II SA/Po 294/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę. Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją z dnia 15 lipca 2010 r. odmówił przyznania K.M. na dziecko M.M., zasiłku rodzinnego za okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r., dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r. oraz jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (k. 188 akt adm.). Pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. M.M. wniósł od powyższej decyzji odwołanie (k. 203 akt adm. I inst. i K. 12 akt adm. II inst.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r., na podstawie art. 134 kpa stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Kolegium wyjaśniło, że decyzja pierwszoinstancyjna doręczona została stronie 30 lipca 2010 r. wraz z należytym pouczeniem o trybie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania, stosownie do art. 129 § 2 kpa wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skoro więc zaskarżone rozstrzygnięcie M.M. otrzymał 30 lipca 2010 r., to zdaniem Kolegium termin do wniesienia odwołania, który mijał 13 sierpnia 2010 r. został przekroczony. Z akt sprawy wynika bowiem, że odwołanie nadane zostało w niemieckiej placówce pocztowej w dniu 14 sierpnia 2010 r., zatem w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego odwołanie również nadano nie wcześniej niż w dniu 14 sierpnia 2010 r. Kolegium dodało, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, dlatego na podstawie art. 134 kpa orzeczono stwierdzenie uchybienia tego terminu. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M.M.. Z motywów skargi wynika, że skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wraz ze skargą skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając skargę M.M. podniósł, że Kolegium winno było rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, gdyż przemawiał za tym interes społeczny i interes jednostki. Jako niezgodne z prawem uznał działania organów administracji podważające wcześniejsze decyzje ustalające prawo do zasiłku i dodatku rodzinnego. Dodał, że pracuje "od świtu do nocy" aby utrzymać rodzinę, w tym chorą żonę. Dlatego jednodniowe uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie powinno być w ocenie skarżącego przeszkodą dla Sądu do merytorycznego rozpoznania jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie. W toku postępowania sądowego, skarżący zamieszkały na terenie Niemiec ustanowił pełnomocnika do doręczeń w osobie J.Ch.. W piśmie z dnia 7 czerwca 2011 r. skarżący w uzupełnieniu skargi dodał, że Kolegium nie pouczyło go o możliwości wskazania pełnomocnika do doręczeń. Ponadto ponownie podniósł, że jednodniowe uchybienie terminu do wniesienia odwołania było wynikiem jego trudnej sytuacji życiowej. Wreszcie skarżący wniósł o przesłuchanie wskazanych w piśmie świadków na okoliczność wydanych decyzji w sprawie przyznania zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że złożona osobiście przez skarżącego w siedzibie organu, w dniu 14 marca 2011 r. (poniedziałek) skarga, wniesiona została w ustawowym terminie. Wprawdzie dowód doręczenia skarżącemu zamieszkałemu w Niemczech zaskarżonego postanowienia nie zawiera czytelnej daty jego odbioru (por. k. 15 akt ad. II inst.) to nie budzi wątpliwości dochowanie przez skarżącego 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Z dowodu doręczenia skarżącemu zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że nadano je w polskim urzędzie pocztowym 10 lutego 2011 r. Zarzuty skargi nie mogły być uwzględnione. Z ustaleń Kolegium Odwoławczego, opartych na dokumencie w postaci dowodu doręczenia decyzji organu I instancji z dnia 15 lipca 2010 r. wynika, że odbiór tej decyzji potwierdziła w dniu 30 lipca 2010 r. A.M. (k. 199 akt adm.). Zatem jak słusznie przyjęło Kolegium, 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 13 sierpnia 2010 r. Nie może więc budzić wątpliwości, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania skoro pismo zawierające to odwołanie nadał w niemieckim urzędzie pocztowym już z jednodniowym opóźnieniem. Taka zaś sytuacja usprawiedliwiała wydanie zaskarżonego postanowienia w świetle postanowień art. 134 kpa. Wbrew oczekiwaniom skarżącego kontrolą Sądu nie mogła być objęta decyzja Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia 15 lipca 2010 r. ponieważ zakres oceny Sądu wyznaczał przedmiot zaskarżonego postanowienia. Sąd nie mógł również przeprowadzić dowodu z zeznań wskazanych przez skarżącego świadków już tylko dlatego, że czynności dowodowe przed Sądem administracyjnym mogą dotyczyć jedynie dowodu z dokumentów (art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Wreszcie przedmiotem rozstrzygania Sądu administracyjnego nie mógł być zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bowiem właściwym do jego rozpoznania jest wyłącznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na marginesie należy jedynie dodać, że z akt administracyjnych wynika, że powołany wyżej wniosek skarżącego został już rozpoznany przez Kolegium Odwoławcze, a postanowienie tego organu stanowi przedmiot skargi wniesionej do tutejszego Sądu, dotychczas nie rozpoznanej (fakty znane Sądowi z urzędu). Nawiązując do argumentów zawartych w piśmie skarżącego z dnia 7 czerwca 2011 r. należy wyjaśnić, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, kodeks postępowania administracyjnego nie zawierał szczególnych przepisów regulujących doręczanie korespondencji stronom zamieszkałym poza granicami kraju, w tym nie przewidywał instytucji pełnomocnika do doręczeń. W tym miejscu trzeba też podkreślić, że możliwość dokonywania bezpośrednich doręczeń zagranicznych w ramach Unii Europejskiej w sprawach dotyczących (między innymi) świadczeń rodzinnych przewidywał obowiązujący do dnia 1 maja 2010 r. art. 3 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz.UE L 74 z dnia 27 marca 1972 r., s. 1-83, Polskie wydanie specjalne: Rozdział 5 Tom 1, s. 83 - 160). Regulację tą podtrzymano w aktualnie obowiązującym art. 3 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE L 284 z dnia 30 października 2009 r. s. 1-42). Zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia nr 574/72 "decyzje i wszelkie dokumenty wydawane przez instytucję Państwa Członkowskiego i przeznaczone dla osoby zamieszkującej lub przebywającej na terytorium innego Państwa Członkowskiego mogą być jej przekazywane bezpośrednio listem poleconym za potwierdzeniem odbioru". Art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 987/2009 stanowi natomiast, że "instytucja właściwa powiadamia wnioskodawcę mającego miejsce zamieszkania lub pobytu w innym państwie członkowskim o swojej decyzji, bezpośrednio lub za pośrednictwem instytucji łącznikowej państwa członkowskiego zamieszkania lub pobytu. W przypadku odmowy przyznania świadczeń podaje również przyczyny odmowy, przysługujące środki zaskarżenia oraz termin wniesienia odwołania. Kopia tej decyzji przesyłana jest pozostałym zainteresowanym instytucjom". To wszystko dodatkowo przemawia za uznaniem skuteczności doręczenia dokonanego przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego bezpośrednio na adres zagraniczny skarżącego. Z przyczyn wyżej powołanych, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.