II SA/Po 290/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-05-15

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest współwłaścicielem nieruchomości, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej dochody z emerytury nie pozwalają na pokrycie bieżących wydatków i kosztów leczenia, a nieruchomość jest wykorzystywana na własne potrzeby mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, mimo posiadania majątku nieruchomego w formie współwłasności mieszkania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej dochody z emerytury są niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków, kosztów leczenia i należności sądowych, a nieruchomość jest wykorzystywana na własne potrzeby mieszkaniowe i nie generuje realnych dochodów. Kluczowe jest wykazanie, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący N.I. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując swoją trudną sytuację finansową wynikającą z niskiej emerytury, choroby i kosztów leczenia. Mimo że jest współwłaścicielem mieszkania, oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada innych źródeł dochodu. Sąd wezwał do uzupełnienia oświadczenia, a po jego otrzymaniu uznał, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono N.I. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi N.I. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia zwolnić N.I. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący N.I. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że jest osobą starszą, bardzo schorowaną i utrzymującą się wyłącznie z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca argumentował, że otrzymywane świadczenie nie wystarcza na bieżące potrzeby, a także na koszty leczenia. Nadto, we wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca oświadczył, że w 1/3 części jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], a należący do niego udział stanowi mieszkanie własnościowe. W oparciu o treść art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym. Oświadczenie złożone na formularzu było bowiem lakoniczne i niepełne, a z akt administracyjnych sprawy wynika, m.in. że wnioskodawca zamieszkuje razem z żoną, skoro odbiera ona korespondencję dotyczącą przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi wnioskodawca wyraźnie oświadczył, że sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe, utrzymuje się jedynie z renty inwalidzkiej z ZUS w aktualnej wysokości [...] zł. Na potwierdzenie powyższej okoliczności przedłożył kserokopię dowodu wypłaty świadczenia za kwiecień 2008r., zeznania PIT za 2006r., z którego wynika roczny przychód w wysokości [...] zł i rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy PIT-40A, z którego wynika przychód w 2007r. w wysokości [...] zł. Wnioskodawca powołując się na fakt, że swoje oświadczenie złożył pod rygorem odpowiedzialności karnej podkreślił, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie posiada i nie prowadzi gospodarstwa rolnego oraz nie posiada żadnego samochodu, a także nie ma żadnego rachunku bankowego. Wnioskodawca oświadczył, że sam ponosi miesięczne koszty utrzymania mieszkania, które łącznie wynoszą 520 zł (155,27 zł za gaz; 45,70 zł za prąd; 26,35 zł za wodę i ścieki; 41,39 zł za wywóz śmieci; 13,25 zł – podatek od nieruchomości; 100,28 zł za telefon; 5,30 zł - abonament RTV, około 135,46 zł za leki). Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 powyżej cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Wnioskodawca musi przy tym wykazać, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia środków celem pokrycia należności sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z ubezpieczenia społecznego, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności, w celu pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy samodzielnie pokrywa wszystkie koszty utrzymania mieszkania. Oświadczył, że jest osobą schorowaną, w starszym wieku, więc ma ograniczone możliwości, by podjąć dorywcze zatrudnienie i uzyskać dodatkowy dochód. Wprawdzie skarżący posiada majątek nieruchomy, który co do zasady pozbawia możliwości skorzystania z prawa pomocy, bowiem stanowi źródło dodatkowego dochodu, jednak możliwości te muszą być realne. Tymczasem lokal wykorzystywany jest na potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 powyższej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Biorąc pod uwagę przewidywaną wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości ich uiszczenia nawet w części bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach (art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy). Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło