II SA/Po 2929/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-01-21
Skład orzekający: Stanisław Małek, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić ustalenia warunków zabudowy dla działki rolnej, jeśli plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza zabudowę zagrodową, a interpretacja zakazu wtórnych podziałów działek jest sprzeczna z zapisami planu?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając je za wydane z naruszeniem art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stwierdzono, że interpretacja zakazu wtórnych podziałów działek przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze była sprzeczna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał zabudowę zagrodową na działkach rolnych o odpowiedniej powierzchni. Ponadto, organy nie wyjaśniły jednoznacznie charakteru projektowanej inwestycji (czy jest to budownictwo wyłącznie mieszkaniowe, czy zagrodowe), co jest kluczowe dla oceny jej zgodności z planem.Stan faktyczny
Skarżąca B.B. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla działki rolnej w celu budowy budynku mieszkalnego z zapleczem gospodarczym. Prezydent Miasta odmówił ustalenia warunków, powołując się na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał dla tego terenu głównie użytkowanie rolnicze i ochronę przyrodniczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, interpretując zakaz wtórnych podziałów działek jako uniemożliwiający zabudowę. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię planu i brak odniesienia do możliwości zabudowy zagrodowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska as. WSA Edyta Podrazik Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 50,- złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ St. Małek /-/ A.Łaskarzewska
II SA/Po 2929/01
UZASADNIENIE
W dniu [...] Prezydent Miasta, po ponownym rozpoznaniu wniosku inwestora B. B. z dnia [...] 06.2000 r. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydał decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji domu mieszkalnego parterowego poddaszem użytkowym na terenie działki nr [...] ark. 1 Obr. [...] położonej w P. przy ul. [...] . W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego P. nieruchomość ta leży w obszarze oznaczonym symbolami III KZ 10tr i ZPK. 1. Obszar III KZ 10tr wg planu zagospodarowania przestrzennego jest terenem upraw polowych i rozproszonych zespołów osadniczych, głównie o charakterze zagrodowym, związanych z produkcją rolną. Jest to obszar ochrony istniejących zasobów przyrodniczych. Natomiast obszar ZPK. 1 wg planu to tereny stanowiące integralną część Północnego Klina Zieleni [...] objętego ochroną przyrodniczo-krajobrazową "[...]" na podstawie uchwały Rady Miejskiej P. Nr CV/610/94 z dnia 10.05.1994 r. Tereny te przeznaczone są pod uprawy rolne co wyklucza możliwość ich zabudowy budynkami mieszkalnymi. Ponadto organ I instancji przytoczył zapisy planu odnośnie obszaru III KZ 10tr oraz stwierdził, iż zapis planu zagospodarowania przestrzennego o dopuszczeniu zabudowy parterowej z poddaszami użytkowymi wzdłuż istniejących dróg i linii dotyczy terenów położonych wyłącznie w N.W.D. tj. w kwartale ulic [...],[...],[...], [...] i nie dotyczy obszaru, na którym leży działka [...]. Działka ta powstała w wyniku dalszych podziałów działek należących do D. i R. K. dokonanych po 1995 r. Wniosek inwestora dotyczący zabudowy działki [...] budynkiem mieszkalnym z zapleczem gospodarczym jest więc sprzeczny z w/w ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P.
Odwołanie od decyzji tej złożyła inwestorka B.B., podnosząc, iż wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego dla potrzeb właściciela działki w związku z użytkowaniem rolnym gruntu. Organ I instancji nie odniósł się do możliwości zabudowy przedmiotowego gruntu zabudową o charakterze zagrodowym. Fakt określenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako gruntu rolnego nie wyklucza zabudowy tego gruntu obiektami służącymi produkcji rolniczej, jeżeli plan nie wprowadza zakazu takiej zabudowy. Uchwała Rady Miejskiej wprowadzająca na przedmiotowym obszarze formę ochrony przyrody w postaci zespołu przyrodniczo-krajobrazowego zawiera jedynie zakaz zabudowy dla wielkotowarowej, wysokoprodukcyjnej hodowli, przetwarzania itp., zezwalając jednocześnie na budowę na działkach o minimalnej pow. [...] m2. Ponadto wcześniej wydano już decyzje dla innych podmiotów zezwalające na inwestycje polegającą na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego na sąsiednich działkach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu w/w odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu powyższej decyzji zacytowano ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz podano, iż zgodnie z wyjaśnieniem Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w P., która była autorem planu, dla terenów oznaczonych kodem III KZ 10tr obowiązuje wyłącznie rolnicze użytkowanie tych terenów oraz zakaz wtórnych podziałów dla celów budowlanych. W związku z powyższym w ocenie organu II instancji zapis planu uniemożliwia dokonania podziału terenu na mniejsze działki po dacie, od której obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego tj. po dniu 01.01.1995 r. oraz umożliwia lokalizację tylko jednego obiektu mieszkalnego na obszarze działki oznaczonej tym samym licznikiem.
Od powyższej decyzji skargę złożyła B.B., domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje dla terenu III KZ 10tr trzy zróżnicowane możliwości zabudowy, a mianowicie:
- istniejące zespoły osadnicze
- na działkach rolnych powyżej 2000 m2, na których prowadzona jest produkcja rolna, tylko zabudowę służącą użytkowaniu rolniczemu, w tym budynek mieszkalny parterowy z poddaszem użytkowym, grunty te podlegają podziałowi rolnemu na podstawie przepisów prawa cywilnego
- zabudowę mieszkaniową jednorodzinną na istniejących małych podziałach, podział takich działek wymaga decyzji administracyjnej.
Przedmiotowa działka jest położona w obszarze, dla którego obowiązujące przepisy przewidują możliwość zabudowy zagrodowej. Zastrzeżenia skarżącej budzi fakt zwrócenia się przez SKO do Miejskiej Pracowni Urbanistycznej, będącej jednostką organizacyjną Urzędu Miasta podlegającego Prezydentowi Miasta, o wykładnię zapisów planu, jak również sama wykładnia zakazu wtórnych podziałów parcel. W pozostałej części skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich zgodności z prawem, tj. przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Badanie legalności decyzji następuje z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji i w oparciu o stan faktyczny z tejże daty. Zmiana stanu prawnego oraz powstanie nowych okoliczności po wydaniu decyzji nie mogą mieć wpływu na wynik sądowej kontroli decyzji.
Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. Nr 15 poz. 139 z 1999 r.) nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...], leżącej przy ul. [...], w obszarze oznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej nr X/58/II/94 z dnia 06.12.1994 r., symbolami III KZ 10tr i ZPK. 1. Projektowana inwestycja polegać miała, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] 06.2000 r., na budowie budynku mieszkalnego z zapleczem gospodarczym dla potrzeb właściciela działki. Budynek mieszkalny miał być budynkiem parterowym z poddaszem. Jak wynika z akt działka nr [...] ma powierzchnię [...] m2, położona jest przy drodze jezdnej, przy czym droga ta usytuowana jest na działce będącej własnością Miasta P. Wg wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. działka [...] leży w N. W. D. Zgodnie z zapisami w/w planu, którego treść została przytoczona w decyzjach organów obu instancji niedokładnie, obszar III KZ 10tr jest terenem upraw polowych i rozproszonych zespołów osadniczych, głównie o charakterze zagrodowym, związanych z produkcją rolną. Jest to obszar ochrony istniejących zasobów przyrodniczych. Dla obszaru tego zakłada się:
- proces modernizacji zmierzający do poprawy standardu oraz rozwoju istniejących zespołów tylko w granicach i zakresie określonym potrzebami gospodarstw związanych z użytkowaniem rolnym terenów
- budowę na działkach min. 2000 m2 oraz zaopatrzenie istniejących zbiorników bezodpływowych w urządzenia do oczyszczania ścieków lub wywożenia ścieków do kanalizacji zbiorczej.
Dopuszcza się zabudowę wzdłuż istniejących dróg i linii zabudowy w N.W. D . Przewiduje się zabudowę parterową z użytkowymi poddaszami.
W rejonie ulic[...] -[...] -[...] -[...] dopuszcza się zabudowę jednorodzinną na istniejących podziałach.
Nie dopuszcza się wtórnych podziałów tych parcel do celów zabudowy.
Obszar III KZ 10tr leży w strefie peryferyjnej miasta, ekstensywnego zagospodarowania rolniczego, mieszkaniowego (jednorodzinnego) i rekreacyjnego, w rejonie o przewadze funkcji strukturalnych klinów zieleni. Wg słowniczka planu symbol "tr" oznacza użytkowanie rolnicze plus zabudowa zagrodowa, rozumiane jako tereny upraw polowych z możliwością budowy i rozbudowy obiektów niezbędnych w produkcji rolnej, w tym budynku mieszkalnego rolnika, jednak nie może to być żadna forma budownictwa wyłącznie mieszkaniowego, ani podstawa do parcelacji dla takiej zabudowy.
Natomiast kod ZPK. 1 oznacza zespół przyrodniczo-krajobrazowy "[...]". W uchwale Rady Miejskiej z dnia 10.05.1994 r. o utworzeniu w/w zespołu nie zawarto żadnych wskazań co do możliwości lub zakazu zabudowy. Z ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, co do tego obszaru wynika zaś, iż dla osiedla N. W. D. dla nowoprojektowanych zespołów mieszkalnych dopuszcza się uzupełnienie zabudowy, a dla osiedla [...] dopuszcza się zabudowę nowych terenów i uzupełnienie istniejącej struktury zabudowy na działkach powyżej minimalnej powierzchni [...] m2.
Przytoczone powyżej zapisy planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. wskazują, iż zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jest możliwa na obszarze objętym symbolem III KZ 10tr jedynie w kwartale ulic [...] -[...] -[...] -[...], natomiast na pozostałym obszarze dopuszczona została zabudowa zagrodowa, przy czym w N.W. D. wzdłuż istniejących dróg i linii zabudowy. Dopuszczalny jest także podział istniejących działek dla celów innych niż zabudowa stricte mieszkaniowa. Interpretacja zakazu podziału istniejących działek po dniu 01.01.1995 r., dokonana przez organ II instancji jest więc oczywiście sprzeczna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego. Organy obu instancji nie wyjaśniły także czy projektowana przez skarżącą inwestycja ma charakter wyłącznie budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego, czy też budownictwa zagrodowego. Zarówno w aktach, jak i w uzasadnieniach obu decyzji nie ma co do tej kwestii żadnego odniesienia. Treść wniosku z dnia [...] 06.2000 r. zagadnienia tego jednoznacznie nie przesądza, zaś w swoich odwołaniach skarżąca powołuje się na budowę budynku mieszkalnego w związku z użytkowaniem rolnym gruntu. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zarówno decyzja SKO w Poznaniu, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta wydane zostały z naruszeniem art. 43 ustawy z dnia 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero wyjaśnienie charakteru projektowanej inwestycji pozwoli ocenić jej zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z [...]. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem obie uchylane decyzje nie podlegają wykonaniu z uwagi na ich treść.
/-/ E.Podrazik /-/ St. Małek /-/ A.Łaskarzewska
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło