II SA/Po 290/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-19
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczestniczka postępowania, będąca inwalidką I grupy, schorowaną osobą starszą, utrzymującą się wraz z mężem z emerytur i niewielkiego dochodu z gospodarstwa rolnego, mającą na utrzymaniu studiującego syna, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w wydatkach koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Uczestniczka postępowania wykazała, że jej sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Rodzina utrzymuje się z emerytur i dochodu z gospodarstwa rolnego, a dodatkowe wydatki na leczenie i utrzymanie studiującego syna znacząco obciążają budżet domowy, uniemożliwiając poczynienie oszczędności na koszty sądowe.Stan faktyczny
Uczestniczka postępowania G. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniła wniosek swoją niepełnosprawnością (inwalidztwo I grupy, złamania kręgosłupa i miednicy, poruszanie się o lasce), chorobami (nerwica, nadciśnienie), a także ciężką sytuacją zdrowotną i materialną męża (77 lat, bez ręki, niedosłuch, zawroty głowy, zakrzepowe zapalenie żył) oraz utrzymaniem studiującego syna. Rodzina utrzymuje się z emerytur i dochodu z gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono uczestniczkę postępowania G. S. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2011r. wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie remontu budynku postanawia zwolnić uczestniczkę postępowania G. S. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Uczestniczka postępowania G. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, mianowicie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jest inwalidką I grupy – na skutek osteoporozy miała w czterech miejscach złamany kręgosłup i miednicę, porusza się o lasce. Choruje również na nerwicę i nadciśnienie. Jej 77-letni mąż, który jest bez ręki, cierpi z powodu poważnego niedosłuchu, ma częste zawroty głowy i zakrzepowe zapalenie żył, z trudem się porusza. Z tego powodu znaczne środki przeznaczają na lekarstwa i leczenie. Ponadto mają na utrzymaniu studiującego syna. Dlatego nie posiadają środków na poniesienie kosztów dochodzenia praw przed sądem.
Wnioskodawczyni podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł, a jej mąż w wysokości [...] zł miesięcznie. Syn nie uzyskuje żadnego dochodu. Nadto z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha uzyskują [...] zł. Część gruntu o powierzchni [...] ha oddali w dzierżawę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m², drewnianą stodołę i szopkę oraz murowany chlewik. Nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Nadto wnioskodawczyni podała, że syn studiuje na Politechnice, nie ma stypendium, a wymaga środków na zapewnienie mieszkania, jedzenia, ubrania i pomocy naukowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w wydatkach koniecznego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej bez narażenia koniecznego bieżącego swojego utrzymania (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna uczestniczki pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie i zwolnienie jej od obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Aktualnie rodzina utrzymuje się z emerytur oraz z symbolicznego dochodu z gospodarstwa rolnego. Uczestniczka i jej mąż są osobami starszymi i schorowanymi, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami na leki i leczenie. Nadto łożą na utrzymanie studiującego syna. Wydatki te znacznie obciążają budżet domowy uczestniczki. Doświadczenie życiowe wskazuje, że uzyskiwany dochód z trudem pokrywa konieczne koszty bieżącego utrzymania rodziny. Wnioskodawczyni wykazała, że nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło