II SA/Po 2941/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant ref.staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłaszanych zarzutów; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...], II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] powołując jako podstawę art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał J.L. w terminie do dnia 30 czerwca [...]r. przedłożenie dokumentów dotyczących garażu wybudowanego w G. w postaci: – inwentaryzacji powykonawczej budynku garażowego – opinii technicznej potwierdzającej przydatność budynku do użytku jako garażu, – zaświadczenia o zgodności zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, – inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej. W uzasadnieniu organ wywodził, iż powyższe zobowiązanie podyktowane jest koniecznością legalizacji budynku wybudowanego w latach 1954 - 1955 bez pozwolenia. Organ II instancji decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w jej części dyspozycyjnej od słów "... zaświadczenia o zgodności ...". W pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił tytuł wykonawczy, w którym stwierdza, że egzekucji administracyjnej podlega obowiązek przedstawienia dokumentów dotyczących garażu w G., który wynika z decyzji tegoż Inspektora z dnia [...]r. nr [...]. Tytuł został zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Stwierdzono w nim, że dłużnikowi doręczono upomnienie, którego dowód załączono do tytułu. Dnia [...]r. ten sam Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nałożył na J.L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...]zł. Podstawę prawną wskazano w art. 119 w związku z art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wezwano wymienionego jednocześnie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...]r. W postanowieniu określono, że niewykonanie obowiązku określonego w tym tytule skutkować będzie rozbiórką garażu. Zażalenie na wspomniane postanowienie złożył J.L. Żądał jego uchylenia. Podkreślił, że nie istnieją obowiązki określone w decyzji z dnia [...]r. oraz obowiązki określone w decyzji z dnia [...]r. Nieistnienie obowiązków wywiódł z postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. mocą, którego stwierdzono nieważność postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia z dnia [...]r. wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił w oparciu o art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzić, że istnieje nałożony na J.L. decyzją nr [...] z dnia [...]r. obowiązek przedłożenia dokumentów dotyczących garażu przy ulicy [...] w G. szczegółowo opisanych w tej decyzji ze zmianą wynikającą z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...]r. jak również obowiązek zapłacenia grzywny w celu przymuszenia, wynikającej z postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z dnia [...]r. oraz tytuły wykonawczego z tego samego dnia. W uzasadnieniu wywiedziono, że opisana wyżej decyzja stała się ostateczna, a nawet prawomocna. Nałożony obowiązek ma charakter niepieniężny. Ze względu na jego charakter nie może go wykonać żadna inna osoba za zobowiązanego. Stąd wobec jego niewykonania nałożono grzywnę. Na skutek złożonego zażalenia przez J.L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji (postanowienie z dnia [...]r. nr [...]). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył J.L. Zażądał zmiany zaskarżonej decyzji przez stwierdzenie, nie istnieje obowiązek zapłacenia grzywny w celu przymuszenia, wynikającego z postanowienia o nałożeniu grzywny z dnia [...]r. oraz z tytułu wykonawczego z tego samego dnia. Zdaniem skarżącego obowiązki objęte powyższym tytułem wykonawczym nie mają charakteru publicznoprawnego. Zgodnie zaś z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji administracyjnej podlegają tylko obowiązki o charakterze publicznoprawnym. Identyczne stanowisko zawiera uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 1994 r. sygn. akt IV SA 791/93, glosa Z.Leońskiego do tego wyroku OSP 1996/7-8 str. 333. Sankcją niewykonania obowiązku z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane może być jedynie nie wydanie pozwolenia na użytkowanie garażu. Skarżący wywiódł, że jest jedynie najemcą garażu, którym administruje MPGKiM. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Powtórzył do tej pory prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W istocie bowiem egzekucja administracyjna w przedmiotowej sprawie nie jest dopuszczalna. Objęty tytułem wykonawczym obowiązek nie ma charakteru, o którym stanowi przepis art. 3 § 1 w związku z art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie rozstrzyga o istocie sprawy. Obejmuje swym zakresem kwestie procesowe dotyczące dowodów przewidzianych w sprawie. Przedmiotem aktu nazwanego "decyzją", wydanego dnia [...]r. (nr [...]) jest zobowiązanie do dostarczenia – inwentaryzacji powykonawczej budynku garażowego – opinii technicznej potwierdzającej przydatność budynku do użytku jako garażu. Tego rodzaju działanie znajdują swą podstawę w art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z ust. 1 cytowanego artykułu terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowanie instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenie technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego oraz określić termin ich dostarczenia. Konsekwencją nie dostarczenia przez stronę ocen i ekspertyz jest uprawnienie organu zlecenia wykonania tych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia zgodnie z postanowieniami art. 56 ust. 3 cytowanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Rozstrzygnięcia w trybie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane mają charakter postanowień dowodowych (art. 123 § 2 kpa). Nie mogą być zatem podstawą do wykonania tytułu wykonawczego. Zawarte w nich obowiązki nie mogą być egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej. Konsekwencję ich niewykonania w sposób jednoznaczny stanowi zacytowany art. 56 ust. 3 ustawy. Nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia, iż analizowane obowiązki nałożone zostały aktem nazwanym decyzją. O prawidłowym zakwalifikowaniu danego aktu nie decyduje nazwa nadania temu aktowi, a więc nie forma, lecz wyłącznie treść, to jest merytoryczny charakter aktu. W niniejszej sprawie akt będący podstawą wystawienia tytułu nazwany został "decyzją". Zważywszy jednak na jego treść stanowi on postanowienie dowodowe. Obowiązki wynikające z takich postanowień nie mogą być egzekwowane na drodze egzekucji administracyjnej, co szczegółowo wyłożono w niniejszym uzasadnieniu. A zatem wszczęcie i prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania egzekucyjnego uznać należy za niedopuszczalne. Tym samym brak było podstaw także do wydania postanowienia w zakresie stanowiska wierzyciela z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowej sprawie zatem doszło do naruszenia przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd uchyleniu ulec musiały rozstrzygnięcia organów obydwu instancji. Jak w pkt. II rozstrzygnięto w oparciu o art. 152 ustawy. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy. W sprawie zastosowanie miały także przepisu art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ A.Łaskarzewska /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik MK