II SA/Po 29/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2014r. wniosku P. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B., . P., E. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013r. Nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia 1. ustanowić dla P. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżący P. B. wniósł o prawo pomocy w całości. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wskazał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej spowodowanej m.in. spłatą kredytu hipotecznego, opłatami za rachunki bieżące i ponoszeniem kosztów na życie. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która nie uzyskuje żadnego dochodu i małoletnią córką. Wskazał, że jest współwłaścicielem w ¼ domu o powierzchni [...] m² oraz działki o powierzchni [...] m², obciążonych kredytem hipotecznym na kwotę [...] zł. Mieszka razem z rodziną w mieszkaniu w P. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości [...] zł. Nadto podał, że nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Do wniosku o prawo pomocy dołączył oświadczenie o stanie majątkowym sporządzonym w związku z wnioskiem o rozłożenie na raty kary administracyjnej, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Z oświadczenia tego wynika, że uzyskuje dochód netto w wysokości [...] zł miesięcznie, koszty jakie ponosi rodzina to: czynsz 340 zł, prąd i gaz – 250 zł, woda i kanalizacja 98 zł, ogrzewanie mieszkania – 200 zł, ubezpieczenie na życie 480,80 zł, Internet – 50 zł, telefon 100 zł, podatek od nieruchomości 104,25 zł rocznie. Skarżący wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przedłożył kserokopie następujących dokumentów: - PIT-37 za 2013r. z którego wynika łączny dochód z umowy o pracę i działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł oraz za 2012r. – [...] zł. - terminarza wizyt w urzędzie pracy żony skarżącego - wyciągu z rachunku bankowego z którego wynikają wpływy – z umowy o pracę około [...] zł miesięcznie, ale także dodatkowe wpływy w tytułu umów w wysokości [...] zł z 22 stycznia 2014r. i [...] zł z 12 lutego 2014r., nadto za rachunek wpływają środki z kantoru walutowego [...] zł, czy z biura maklerskiego [...] zł, wpłat na rachunek skarżącego dokonują także osoby trzecie (T. B.) w kwocie [...] zł 20 lutego 2014r.; miesięczne salda są dodatnie w wysokości [...] zł na koniec stycznia 2014r. i [...] zł na koniec lutego 2014r.; skarżący dokonuje płatności za telefon w wysokości [...] zł miesięcznie, z tytułu ubezpieczenia na życie [...] zł, [...] zł i [...] zł, spłaca także należności z tytułu karty kredytowej w innym banku w kwocie [...] zł w styczniu, [...] zł w lutym 2014r. Nadto z akt sądowych sprawy wynika, że przesyłki adresowane do skarżącego odbiera jego matka jako dorosły domownik (k. 22, 40, 67). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że należny wpis od skargi został uiszczony przez jedną ze skarżących, zatem wniosek o prawo pomocy swoim zakresem obejmuje dalsze koszty sądowe niniejszego postępowania, ponad uiszczony wpis, oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na zapłacenie powyższego wpisu od skargi, prawo pomocy może być przyznane na obecnym etapie postępowania sądowego tylko w części. Zgodnie z dyspozycją art. 245 §3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w części lub ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a.). Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w części poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wprawdzie sam utrzymuje żonę i dziecko, ale prócz wynagrodzenia za pracę uzyskuje drobne dochody z innych jeszcze źródeł (umowa, wpływy z kantoru walutowego) Nie wykazał by ponosił stałe koszty utrzymania mieszkania. Z przedstawionego rachunku bankowego prócz kosztów telefonu i ubezpieczenia na życie oraz bieżących zakupów żywności nie wynika by uiszczał stałe należności za media. Nadto z akt sądowych sprawy wynika, że zamieszkuje razem z matką oraz T. B. Zatem jeżeli w ogóle partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania to ponosi tylko ich część. Nie wykazał jakie ponosi koszty z tego tytułu. Z istoty prawa pomocy wynika bowiem, że zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że po uiszczeniu jedynie niezbędnych i koniecznych kosztów utrzymania rodziny nie pozostają już żadnej wolne środki, które można by przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego. Tymczasem saldo na podanym rachunku bankowym jest dodatnie w wysokości około [...] zł i [...] zł., skarżącemu pozostają zatem wolne środki, które może przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że skarżący nie przedstawił wyciągów ze swojego drugiego rachunku bankowego w City Banku, gdzie dysponuje kartą kredytową. Wyciągi z tego rachunku dodatkowo obrazują wysokość środków jakimi faktycznie skarżący dysponuje. Brak pełnej współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy oceniony musiał być negatywnie, co skutkuje odmową prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy, bowiem podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć także należy, że dalsze przewidywane koszty sądowe jakie mogą powstać w niniejszej sprawie to ewentualnie opłata za uzasadnienie 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 124 zł, czy ewentualnie opłata za zażalenie 100 zł, których uiszczenie będzie rozłożone w czasie. Są to zatem należności w niewygórowanej wysokości. Podkreślić należy, że wszyscy skarżący jako współwłaściciele nieruchomości bezpośrednio zainteresowani mogą się wspólnie złożyć na te koszty, albo uiszczenie przez jednego ze skarżących zwolni od tego obowiązku pozostałych. Wskazać należy, że decyzja o zaciągnięciu kredytu hipotecznego na zakup nieruchomości była nieskrępowaną decyzją wnioskodawcy o podjęciu takiego zobowiązania, który miał już zapewnione potrzeby mieszkaniowe, skoro mieszka w P. na os. O.B. Nadto z przedstawionej dokumentacji nie wynika, by ponosił koszty obsługi tego kredytu. Wobec powyższego, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie można obciążać Skarbu Państwa i tym samym innych obywateli, ujemnymi skutkami cywilnoprawnych i dobrowolnych zobowiązań skarżącego. Z uwagi na powyższe, zwłaszcza na fakt, że skarżący P. B. ma możliwości by uiścić przyszłe koszty sądowe należne w niniejszej sprawie, oddalić należało wniosek o zwolnienie go od tych opłat. Mając natomiast na uwadze wysokość rynkowego honorarium adwokata, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków na zapłacenie wynagrodzenia tego profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należy więc, przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w części i ustanowić adwokata z urzędu. Nadto, podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska