II SA/Po 29/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2014r. wniosku E. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B., Ł. P., E. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013r. Nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia postanawia 1. ustanowić dla E. P. i M. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżący E. P. i M. P. wnieśli o prawo pomocy w całości. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF wskazali, że znajdują się w ciężkiej sytuacji finansowej spowodowanej m.in. spłatą kredytu hipotecznego, opłatami za rachunki bieżące i ponoszeniem kosztów na życie. Oświadczyli, że wspólne prowadzą gospodarstwo domowe. Wskazali, że są współwłaścicielami domu położnego o powierzchni [...] m² oraz działki o powierzchni [...] m², obciążonego kredytem hipotecznym na kwotę [...] zł. Mieszkają w mieszkaniu w P. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości [...] zł. brutto miesięcznie. Skarżący M. P. jest zarejestrowany w urzędzie pracy i nie otrzymuje żadnych świadczeń. Nadto podali, że nie posiadają żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Do wniosku o prawo pomocy dołączyli oświadczenie o stanie majątkowym sporządzonym w związku z wnioskiem o rozłożenie na raty kary administracyjnej, będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Z oświadczenia tego wynika, że skarżąca uzyskuje netto [...] zł miesięcznie. Koszty miesięczne jakie ponosi rodzina to: czynsz 340 zł, prąd i gaz – 362 zł, woda i kanalizacja 98 zł, ogrzewanie mieszkania – 200 zł, ubezpieczenie samochodu – 1.080 zł rocznie, Internet – 131 zł, leki 300 zł., podatek od nieruchomości 104,25 zł rocznie. Nadto posiadają samochód osobowy VW Polo z 2007r. Skarżący oświadczył, że choruje. Skarżący są współwłaścicielami w ½ zabudowanej nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w P., gm. M. obciążonej kredytem hipotecznym w wysokości [...] zł. Skarżący wezwani do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) podali, że skarżący choruje i koszty leków wynoszą od [...]zł do [...] zł miesięcznie. Skarżąca, aby otrzymać kredyt hipoteczny na zakup domu musiała zaciągnąć dodatkowy kredyt na kwotę [...] zł. Podatek gruntowy za zakupioną nieruchomość oraz budynek wynosi za 2014r. [...] zł. Nadto przedłożyli kserokopie następujących dokumentów: - PIT-37 za 2013r. z którego wynika dochód skarżącego z innych źródeł w wysokości [...] zł. oraz dochód skarżącej w wysokości [...] zł oraz PIT-37 za 2012r., z którego wynika dochód skarżącego z renty i działalności wykonywanej osobiście w łącznej wysokości [...] zł oraz dochód skarżącej z umowy o pracę w wysokości [...] zł. - faktury i dowody wpłaty świadczeń za mieszkanie w P. w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, raty kredytowej za dom – [...] zł i [...] zł miesięcznie, raty pożyczki skarżącej w wysokości [...] zł miesięcznie, za leki na kwotę [...] zł - decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną, terminarza wizyt skarżącego w urzędzie pracy - faktury opłat za energię elektryczną [...] zł na dwa miesiące, gaz [...] zł na dwa miesiące, ubezpieczenie OC – [...] zł - potwierdzenie z zakładu pracy przelewu wynagrodzenia skarżącej za pracę na rachunek bankowy w kwocie [...] zł. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że należny wpis od skargi został uiszczony przez skarżącą, zatem wniosek o prawo pomocy swoim zakresem obejmuje dalsze koszty sądowe niniejszego postępowania, ponad uiszczony wpis, oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na zapłacenie powyższego wpisu od skargi, prawo pomocy może być przyznane na obecnym etapie postępowania sądowego tylko w części. Zgodnie z dyspozycją art. 245 §3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w części lub ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a.). Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja wnioskodawców pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w części poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskodawcy wprawdzie oświadczyli, że utrzymują się tylko z wynagrodzenia za pracę skarżącej, ale z rocznego zeznania podatkowego wynika, że skarżący uzyskuje także dodatkowe dochody z pracy wykonywanej osobiście oraz z innych źródeł. Wyszczególnione przez skarżącego stałe koszty koniecznego utrzymania mieszkania, domu i samochodu kształtują się na poziomie około [...] zł miesięcznie (bez wyżywienia, ubioru, środków czystości, paliwa). Z zestawienia dochodów z pracy skarżącej [...] zł i powyższych kosztów wynika, że skarżący posiadają możliwości pokrycia kosztów utrzymania przekraczających ten dochód z innych jeszcze źródeł. Skarżący nie podali by zalegali z płatnościami swoich zobowiązań. Wskazać przy tym należy, że skarżący nie przedstawili swojego rachunku bankowego, który w istotny sposób odzwierciedla wysokość środków jakimi faktycznie dysponują. Brak pełnej współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy oceniony musiał być negatywnie, co skutkuje odmową prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy, bowiem podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Nadto profesjonalna instytucja bankowa w toku postępowania o udzielenie kredytu hipotecznego, oceniła sytuację finansową skarżących i ostatecznie przyjęła, że wspólnie z pozostałymi dwoma kredytobiorcami są w stanie obsłużyć zaciągnięte zobowiązanie. Nadto skarżący M. i E. P. sami spłacają raty kredytu hipotecznego oraz dodatkowo zaciągniętej pożyczki umożliwiającej, jak oświadczyli, uzyskanie tego kredytu. Z przedstawionych dokumentów wynika, że wszystkie swoje zobowiązania regulują i nie podali by mieli jakieś zaległości płatnicze. Z istoty prawa pomocy wynika bowiem, że zwolnienie od kosztów sądowych przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że po uiszczeniu jedynie niezbędnych i koniecznych kosztów utrzymania rodziny nie pozostają już żadnej wolne środki, które można by przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego. Tej okoliczności ostatecznie skarżący nie wykazali. Nadto wskazać należy, że decyzja o zaciągnięciu kredytu hipotecznego na zakup nieruchomości była nieskrępowaną decyzją wnioskodawców o podjęciu takiego zobowiązania, którzy mają już zapewnione potrzeby mieszkaniowe, skoro mieszkają w P. Wobec powyższego, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie można obciążać Skarbu Państwa i tym samym innych obywateli, ujemnymi skutkami cywilnoprawnych i dobrowolnych zobowiązań skarżących. Zauważyć także należy, że dalsze przewidywane koszty sądowe jakie mogą powstać w niniejszej sprawie to ewentualnie opłata za uzasadnienie 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 124 zł, czy ewentualnie opłata za zażalenie 100 zł, których uiszczenie będzie rozłożone w czasie. Są to zatem należności w niewygórowanej wysokości. Podkreślić należy, że wszyscy skarżący jako współwłaściciele nieruchomości bezpośrednio zainteresowani mogą się wspólnie złożyć na te koszty, albo uiszczenie przez jednego ze skarżących zwolni od tego obowiązku pozostałych. Zaznaczyć należy, że skarżąca wygospodarowała środki na pokrycie uiszczonego przez nią wpisu od skargi w kwocie 247 zł. Z uwagi na powyższe, zwłaszcza na fakt, że skarżący mają możliwości by uiścić przyszłe koszty sądowe należne w niniejszej sprawie, oddalić należało wniosek o zwolnienie od tych opłat. Uwzględniając natomiast wysokość rynkowego honorarium adwokata, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący nie są w stanie wygospodarować środków na zapłacenie wynagrodzenia tego profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Należy więc, przyznać wnioskodawcom prawo pomocy w części i ustanowić adwokata z urzędu. Nadto, podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska