II SA/Po 290/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-04-12
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa i rodzinna skarżącego, obejmująca niską emeryturę, zadłużenie, koszty utrzymania domu i leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, charakteryzująca się niską emeryturą, znacznym zadłużeniem, kosztami utrzymania domu i leczeniem, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Skarżący nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków na koszty sądowe i wynagrodzenie pełnomocnika. Przyznano prawo pomocy na podstawie art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący O. F. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Argumentował, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto, posiada zadłużony dom we współwłasności, ponosi koszty leczenia, leków, paliwa, węgla, podatku od nieruchomości i ubezpieczenia. Sąd ocenił jego sytuację finansową jako trudną.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono O. F. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla O. F. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi O. F. i A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2017r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości postanawia 1. zwolnić O. F. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla O. F. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący O. F. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego.
We wniosku skarżący argumentował, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Posiada we współwłasności, po zmarłej żonie, dom o powierzchni około [...] m˛ z lat 50-tych XX w., do kapitalnego remontu, na gruncie o powierzchni około [...] m˛ w S.. Nie posiada żadnych oszczędności, ciąży na nim zadłużenie w wysokości [...] zł. – 48 rat kredytu po [...] zł. Skarżący wyszczególnił dalsze zobowiązania – podatek od nieruchomości [...] zł na rok, ubezpieczenie domu [...] zł rocznie, prywatne wizyty lekarskie [...] zł rocznie, leki [...] zł miesięcznie, zakup paliwa [...] zł miesięcznie, węgla około [...] zł rocznie.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże że nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że skarżący nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe i tym bardziej koszty wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Jest osobą w starszym wieku, choruje i utrzymuje się jedynie z emerytury. Partycypuje w kosztach utrzymania domu i ponosi pozostałe koszty koniecznego swojego utrzymania. Ponosi zwiększone wydatki związane z leczeniem oraz koszty zaciągniętego kredytu. Nie podał, by miał jakieś zaległości w bieżących opłatach. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala jedynie na zaspokojenie koniecznych potrzeb koniecznego utrzymania skarżącego. Nie pozwala na generowania jakichkolwiek oszczędności. Posiadany majątek nieruchomy wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb bytowych, nadto jest on we współwłasności, zatem skarżący nie ma samodzielnych możliwości dysponowania tym majątkiem. Skarżący nie posiada przy tym żadnego innego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Przyznać zatem należy skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło