II SA/Po 292/09

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.K. i S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia 1. ustanowić dla A.K. i S.K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ K.Witkowicz-Dwornicka Skarżący A.K. i S.K. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że są osobami niepełnosprawnymi, niezdolnymi do pracy i posiadają niskie dochody, podali, że utrzymują syna, synową i wnuka. Wspólnie, więc prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy oświadczyli, że skarżący uzyskuje rentę w wysokości [...] zł, skarżąca - wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł, a synowa także uzyskuje wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł, a syn wynagrodzenie w wysokości – [...] zł. Łącznie [...] zł brutto miesięcznie. Prócz tego wnioskodawcy podali, że mają dom o powierzchni [...] m² i zabudowaną działkę gruntu o powierzchni [...] m². Nadto oświadczyli, że syn posiada działkę o powierzchni [...] m² oraz dom w stanie surowym. Nadto wnioskodawca podał, że nie ma żadnych wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Do wniosku skarżący dołączyli kopię decyzji o wysokości renty skarżącego - [...] zł netto miesięcznie, orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy skarżącego do dnia 30 kwietnia 2010r., orzeczenia z 19 września 2006r. o czasowej niepełnosprawności skarżącej do września 2009r. i zeznania podatkowego PIT-37 za 2008r. skarżących, z którego wynika, że łącznie uzyskali [...] zł brutto, co daje kwotę [...] zł brutto miesięcznie. W dniu 7 maja 2009r. skarżący uiścili wpis sądowy od skargi w kwocie 349 zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że wnioskodawcy są w stanie ponieść przewidywane koszty sądowe niniejszego postępowania. Otrzymują stałe miesięczne dochody, z których pokrywają wszystkie swoje koszty niezbędnego utrzymania, nie podali bowiem by mieli jakieś zaległości płatnicze. Uiścili także należność z tytułu wpisu od skargi w pełnej wysokości. Mieszkają wspólnie z synem i synową, więc chociażby koszty bieżącego utrzymania ponoszone są wspólnie przez dwie rodziny, co skutkuje mniejszym obciążeniem wnioskodawców z tego tytułu. Wnioskodawcy nie podali przy tym by ponosili większe niż przeciętne koszty bieżącego utrzymania. Nieuzasadnione natomiast jest twierdzenie, że wnioskodawcy utrzymują syna i synową, skoro ci uzyskują swoje własne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Obowiązek uiszczenie kosztów sądowych, które mają charakter należności publiczno-prawnych, wyprzedza bowiem inne wydatki (na budowę domu syna), prócz koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawcy dysponują także majątkiem nieruchomym (dom, działka), co w zasadzie wyłącza możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy. Majątek ten może bowiem poprzez jego wynajęcie, sprzedaż, czy obciążenie stanowić źródło dodatkowego dochodu. Możliwości te muszą być jednak realne. Wysokość uzyskiwanych dochodów i kosztów bieżącego utrzymania uniemożliwia jednak pokrycie rynkowego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Wobec tego należało przyznać skarżącym prawo pomocy w części poprzez ustanowienie radcy prawnego (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K.Witkowicz-Dwornicka