II SA/Po 2894/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-07-06
Skład orzekający: Maria Hrycaj, Paweł Miładowski, Rafał Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzje organów obu instancji, jeśli organ odwoławczy uchylił decyzje organu pierwszej instancji jedynie z powodu wadliwej podstawy prawnej, nie odnosząc się do istoty sprawy, a wyjaśnienie stanu faktycznego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji, uznając, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzje organu pierwszej instancji jedynie z powodu wadliwej podstawy prawnej, podczas gdy mógł ją skorygować. Ponadto, organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącego, że mimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, faktycznie jej nie prowadził. Wyjaśnienie tej kwestii wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego, co uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Skarżący S.S. zarejestrował się jako bezrobotny i otrzymał dodatek szkoleniowy. Po wznowieniu postępowania przez Starostę, decyzje o uznaniu za bezrobotnego i przyznaniu dodatku zostały uchylone, a skarżący został zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego dodatku. Wojewoda uchylił te decyzje z powodów proceduralnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zaskarżył decyzje Wojewody, podnosząc, że mimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, faktycznie jej nie prowadził.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje Wojewody oraz poprzedzające je decyzje Starosty Powiatu w Z. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego S.S. kwotę 20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Rafał Batorowicz Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzje Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i dodatku szkoleniowego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia ; I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Starosty Powiatu w Z. z dnia [...]r. nr [...]oraz z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego S.S. kwotę 20 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ R.Batorowicz /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JFS
Decyzjami z dnia [...]r. Wojewoda , na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa oraz art.28 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 6, poz.56 ) po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji Starosty Powiatu w Z. znak :
- [...]z dnia [...]r. o uchyleniu decyzji znak : [...]z dnia [...]r. o uznaniu S. S. za osobę bezrobotną od dnia 4 października 1999 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku;
- [...]z dnia [...]r. o uchyleniu decyzji znak:
[...]z dnia [...]r. o przyznaniu S. S. dodatku szkoleniowego z dniem [...]listopada 1999 r. w wysokości 20 % kwoty zasiłku na okres trwania szkolenia tj. od [...] listopada 1999 r. do [...] maja 2000 r. jeżeli nie zaistnieją okoliczności powodujące jego wcześniejszą utratę;
- [...]z dnia [...]r. o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego dodatku szkoleniowego w kwocie 557, 10 zł brutto za okres od dnia [...] listopada 1999 r. do dnia [...] maja 2000 r. uchylił ww decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, opierając się na następujących ustaleniach :
S. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. w dniu 4 października 1999 r. Kierownik ww urzędu pracy decyzją z dnia 5 października 1999 r. uznał go za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu [...] listopada 1999 r. S. S. zawarł z Kierownikiem ww urzędu umowę na udział w kursie masażu w okresie od dnia [...] listopada 1999 r. do [...] maja 2000 r. , który finansował urząd pracy.
W dniu [...] września 2000 r. S. S. przedłożył w ww urzędzie zaświadczenie o dokonaniu zmiany wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]wydane w dniu [...]r. przez Prezydenta Miasta Z. Z treści pkt 6 ww zaświadczenia wynika, że działalność gospodarcza S. S. rozpoczął w dniu 1 grudnia 1998 r. Na podstawie tejże okoliczności Starosta dnia [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. o uznaniu S. S. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku oraz decyzję ostateczną z dnia [...]r. o przyznaniu dodatku szkoleniowego, a następnie ww decyzje uchylił.
Natomiast decyzją z dnia [...]r. Starosta orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego dodatku szkoleniowego.
S. S. odwołał się od ww decyzji do Wojewody. Wyjaśnił, że decyzje wydane przez Starostę są dla niego krzywdzące, z uwagi na fakt, że mimo wpisu do ewidencji nie prowadził działalności gospodarczej i nie osiągał żądnych dochodów. Uznał, że z tego powodu powinno przysługiwać mu prawo do dodatku szkoleniowego oraz status osoby bezrobotnej.
Organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy postanowień Starosty z dnia [...]r. dotyczących wznowienia postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi, lecz ze względów proceduralnych uchylił zaskarżone decyzje z dnia [...]r. orzekające o uchyleniu decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i odmowie przyznania zasiłku oraz o uchyleniu decyzji w sprawie przyznania dodatku szkoleniowego i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ w przywołanym w decyzjach art.145 § 1 kpa nie powołano pkt 5.
Organ odwoławczy orzekł również o uchyleniu decyzji Starosty z dnia [...] r. o obowiązku zwrotu dodatku szkoleniowego z uwagi na błąd proceduralny w podstawie prawnej i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
S. S. zaskarżył ww decyzje organu II instancji do sądu administracyjnego. Podtrzymał okoliczności podnoszone w odwołaniu. Nadto podniósł, że skoro działalności gospodarczej nie prowadził , sądził że wpis w ewidencji samoczynnie wygaśnie.
Organ odwoławczy, odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie przywołał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że decyzja Starosty z dnia [...]r. została wydana zgodnie z przepisami art.28 ust.1 pkt 2 cyt. ustawy, bowiem skarżący pobierał dodatek szkoleniowy nienależnie, z uwagi na fakt iż w okresie jego otrzymywania nie miał przymiotu osoby bezrobotnej, ponieważ widniał w ewidencji działalności gospodarczej jako osoba prowadząca działalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Art.138 § 2 kpa dopuszcza uchylenie zaskarżonej decyzji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Z uzasadnienia zaskarżonych decyzji wynika, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie uchylił decyzje organu I instancji tylko dlatego, że w decyzjach nie powołano kompletnej podstawy prawnej.
Powyższy pogląd w istotny sposób narusza przepis art.138 § 2 kpa. Organ odwoławczy może bowiem bez konieczności uchylania decyzji skorygować wadliwą podstawę prawną. Poza tym o ile w postanowieniu o wznowieniu postępowania należy wskazać podstawę wznowienia, to w decyzji wydanej po wznowieniu , podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art.151 kpa, który w decyzjach organu I instancji został powołany.
Już z powyższych względów decyzje organu odwoławczego podlegały uchyleniu. Organ odwoławczy nie ustosunkował się ponadto do zarzutu podnoszonego w odwołaniu, że skarżący mimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, faktycznie, w okresie, w którym pierwotnymi decyzjami uznany był za osobę bezrobotną, nie prowadził takiej działalności.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. uchwała 7 Sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 5 / 96 – ONSA 1997/2/47 ) utrwalony jest pogląd, że osoba która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania chyba, że wykaże, że nie podjęła takiej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowana działalności.
Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji naprowadzał dowody świadczące o tym, że nie podjął działalności gospodarczej.
Organ II instancji mógł w tej sytuacji albo przeprowadzić te dowody we własnym zakresie albo uchylić decyzje organu I instancji, zalecając ich przeprowadzenie przez ten organ.
Ze względu na to, że wyjaśnienie tej kwestii wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części celowe było uchylenie decyzji organu I instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez te organ.
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji, z powodu wadliwego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego oraz nienależytego wyjaśnienia sprawy przez organ I instancji ( art.77 § 1 kpa ) powodują uchylenie wszystkich decyzji obu organów na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz.1270 ).
Z powyższych motywów, na podstawie przytoczonych przepisów oraz art.200 cyt. ustawy , Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
/-/ R.Batorowicz /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski
JFS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło