II SA/Po 29/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr WG [...] w części dotyczącej skarżącego J.F., II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 357,- (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B.Drzazga /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną w oparciu o art. 36 i art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) i uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. W. obszaru w rejonie ulicy W. (Dz. U. Woj. W. Nr 133, poz. 2498) ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obręb [...], z arkusza [...], zlokalizowanej przy ulicy W. Opłatą w wysokości [...] zł obciążono poprzednich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, proporcjonalnie do udziałów we współwłasności w następujący sposób: J. F. (współwłaściciel – 1/2) opłata w wysokości [...]zł oraz A. F. (współwłaściciel – 1-2) opłata w wysokości [...]zł. J. F. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Zarzucił naruszenie przepisu art. 10 kpa poprzez nie powiadomienie go o wszczęciu postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Odwołujący wskazał na brak określenia podstawy prawnej wyliczenia wzrostu wartości nieruchomości oraz metod ustalenia tego wzrostu. Podkreślił iż decyzja wydana została po upływie ponad roku od zawarcia aktu notarialnego, co narusza przepis art. 37 ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wydanie decyzji po upływie tak długiego okresu czasu, narusza - zdaniem Odwołującego - zasadę wyrażoną w art. 8 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją. Nr [...]utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, iż teren przedmiotowej działki przed zmianą planu przeznaczony był na zieleń ochronną i ogródki działkowe. W wyniku zmiany planu aktualnym przeznaczeniem tego terenu jest budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z zabudową pomocniczą. Wysokość opłat związanych ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określono na 30% wzrostu wartości nieruchomości (§ 22 uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Wskazano, iż podstawą prawną do naliczenia opłaty oraz określenia zasad jej naliczania są przepisy art. 36 ust. 4 i 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis art. 37 ust. 3 określa, iż opłata ta może zostać naliczona w terminie 5 lat od chwili, gdy zmiana planu stała się obowiązująca. Kolegium nie dopatrzyło się błędów w wycenie sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego, która stanowiła postawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że operat szacunkowy jest zgodny z wymogami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Podkreślono, iż wbrew twierdzeniom Odwołującego został on zawiadomiony o wszczęciu postępowania i zapoznał się z operatem szacunkowym. J. F. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, żądając uchylenia decyzji obu instancji. Skarżący zarzucił, iż rzeczoznawca nie dokonał w terenie oględzin działki. Wskazał, że zgodnie z art. 151 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261 , poz. 2603 z 2004 r. ze zm.) wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu założeń, iż strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy i upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. Skarżący zarzucił, iż wycena dokonana przez rzeczoznawcę nie realizuje wymogów wskazanego przepisu, skoro nieruchomość wyceniona została na [...], a skarżący z trudem sprzedał ją za [...] zł. W odpowiedzi na skargę Kolegium podkreśliło, iż rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego określa tryb i metody dokonywania wyceny nieruchomości. Zgodnie z nimi oględziny sporządza rzeczoznawca, a do czynności przeprowadzanych przez niego nie mają zastosowania przepisy procedury administracyjnej nakazujące zawiadomienie o terminie przeprowadzenia oględzin w celu umożliwienia stronie czynnego udziału. Zgodnie z przytoczonym rozporządzeniem dla określenia wartości nieruchomości nie bierze się pod uwagę ceny uzyskanej za zbycie wycenianej nieruchomości. Ponadto cechy nieruchomości, takie jak przeznaczenie w planie, położenie, kształt, sąsiedztwo, dostęp do infrastruktury należą do atrybutów wpływających na wartość nieruchomości i zostały one opisane w operacie, z którym skarżący zapoznał się. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: J. F. i A. F. byli współwłaścicielami, każdy z nich do ½ części nieruchomości położonej w O. W. przy ulicy [...] (księga wieczysta Kw nr [...]). Nieruchomość tą, aktem notarialnym z [...]2004r. sprzedali. Organ pierwszej instancji, na podstawie powołanych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r. Nr 80 poz. 717) oraz uchwały Rady Miejskiej z [...]w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulicy [...] ustalił wymienionym osobom jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, w odniesieniu do wchodzącej w jej skład działki nr [...]o powierzchni [...] m2. Z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu administracyjnym brała udział jako strona A. F. , reprezentowana przez pełnomocnika M. M . Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią, iż strona może działać przez pełnomocnika (art. 32). Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33). Wbrew wymogom powołanych przepisów akta sprawy obu instancji nie zawierają pełnomocnictwa udzielonego przez A. F. dla M. M. Z mocy przepisu art. 145 § 1 b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 kpa. W takiej sytuacji sąd administracyjny jest obowiązany uchylić zaskarżone decyzje, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z określonych w tych przepisach przesłanek wznowienia postępowania. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawę wznowienia stanowi sytuacje, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wskazać też należy, iż według poglądu Sądu Najwyższego (wyrok z 4grudniaa 2002r. ONSPUS 2003 Nr 24 poz. 582) dla obligatoryjnego uchylenia zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony. Podstawą odmiennej oceny zaskarżonych decyzji nie może być fakt, iż M. M była pełnomocnikiem A. F. przy zawieraniu notarialnej umowy sprzedaży. Wobec braku pełnomocnictwa w aktach sprawy nie można przyjąć, iż obejmowało ono upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony w postępowaniu administracyjnym, czy też udzielone było tylko na potrzeby zawarcia notarialnej umowy sprzedaży. W świetle powołanych przepisów podkreślić należy, iż pełnomocnictwo musi być udzielone wprost, a nie może być domniemane. Stąd też w aktach sprawy powinien być albo oryginał pełnomocnictwa, albo jego urzędowy odpis. Rozpoznając ponownie sprawę należy ewentualnie rozważyć zastosowanie przepisu art. 34 kpa dotyczącego wyznaczenia przedstawiciela dla osoby nieobecnej w miejscu zamieszkania na terenie kraju. Z powyższych przyczyn, na podstawie powołanych przepisów oraz przepisu art. 134 § 1, art. 200 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ B.Drzazga /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek MarK