II SA/Po 2899/03
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-02
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Marzenna Kosewska, Beata Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli ustalono, że osoba ta faktycznie opuściła lokal, ale utrzymuje, że nadal jest jego najemcą i posiada w nim część rzeczy?Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli ustalono, że osoba faktycznie i dobrowolnie opuściła lokal, a jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Przepisy o ewidencji ludności mają charakter porządkowy i służą zapewnieniu zgodności stanu faktycznego z zapisami ewidencji, a nie rodzą praw do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu A.M. z pobytu stałego. Organ I instancji ustalił, że A.M. opuściła lokal w październiku 2002 r., nie zdała go protokolarnie i nie oddała kluczy, a umowa najmu została wypowiedziana. Mimo że A.M. twierdziła, że nadal jest najemcą i bywa w lokalu, wizja lokalna wykazała jego zły stan techniczny i minimalne wyposażenie, a jej centrum życiowe znajdowało się w innym lokalu, gdzie mieszkała z mężem i córką. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, uznając, że przesłanki do wymeldowania zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2003 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Kosewska /-/ T. M. Geremek /-/ B. Sokołowska
Prezydent Miasta P., decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r. działając na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz. U nr 87 z 2001 r. poz.960/ orzekł o wymeldowaniu A.M. i M.M. z pobytu stałego przy ul.K. [...]w P. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że postępowanie w sprawie wymeldowania A.M. z pobytu stałego pod wskazanym adresem zostało wszczęte na żądanie U.K. zarządcy nieruchomości przy ul.K. [...] w P. Wnioskodawczyni podała m.in. że A.M. opuściła lokal nr [...] przy ul.K. [...] w P. w październiku 2002 r. i zamieszkał przy ul.P. [...] w P., przy czym nie zdała protokolarnie zajmowanego dotąd lokalu i nie oddała kompletu kluczy. A.M. utraciła prawo do zajmowania tego lokalu z dniem [...].06.2002 r. na podstawie wypowiedzenia umowy najmu.
Zdaniem U.K. A. M. usiłuje za wysokie odstępne podnająć lokal i czerpać z tego tytułu nienależne korzyści.
Jak ustalono w toku postępowania A.M. została zameldowana w przedmiotowym lokalu w dniu [...].10.200 lr. Właścicielką budynku przy ul. K. [...] w P. jest W.W. /przebywająca w USA/ która upoważniła U.K. do reprezentowania jej w sprawach dotyczących przedmiotowej nieruchomości oraz do administrowania nią.
Przesłuchana w dniu [...].07.2003 r. A.M. podała, że nadal jest najemcą przedmiotowego lokalu, zaś wypowiedzenie umowy najmu ostało dokonane bezpodstawnie i ze umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony. Powodem wypowiedzenia tej umowy w dniu [...].03.2002 r. mogły być jakieś zaległości, które jednak zostały już uregulowane .Mieszkanie nadal jest w pełni umeblowane i nadal są tam jej rzeczy. A.M. w lokalu tym bywa raz w tygodniu, obecnie już rzadziej ponieważ często wyjeżdża i dużo czasu spędza w \mieszkaniu przy ul. P. [...] w P. które kupił jej mąż. A.M. zaprzeczyła,że zamierza podnająć lokal przy ul. K. [...]. Przesłuchana U.K. podała że jej zdaniem przedmiotowy lokal jest niezamieszkały i nie nadaje się do zamieszkiwania, ponieważ jest całkowicie zdewastowany. W lokalu tym najpierw zamieszkiwała kuzynka A.M., później jakiś mężczyzna. Osoby te nie płaciły czynszu. Zdaniem administratorki umowa najmu tego lokalu może być nadał aktualna pod warunkiem ze A.M. będzie płaciła czynsz. Organ administracji dwukrotnie wyznaczał terminy wizji lokalnej w przedmiotowym lokalu jednak z uwagi na pobyt A.M. za granicą /w sierpniu 2003 r./ czynności te były odraczane. Do wizji lokalnej doszło jednak w dniu [...].09.2003 r. i w jej toku ustalono, że mieszkanie składa się z 1 pokoju, kuchni i łazienki. W pokoju znajdował się materac jednosobowy, łóżko polowe jednosobowe ,koce śpiwór i poduszka. Była też ława z obrusem 4 krzesła i radio.
W kuchni natomiast znajdowały się meble kuchenne, lodówka /pusta, wyłączona/ czajnik bezprzewodowy, talerze, kubki i sztućce łazience dowodowy zaś kilka sztuk kosmetyków damskich. Nie było żadnych przedmiotów\ osobistych.
Z wyjaśnień A.M. wynikało że jej rzeczy osobiste znajdują się w lokalu przy ul. P. gdzie również przebywają jej mąż i córka.
Zdaniem organu I instancji ustalenia dokonane w toku postępowania a także pismo Policji z dnia 20.08.2003 r. wskazują że A. M. nie zamieszkuje w lokalu przy
ul.K. [...] w P. i opuściła ten lokal bez dopełnienia obowiązku meldunkowego i obecnie przebywa w lokalu przy ul. P. [...].
Organ I instancji wyjaśnił także że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają charakter porządkowy a istotą ewidencji jest to, aby rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym.
W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik A.M. zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie prawa.
Zdaniem odwołującego się zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje
jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy A.M. opuściła lokal mieszkalny przy
ul. K. [...] w P.
A.M. nigdy nie oświadczyła, że na stałe opuściła przedmiotowy lokal i przeniosła swoje
centrum życiowe do innego lokalu mieszkalnego i zdaniem jej pełnomocnika należało dokonać wizji również tego lokalu dla ustalenia, które mieszkanie stanowi centrum życiowe dla odwołującej się.
Wojewoda, decyzją nr [...]z dnia [...] grudnia 2003r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu I instancji, podkreślając m.in. że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki warunkujące wydanie decyzji o wymeldowaniu, wynikające z pierwszej części art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych a mianowicie faktyczne opuszczenie bez wymeldowania
dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ponieważ A.M. nie przebywa w tym lokalu na
w sposób stały.
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik A.M. zarzucił zaskarżonej
decyzji naruszenie art.6 i 7 kpa oraz art.15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wniósł o jej uchylenie jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności i argumenty podobne jak w toku dotychczasowego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie był wniosek zarządcy nieruchomości przy ul. K. [...] w P. o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu nr [...] A.M. Organ I instancji był zatem zobowiązany ustalić czy w tym przypadku zostały spełnione niezbędne przesłanki uzasadniające wymeldowanie skarżącej, określone w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach
osobistych / tekst jedn. Dz. U nr 87 poz.960 z późn. zm./
Stosownie do treści tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu
decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub
czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Brzmienia tego przepisu wynika, zatem że zasadniczą przesłanką wymagającą
jednoznacznego ustalenia jest opuszczenie przez osobę, która ma być wymeldowana
swojego miejsca pobytu stałego.
Zdaniem skarżącej postępowanie prowadzone przed organem I instancji nie doprowadziło
do tak jednoznacznego ustalenia, przeciwnie nie opuściła ona tego lokalu w dalszym
ciągu tam zamieszkuje i brak jest podstaw do stwierdzenia ze jej centrum życiowe
znajduje się w lokalu przy ul. P. [...].
Twierdzenia skarżącej nie znaj dują jednak oparcia w materiale dowodowym sprawy.
Z okoliczności sprawy wynika ze lokal nr [...] przy ul. K. [...] w P. pozostaje
faktycznie niezamieszkały. Przemawiają za tym ustalenia poczynione przez organ I
instancji w toku postępowania w szczególności takie jak; zły stan techniczny
przedmiotowego lokalu, jego niewystarczające wyposażenie w sprzęt i przedmioty
codziennego użytku/stwierdzone w czasie wizji lokalnej / wskazujecie ze nie może on być
uznany za centrum życiowe kobiety opiekującej się nieletnim dzieckiem.
Wprawdzie w mieszkaniu w czasie wizji lokalnej oględziny wykazały istnienie pewnej
niewielkie ilości sprzętu i wyposażenia, ale okoliczność ta nie może podważyć oceny ze w
lokalu tym skarżąca faktycznie nie zamieszkuje, chodzi jedynie o stworzenie pozorów o
odmiennym stanie rzeczy.
Skarżąca w toku postępowania przyznawała, że przebywa w lokalu męża przy
ul. P. [...] razem z mężem i córką tam tez znajdują się jej rzeczy osobiste.
Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś, że skarżąca przebywa stale w lokalu
wskazanym wyżej razem z mężem i córką już chociażby z tego względu, że oddzielne
zamieszkiwanie wiązałoby się ze znacznym utrudnieniem codziennego życia.
Organy administracji obu instancji słusznie podkreśliły, że przepisy ustawy o ewidencji
ludności i dowodach osobistych mają jedynie charakter ewidencyjny, nie rodzą praw do
lokalu i służą jedynie do zapewnienia zgodności stanem faktycznym a zapisami ewidencji.
Organy administracji mogą nawet wymuszać na obywatelu pewne czynności służące
rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub tez
poprzez rozstrzyganie własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności
pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy./por.wyrok NSA o sygn. akt VSA
3657/02 z dnia 25.04.2003 r./
Również w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego
utrwalony jest pogląd, że do spełnienia przesłanek z art.15 ust.2 cyt. ustawy niezbędnych
do wymeldowania osoby z pobytu stałego, wystarczy ustalenie, że opuszczenie lokalu ma
charakter trwały i dobrowolny./por. wyrok NSA VSA 3169/00 z dnia 23.04.2001/
W niniejszej sprawie, w ocenie sądu, postępowanie administracyjne wykazało ze skarżąca w sposób trwały i dobrowolny opuściła przedmiotowy lokal a jej centrum życiowe znajduje się w lokalu przy ul. P. [...] w P.Tym samym brak jest podstaw do uznania że organy administracji obu instancji dopuściły
się naruszenia art.15 ust.2 jak i wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.
Z tych względów w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U nr 153 poz.1270/ należało orzec jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Kosewska /-/ T. M. Geremek /-/ B. Sokołowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło