Chróścielewski, J.P.Tarno; Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, W.Pr Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 178). W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zaniechał rozpoznania sprawy stosownie do reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego. Jak wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy odniósł się wyłącznie do zarzutów podniesionych w skardze, wykazując, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 §1 pkt 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze de facto nie rozpoznało sprawy, gdyż przez rozpatrzenie sprawy nie można uznać stanowiącego wyłączną treść uzasadnienia decyzji, stanowiska organu co do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do ustaleń poczynionych przez organ I instancji, nie dokonało oceny zaskarżonej decyzji pod kątem obowiązujących przepisów prawa, ani stanu faktycznego mającego miejsce w dacie wydawania decyzji, czym naruszono treść art. 7 i 107 § 3 oraz 138 kpa. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd powinien w zasadzie porównać treść zastosowanych przez organ przepisów prawa z ustalonym przezeń stanem faktycznym. W rozpatrywanej sprawie jest to wręcz nie możliwe, gdyż zaskarżona decyzja, wbrew temu co podano w rozstrzygnięciu, nie zawiera orzeczenia co do nałożonego na Przedsiębiorstwo Wielobranżowe M.-B.-E. obowiązku uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska