II SA/Po 2920/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skarg: Zofii O., Mieczysławy O., Elżbiety O., Włodzimierza O. na decyzję Wojewody W. z dnia 16 października 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu uchyla zaskarżoną decyzję; (...). Starosta Powiatowy w J. decyzją z dnia 14 sierpnia 2000 r. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, po ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestorów o wydanie pozwolenia na użytkowanie udzielił Elżbiecie O., Zofii O., Mieczysławie O. i Włodzimierzowi O. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wzniesionego bez pozwolenia na budowę na działce nr 25/73 położonej w K. przy ul. Ś. nr 21, z wyłączeniem użytkowania balkonu do czasu wykonania balustrady. W obszernych motywach powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie przepisów Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Ponadto przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i treść wydanych - w związku z popełnioną przez inwestorów w 1988 r. samowolą budowlaną - decyzji administracyjnych. Przypomniał, że w sprawie doprowadzenia wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem Kierownik Urzędu Rejonowego w J. decyzją z 17.08.1998 r., na podstawie art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazał inwestorom przedłożenie określonych dokumentów i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Oceniając w niniejszym postępowaniu wniosek inwestorów o udzielenie pozwolenia na użytkowanie Starosta Powiatowy stwierdził, iż obiekt ten nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak obowiązującego obecnie jak i w dniu jego budowy. Nie powoduje on też niebezpieczeństwa dla ludzi bądź mienia i nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym ekspertyzy techniczne i wyniki wizji lokalnej potwierdzają jego zdatność do użytkowania. Obiekt ten w żaden sposób nie narusza usprawiedliwionych interesów właścicieli sąsiednich działek. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Tadeusza S. Wojewoda (...) decyzją z dnia 16 października 2000 r. na podstawie art. 104 par. 1 i 2 Kpa w zw. z art. 138 par. 1 pkt 1 i 2 Kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadnienie powyższej decyzji było następujące. Z analizy akt sprawy wynika, że Starosta Powiatowy udzielając inwestorom pozwolenia na użytkowanie samowolnie wzniesionego budynku mieszkalnego rozpatrzył sprawę nie posiadając delegacji do jej załatwienia. W dniu 1 I 1999 r. weszła w życie ustawa z dnia 24 sierpnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Organem właściwym w sprawach, o których mowa w art. 48 w związku z art. 103 Prawa budowlanego jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. W świetle powyższego całość akt przedmiotowej sprawy winna być przekazana do organu właściwego rzeczowo i miejscowo do rozpatrzenia sprawy legalności samowolnie wybudowanego budynku zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku NSA z dnia 11 lutego 1998 r. II SA/Łd 120/96. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zofia, Mieczysława, Elżbieta i Włodzimierz O. Uznając zaskarżoną decyzję za krzywdzącą skarżący podnieśli, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się od 10 lat, choć wybudowany przez nich budynek w żadnym stopniu nie wpływa ujemnie na działkę sąsiada. Skarżący wskazali, że sprawa udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchylając poprzednio wydane decyzje Sąd wskazał na potrzebę odniesienia się do planu miejscowego obowiązującego w trakcie realizacji budowy. Nie podważył natomiast braku kompetencji starosty do wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, że decyzje w sprawie obiektów budowlanych samowolnie wzniesionych może wydawać wyłącznie organ nadzoru budowlanego. Również o oddalenie skarg wniósł uczestnik postępowania Tadeusz S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kompetencje organów prowadzących postępowanie administracyjne w sprawach budowlanych i wydających decyzje w tych sprawach określone zostały w art. 82 i następnych ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./. Zadania należące do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego wymienione zostały w art. 83 powołanej wyżej ustawy i stanowią one zamknięty katalog obowiązków tego organu. Kompetencje organów administracji architektoniczno-budowalnej, określone zostały w sposób odmienny od wyżej wskazanego. Zgodnie bowiem z art. 82 ust. 1 Prawa budowlanego do właściwości tych organów należą sprawy określone w ustawie i nie zastrzeżone do właściwości innych organów. Należy też dodać, że przepisy omawianej ustawy decydują o właściwości organów również w sprawach dotyczących stanów faktycznych przewidzianych w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego /por. art. 103 ust. 3 cyt. ustawy/. W rozpoznawanej sprawie Starosta Powiatowy w J., działając na wniosek skarżących, na podstawie wskazanych w decyzji tego organu przepisów Prawa budowlanego udzielił wnioskodawcom pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Należy przypomnieć, że budynek ten wzniesiony został w 1988 r. samowolnie, a ujawnienie popełnionej samowoli spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez Kierownik Urzędu Rejonowego w J. decyzji ostatecznej z dnia 17 sierpnia 1998 r. W owej decyzji, podjętej na podstawie art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ w związku z art. 103 ust. 2 powołanego wyżej Prawa budowlanego z 1994 r. nakazano inwestorom uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu oraz przedłożenie określonych dokumentów, w tym między innymi inwentaryzacji architektoniczno-konstrukcyjnej oraz orzeczenia technicznego. W motywach powyższej decyzji, nakładającej na inwestorów obowiązek dokonania czynności niezbędnych do doprowadzania obiektu do stanu zgodnego z przepisami /art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r./ organ orzekający między innymi stwierdził brak zaistnienie przesłanek do zastosowania sankcji z art. 37 cyt. wyżej Prawa budowlanego tj. orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że wniosek skarżących o udzielenie pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku mieszkalnego, oparty na twierdzeniu, że wykonalni oni nałożone na nich decyzją z dnia 17 sierpnia 1998 r. obowiązki, podlegał rozpoznaniu przez organ architektoniczno-budowalny tj. starostę. Przedmiotowa sprawa rozstrzygnięta w oparciu o art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie mieści się, bowiem w kategorii zadań organu nadzoru budowlanego określonych w art. 83 Prawa budowlanego z 1994 r., zwłaszcza nie dotyczy ona nakazów, o których mowa w art. 48 czy art. 51 tego Prawa. Dlatego stanowisko organu odwoławczego wyrażone w motywach zaskarżonej decyzji nie można uznać za prawidłowe. Nie znajduje ono także oparcia w motywach powołanego przez organ II instancji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r. II SA/Łd 120/96. Należy przypomnieć, że owym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy w K. z 18.12.1989 r. (...) oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego z dnia 7.02.1990 r. (...) w sprawie udzielenia Kazimierzowi O. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego /obecnie mieszkalnego/. Sąd wskazał, że w dacie wydania powołanych wyżej decyzji przedmiotowy obiekt był w trakcie budowy, co oznacza, że nie było podstaw do zastosowania przepisów Prawa budowlanego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, lecz przepisów dotyczących likwidacji samowoli budowlanej. Powołany wyrok nie odnosił się do kwestii właściwości organu, co zdaje się sugerować organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Na koniec należy dodać, że dopiero merytoryczna ocena zasadności wniosku skarżących o udzielenie pozwolenia na użytkowanie pozwoli ustalić, czy zachodzi konieczność ewentualnej dalszej ingerencji organów nadzoru budowlanego /w ramach ich kompetencji/ w sprawie. Takie ustalenia mogą też wpływać na dalsze losy wniosku skarżących. Z przyczyn wyżej powołanych na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.